Hốt bạc của kẻ sĩ

Một chị kinh doanh hàng da cao cấp tại cao ốc Vincom (Bà Triệu - Hà Nội) tiết lộ "bí kíp" kinh doanh: Không ít khách hàng đến Vincom với tâm lý "để khẳng định đẳng cấp", coi tiền bạc không ra gì (dù không hẳn đã giàu mà chủ yếu vì bệnh sĩ). Một hôm, cửa hàng của chị có hai vị khách ghé thăm: một nam thanh niên trạc 25, 26 tuổi, ăn mặc bảnh chọe, tay dắt díu cô gái kém độ vài tuổi, khoe tấm lưng trần… đầy "mồ mả"!

Thái độ sĩ diện của chàng trai đã lộ rõ ngay khi bước vào shop, anh này ngó nghiêng những chiếc túi da đủ chủng loại nhưng khi nhòm đến giá niêm yết thì tặc lưỡi "bèo quá". Cô gái lưng trần cầm chiếc túi hiệu Carlo rino hỏi giá, chị bán hàng thật thà đáp "bốn triệu mốt". Chàng giật lấy túi từ tay bạn gái lắc đầu "rẻ thế chắc túi… đểu". Đoạn tìm một túi khác cũng hiệu Carlo rino, chủ shop nâng lên "năm triệu ba". Cũng không ăn nhằm gì, chàng lẩm bẩm "ở đây toàn hàng dăm ba triệu, không xứng với quà tặng cho thiên thần của anh"!

Bắt thỏm tính sĩ diện hão của "gà công nghiệp lắm tiền", bấy giờ chủ shop bắt đầu vào cuộc: "Bạn gái đẹp như thế phải đi với túi cực xịn. Nhưng chị chỉ sợ em không đủ tiền mua túi xịn tặng thiên thần, shop chị xịn kiểu nào cũng có". Gãi đúng chỗ ngứa, chàng "cải chính" ngay: "Chị cứ đưa túi cực xịn, cực đẳng cấp ra đây, tiền bạc với em là… chuyện vặt"! Lập tức, chủ shop đưa ra chiếc túi khác được lấy từ trong kho, kiểu dáng rất bắt mắt "đây, mười lăm triệu", hoặc cái này xịn hơn, cũng kiểu "nữ hoàng" hai mươi ba triệu!

Chai rượu hiệu Chivas 38 niêm yết ở đại lý 13-14 triệu đồng và bán tại khách sạn lên tới 25 triệu đồng vẫn không làm "người sành điệu" bận tâm.

Chàng cầm ngay túi được nói là "hai ba triệu đồng", đơn giản vì thấy nó đắt hơn nên nghĩ phải xịn hơn chứ thực ra trình độ kiểm tra hàng của chàng ở mức nắn nắn sờ sờ thấy… xịn. Kinh nghiệm bán hàng của bà chủ thừa hiểu rằng, chàng muốn thể hiện đẳng cấp tặng quà cho "thiên thần bé nhỏ" và đẳng cấp đó được chứng tỏ ở giá tiền là bao nhiêu chứ không phải túi xịn như thế nào và có xịn thật không.

Đây là cơ hội "vặt gà", tại sao không?! Ngó nghiêng chiếc túi ít giây, chàng quyết ngay mua tặng bạn gái mà không thèm mặc cả nửa đồng. "Quà cho người đẹp, miễn mặc cả" - chàng giải thích khi rút cục tiền mệnh giá 500 nghìn đồng sột soạt đếm và cũng như để chứng tỏ tiền bạc với chàng quá đơn giản, còn tặng nhiều thứ nữa… Bà chủ cười khẩy, bởi giá tárị thật của cái túi chưa đến 6 triệu đồng.

Tính sĩ diện đến mức như trường hợp nêu trên chỉ ở một số người, nhưng sĩ diện mua hàng để chứng tỏ đẳng cấp lại đang trở nên phổ biến ở nhiều người. Hiện, không ít người có tâm lý chỉ vào shop có thương hiệu để mua hàng với quan niệm chỉ có hàng ở đó mới xịn, mới chứng tỏ đẳng cấp chơi sang. Địa chỉ họ tìm đến thường là những shop "5 sao" như Tràng Tiền plaza, Vincom, Grand Plaza, khu The Manor…

Đặc biệt, với tâm lý mua quà tặng người đẹp để khẳng định "nhà giàu", chuyện giá cả nhiều khi không quan trọng bằng thương hiệu, bằng địa điểm VIP. Thực tế, tại các hiệu hàng hóa ở những khu trung tâm như vậy, họ biết giữ tín để nhập hàng ngoại có chất lượng, vấn đề là giá cả không biết đâu thực, đâu hư. Trong khi đó, hàng xịn theo cách giải thích của nhiều người, phải là hàng đắt tiền. Bất luận trong trường hợp nào, hàng rẻ tiền được cho là… hàng đểu. Có lẽ, nắm được yếu điểm lập luận rất người Việt như vậy nên nhiều đại lý khi có hàng chuẩn, tha hồ ra giá cho một sản phẩm, nhưng tỷ lệ bán ra vẫn không hề giảm.

Khảo sát của chúng tôi cho thấy, giá niêm yết bán lẻ tại các shop ở đây có giá cao hơn nhiều lần so với mặt bằng chung. Chẳng hạn, giá một đôi giày da ở Vincom, Tràng Tiền Plaza, Grand Plaza dao động từ vài triệu đến gần chục triệu đồng; giá một quần bò có thương hiệu có thể lên tới 7-15 triệu đồng; giá một túi xách các hiệu khác nhau như Carlo rino, Bonia cũng có giá từ 4-5 triệu tới 15-20 triệu đồng/chiếc; giá đồng hồ loại rẻ 2-3 triệu, loại cao cấp hàng chục triệu đồng.

Mua danh mua tiếng, đâu phải mua hàng

Để thuê một gian hàng 110m2 như thế này có chi phí 11 triệu đồng/ngày.

Tuy nhiên, tâm lý chung của khách hàng khi vào các shop đắc địa chủ yếu đặt niềm tin vào hàng xịn, hàng đẹp chứ không phải giá cả. Ngược lại, chủ shop khi niêm yết giá cũng thừa hiểu khách hàng muốn gì. Không thể đặt một phép so sánh giữa giá một mặt hàng cùng chủng loại đặt bán tại các vị trí đắc địa như vậy với vị trí khác do chi phí thuê mặt bằng tại đây quá lớn. Hiện diện ngay giữa vùng đất vàng của phía Tây Hà Nội, phố Trần Duy Hưng, Grand Plaza được biết đến là một trung tâm thương mại 5 sao đẳng cấp bậc nhất ở Hà Nội.

Theo đó, giá cho thuê được doanh nghiệp này niêm yết ở mức dao động từ 40-100USD/m²/tháng. Đây được đánh giá là mức giá rất cạnh tranh so với các trung tâm thương mại khác ở nội đô TP Hà Nội, bởi như Vincom, Tràng Tiền Plaza, giá mềm nhất cũng trên dưới 80 USD/m²/tháng, chỗ đắc địa ở tầng 1, tầng 2 giá 100 - 180 USD/m²/tháng.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, gian hàng ALDO ở Vincom có diện tích mặt sàn khoảng 110m², giá cho thuê hiện là 150 USD/m²/tháng, tương đương 330 triệu/tháng cho mặt bằng bán lẻ này. Như vậy, mỗi ngày ngủ dậy, chủ tiệm đã bị bốc hơi 11 triệu đồng, chưa tính các chi phí nhân viên, dịch vụ…

Trả phí cao như vậy, mức chênh lệch giá hàng hóa bán ra cao hơn bao nhiêu lần so  với khu vực khác là điều hoàn toàn dễ hiểu. Theo Công ty TNHH CB Richard Ellis (CBRE) Việt Nam, trong khi giá cho thuê tại các trung tâm thương mại và các tuyến phố có thương hiệu ở mức cao (Tràng Tiền Plaza, Vincom, Grand Plaza…) thì tại những điểm thuận lợi khác như Big C Thăng Long giá cũng thấp hơn vài lần.

Tiến sĩ Đinh Thị Mỹ Loan, Tổng thư ký Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam thừa nhận, hầu hết các nhà bán lẻ của Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ. Các thương hiệu nổi tiếng có thể đáp ứng đủ yêu cầu của trung tâm thương mại đẳng cấp như Grand Plaza hay The Garden, Vincom chủ yếu là các thương hiệu nước ngoài. Ông Richard Leech, Giám đốc điều hành Công ty TNHH CBRE Việt Nam lại cho rằng, mặc dù có giá cao nhưng những trung tâm thương mại ở khu vực trung tâm Hà Nội, TP HCM vẫn là địa điểm lựa chọn số 1 đối với các thương hiệu nổi tiếng.

Tâm lý mua hàng chỗ VIP đang phát triển không chỉ ở gia đình có tiền bạc, chức quyền mà lan rộng cả những gia đình vốn đồng tiền eo hẹp, thậm chí nhiều bạn trẻ rõ ràng luôn ở cảnh "viêm màng túi" nhưng không muốn mất mặt khi tặng quà cho bạn chỗ tầm tầm, cũng bấm bụng bước vào đây mua hàng giá trên trời, lại vì sĩ diện không thèm mặc cả. Khách hàng nhiều khi đến đây vì tâm lý, vì cái danh của mình chứ không phải vì giá trị đích thực của hàng hóa họ lựa chọn. Rõ ràng, tâm lý mua danh mua tiếng của một bộ phận gia đình, cá nhân trong xã hội hiện nay lại chính là món mồi béo bở để các dịch vụ cao cấp tha hồ hốt bạc.