Cuộc chiến dưới dòng sông Sài Gòn

Tuyên chiến với…thủy thần

Đêm 20/5, Phòng CNCH nhận được lệnh của Sở Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC) TP HCM do Thiếu tướng Trần Triều Dương chỉ đạo, gấp rút chi viện lực lượng, phương tiện CNCH vụ chìm tàu du lịch Dìn Ký trên sông Sài Gòn (thuộc ấp Bình Thuận, xã Bình Nhâm, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương). Ngay khi nhận được lệnh, Thượng tá Đỗ Văn Tách, Phó Trưởng phòng Chỉ huy điều động 2 xe cùng 19 Cán bộ, chiến sĩ (CBCS) lên đường ứng cứu.

Đến 22h, lực lượng chi viện, tham mưu chỉ đạo tìm kiếm những nạn nhân đang kẹt trong khoan tàu. Theo lời khai ban đầu, các nhân chứng không thể xác định được vị trí tàu chìm. Trời dần vào đêm, sương mù buông bao trùm nhánh sông Sài Gòn. Dòng nước chảy xiết cuốn từng mảng lục bình như cản đường ca-nô xuôi dọc đoạn sông để định vị con tàu. Từng tổ thợ lặn được giao nhiệm vụ mò tìm ở mực nước sâu hơn 25 mét. Không một vị trí nào bị bỏ sót. Từng mảng lục bình được xua tan dạt ra 2 mép sông nhường đường cho tàu ca-nô chạy quần đảo liên tục hằng giờ liền. Có những lúc, trời mưa nặng hạt, từng tổ thợ lặn vẫn miệt mài mò tìm dưới lòng sông không ngừng nghỉ.

Trắng đêm hôm ấy, Đội CNCH dò tìm đoạn sông dài hơn 1 km nhưng vẫn không thể xác định được vị trí nơi tàu chìm. Đèn cao áp mở sáng choang soi rọi cả một khúc sông. Từ đầu bên đây bờ, ánh sáng đèn như xé tan màn sương phủ xuống dòng sông càng lúc càng dày đặc. Hàng trăm người dân xen kẽ thân nhân của các nạn nhân đứng vây kín đường vào khu du lịch Dìn Ký. Những tiếng khóc, tiếng nấc vang lên trong nỗi tuyệt vọng, đợi chờ.

Trời dần về sáng, niềm hy vọng cứu sống nạn nhân như tan biến trong màn sương. Người thân của nạn nhân trong vụ tàu chìm chỉ mong vớt được thi thể các nạn nhân để an ủi những oan hồn nơi chín suối. Hàng chục CBCS đội CNCH vẫn làm việc miệt mài không nghỉ. Trời vừa tờ mờ sáng, chiến sĩ Nguyễn Văn Tốt, người có thâm niên nhất trong đội CNCH bỗng nhiên phát hiện những vệt dầu loang trên lòng sông. Bằng kinh nghiệm của một lão làng, đồng chí Tốt nhận định, rất có thể ngay đoạn sông này, con tàu đang nằm dưới đáy sông.

Từng chiến sĩ thợ lặn lao mình xuống giữa dòng nước xoáy thực hiện công tác vớt xác nạn nhân vụ chìm tàu Dìn Ký.

Thông tin trên nhanh chóng được báo về Ban chỉ huy. Tổ thợ lặn gồm 3 chiến sĩ được cắt cử mò xuống lòng sông. Vốn dĩ, sông Sài Gòn mang nặng phù sa, nước sông chỉ vừa quá đầu, nhóm thợ lặn không thể nào thấy được phía trước dù vật thể chỉ cách mắt khoảng một tấc. Tổ thợ lặn phải dò dẫm từng bước một dưới lòng sông. Sau hơn 10 phút dò tìm dưới đáy sông, Trung tá Nguyễn Chí Thành, cùng 2 chiến sĩ dày dặn kinh nghiệm trong đội trồi lên mặt nước xác định đã tìm thấy con tàu chìm.

Đến 7h30’, Trung tâm chỉ huy Sở Cảnh sát PCCC TP HCM tiếp tục điều động thêm 1 xe và 11 CBCS đến hiện trường để bắt tay vào việc tìm thi thể nạn nhân. Trung tá Nguyễn Văn Công cùng một số CBCS được cắt cử lặn mò để nhận định tình hình tàu Dìn Ký và đưa ra phương án vớt thi thể nạn nhân lên bờ. Khi xuống đến lòng sông, chỉ có thể "nhìn" bằng đôi… bàn tay, đồng chí Công cảm nhận được con tàu nằm nghiêng hoàn toàn về bên trái. Sau nhận định được tình hình của con tàu, các CBCS mò kiểm tra các vị trí cửa để xem xét phương án "đột nhập" vào phía bên trong.

Sơ đồ về con tàu và những phương án được vạch ra trên bàn Ban chỉ huy. Thông qua lối vào trước mũi và phía sau lái, tổ thợ lặn xác định không thể đi vào trong bằng con đường này. Ở đầu và cuối con tàu, bàn ghế, những tấm gỗ và đồ vật chắn bít 2 lối. Phương án đi theo đường này vào trong khoan tàu xem như hủy bỏ. Dò dẫm từng bước một, các CBCS tiếp tục kiểm tra các vị trí cửa sổ khoan tàu. Mọi cánh cửa đều bị đóng kín. Như vậy, khả năng thi thể của các nạn nhân vẫn còn mắc kẹt phía bên trong khoan tàu. Hơn 20 phút lặn dưới sông, tổ thợ lặn trồi lại lên ca-nô chỉ huy để đưa ra phương án quyết định vào phía trong khoan tàu. Sau khi bàn bạc và thảo luận, Ban chỉ huy thống nhất phương án phá cửa sổ để vào phía bên trong.

Cuộc đấu trí dưới dòng nước

Theo phương án đề ra, tổ thợ lặn đầu tiên xuống lòng sông, phá bằng được cửa sổ. Lúc này, con nước của dòng sông Sài Gòn chảy khá xiết nhưng vẫn không thể làm nao lòng các chiến sĩ. Những khung cửa sổ được làm bằng gỗ khá cứng và chắc chắn. Tổ thợ lặn đã tiếp cận được những ô cửa sổ. Từng tấm mi-ca được đập bể nhưng không phá được  vì khung cửa quá cứng. Gần một giờ đồng hồ vật lộn dưới lòng sông, đến trưa, nhóm thợ lặn đã phá được cửa sổ tầng 2. Tổ thợ lặn bắt đầu tiếp cận bên trong khoan tàu. Ở độ sâu 25 mét, mặc cho dòng nước chảy ù tai, gây cảm giác chóng mặt nhưng ai nấy đều khấp khởi vui mừng vì hy vọng thi thể nạn nhân được đưa lên bờ đang đến rất gần.

Sau 40 phút tìm kiếm ở tầng 2, tổ thợ lặn chưa phát hiện được thi thể nào. Không nản chí, Ban chỉ huy tiếp tục phát lệnh tiếp cận vào bên trong khoang tàu còn lại. Tổ 6 đồng chí được chỉ đạo lặn xuống tầng 2 của khoang tàu và lần mò xuống tầng trệt để phá cửa sổ xâm nhập vào bên trong. Trong lúc đang tìm cách phá cửa sổ tầng trệt của con tàu, bất thình lình, "thủy thần" như thách thức lòng dũng cảm của những người chiến sĩ thợ lặn. Dòng nước đột ngột chảy mạnh, con tàu từ vị trí nằm nghiêng bên trái đã dựng đứng vuông góc với lòng sông. Trước tình huống có nguy cơ đe doạ đến tính mạng các chiến sĩ, tổ thợ lặn quyết định phát đi tín hiệu khẩn cấp và yêu cầu phải thoát ra ngay khỏi khoan tàu. Tất cả rút lên ca-nô đang đậu trên sông. Thông tin được nhanh chóng cấp báo cho lãnh đạo trực chiến.

Đèn cao áp được chuẩn bị để các chiến sĩ lặn ngụp giữa dòng sông ngay trong đêm xảy ra vụ chìm tàu.

Tổ chỉ huy quyết định tạm dừng công tác trục vớt để kiểm tra thật kỹ tàu trước đưa ra phương án trục vớt kế tiếp. Đồng chí Nguyễn Văn Công nhận được lệnh cùng một số CBCS tiếp tục lặn xuống vị trí con tàu đang chìm để nắm tình hình. Trong vòng 15 phút, tổ thợ lặn báo về, tạm thời tàu chưa có khả năng ngiêng về bên phải và ở trong thế dựng đứng. Nhận định được đưa ra, con tàu sẽ xoay chuyển theo dòng nước chảy và nghiêng về vị trí bên phải.

Sau khi quan sát và kiểm tra, Ban chỉ huy xác định, tình hình tìm vớt thi thể nạn nhân đang đến hồi cấp bách. Mọi công tác tìm vớt phải thật khẩn trương. Một tổ thợ gồm 5 chiến sĩ được điều động xuống tầng trệt và nhanh chóng phải phá cho bằng được cửa sổ tại khoan tàu trong thời gian sớm nhất. Hơn 10 phút sau, cánh cửa tầng trệt được tháo dỡ đúng như kế hoạch. Lúc này, Đồng chí Công và các chiến sĩ nhận được lệnh phải vào phía bên trong để kiểm tra khoan tàu.

Giai đoạn đầu để vào trong khoan rất khó khăn. Bằng đôi bàn tay lần mò, đồng chí Tuấn cảm nhận ô cửa sổ chui vào có hình chữ nhật và khá nhỏ. Trên người các thợ lặn lại đeo thêm bình dưỡng khí nên phải lách qua khe hẹp một cách chật vật. Và rồi, từng chiến sĩ cẩn thận thoát vào bên trong. Phía trước, bàn ghế, quạt và những vật dụng cản trở lối đi. Tổ thợ lặn quyết định di chuyển bớt những vật dụng ra bên ngoài để có thể tiến sâu vào khoan tàu. Tất cả mọi giao tiếp, các tín hiệu đều được liên lạc qua sợi dây. Một đầu dây, bộ phận chỉ huy ở ca-nô trên mặt sông giữ để tiếp nhận thông tin. Một đầu dây còn lại, người thợ lặn chỉ huy của tổ cầm giữ. Ở giữa, những người thợ lặn sẽ nhận tín hiệu từ 2 đầu dây để thực hiện theo mệnh lệnh.

Khi tổ thợ lặn vào được trong cửa sổ tầng trệt thì bị cản đường bởi vật thể phía trước. Người đầu tiên đi vào bên trong có nhiệm vụ cầm lấy và chuyền cho người thứ 2, đến người thứ 3 rồi người cuối cùng. Sau khoảng 15 phút phá cửa, từng cái ghế, quạt và nhiều vật dụng khác lần lượt được đưa ra ngoài.

Đến 14h, Trung tá Nguyễn Chí Thành dẫn đầu tổ lặn đã phát hiện thi thể đầu tiên và cảm nhận nạn nhân khá nặng. Đồng chí Thành nghĩ rằng, nạn nhân đang bị mắc kẹt bởi các vật dụng rồi lần mò tìm cách đưa thi thể ra. Điều khiến tổ thợ lặn bất ngờ, nạn nhân nữ được phát hiện đầu tiên đang ôm chặt lấy thi thể một đứa trẻ. Niềm xúc động dâng trào trong lòng người chiến sĩ, như không nỡ tách rời 2 thi thể đến những giây phút cuối cùng, tổ thợ lặn quyết định đưa thi thể 2 nạn nhân trên bờ cùng một lúc.

Mãi đến sau này, Trung tá Thành cho biết vì tình mẫu tử của nạn nhân mang đến cho đồng chí nghị lực phi thường. Lực đẩy dòng nước khá mạnh và chảy siết, chỉ cần sơ suất cũng đủ để đánh đổi sinh mạng của người chiến sĩ. Sau này, tổ thợ lặn mới biết đây là thi thể mẹ con chị Trần Thị Tương (32 tuổi) và bé Quách Hồng Đạt (3 tuổi). Khi đưa được 2 nạn nhân đầu tiên lên mặt nước, nhận định của Ban chỉ huy, khoan tàu tầng trệt sẽ có rất nhiều thi thể đang mắc kẹt. Do đây là buổi tiệc, nên gần như những nạn nhân tập trung tất cả tại khoan tàu này.

Đèn cao áp bật sáng choang, xuyên màn sương mù trên dòng sông Sài Gòn để mở đường cho những người thợ lặn chiến đấu với "thủy thần".

Tổ thợ lặn kế tiếp gồm 6 đồng chí được triển khai phương án tìm vớt thi thể nạn nhân. Dẫn đầu tổ thợ lặn, 2 đồng chí đi phía trước có nhiệm vụ thiết kế 2 đường dây. Sợi thứ nhất nối liền từ người chỉ huy trên ca-nô xuống đúng ngay cửa sổ khoan tàu đang chìm. Sau khi vào cửa sổ khoan tàu, một sợi dây thứ 2 được đưa vào bên trong khoan tàu để định vị những thi thể còn lại. Trung úy Huỳnh Anh Tuấn cùng một chiến sĩ được cắt cử dẫn đầu đội và lặn vào phía bên trong khoan tàu.

Ngay tại cửa sổ, 2 chiến sĩ có kinh nghiệm đứng giữ vị trí này để chuyển những nạn nhân từ phía trong ra. Bên ngoài cửa sổ, 4 chiến sĩ chốt giữ vị trí sẽ đảm nhận di chuyển nạn nhân từ dưới đáy sông lên mặt nước. Việc trục vớt xác nạn nhân chỉ thực hiện duy nhất thông qua một ô cửa sổ được phá trước đó. Hơn 1 giờ đồng hồ sau, từng thi thể nạn nhân được đưa lên, các chiến sĩ phối hợp nhịp nhàng từng động tác một.

Lặn mò đến thi thể thứ 9, các chiến sĩ bắt đầu thấm mệt. Con tàu nằm nghiêng, cản dòng nước và chảy vào trong khoan gây cảm giác chóng mặt cho tổ thợ lặn. Vấn đề di chuyển trong khoan tàu cũng là một trong những trở ngại lớn nhất cho công tác lặn tìm thi thể nạn nhân. Các chiến sĩ phải áp sát người vào thành khoan tàu do trơn trợt và những đồ vật bị án ngữ xung quanh.

Trước nguy cơ có thể đe dọa đến tính mạng, Ban chỉ huy quyết định rút tổ thợ lặn lên bờ tạm ngừng việc tìm thi thể nạn nhân để anh em có thời gian nghỉ dưỡng sức và đổi ca với các chiến sĩ khác tiếp tục khẩn trương cho công tác tìm vớt. Việc lặn mò thi thể nạn nhân mỗi lúc một khó. Lúc tàu bị dòng nước cuốn dựng đứng, cát, rác, bùn và bàn ghế che chắn thi thể nạn nhân. Khó khăn chồng chất khó khăn nhưng vẫn không làm nản lòng những người chiến sĩ.

Thi thể 6 nạn nhân còn lại bị mất tích trong vụ chìm tàu vẫn chưa tìm được. Theo phỏng đoán, các nạn nhân sẽ nằm ở những vị trí cách nhau khá xa. Đội thợ lặn cẩn thận di chuyển từng cái ghế rồi đến những cái bàn ra khỏi khoan tàu. Để có thể di chuyển được cái bàn khá to và nặng nề dưới dòng nước, các chiến sĩ phải mò mẫm tháo rời từng cái chân khỏi mặt bàn và di chuyển ra ngoài thông qua cửa sổ để tạo khoảng trống cho công tác tìm kiếm.

Thi thể 3 nạn nhân tiếp theo được tìm thấy, thông tin nhanh chóng báo về Ban chỉ huy. Càng sâu vào bên trong, bàn ghế và các vật dụng bị xô lệnh, cản trở lối đi. Đến khi phát hiện ra thi thể thứ 13, đồng chí Tuấn cảm nhận nạn nhân khá to con và do mắc kẹt trong góc bàn sát mép tường. Chiếc bàn được tổ thợ lặn di chuyển cẩn thận. Bên dưới chân bàn, lớp đất cát và bùn phủ lên cao hơn 3 tấc so với sàn tàu. Rất vất vả, thi thể nạn nhân được đưa ra ngoài ngay sau đó.

Vẫn còn 3 nạn nhân mất tích chưa được tìm thấy. Công tác tìm kiếm khẩn trương hơn lúc nào hết. Trung úy Tuấn cùng đồng đội dò tìm khắp khoan tầng trệt vẫn không thể phát hiện được những nạn nhân còn lại. Trong đầu bỗng lóe lên ý nghĩ, Trung úy Huỳnh Văn Tuấn quay lại đống bùn vừa tìm được nạn nhân thứ 13. Thọc tay sâu xuống phía dưới, tay đồng chí Tuấn chạm ngay một thi thể đang nằm ở vị trí ấy. Nạn nhân là bé Quách Lan Anh (9 tuổi). Và rồi kế bên, thi thể thứ 15 cũng được phát hiện.

Cảm xúc của những người chiến sỹ

Trời càng dần về chiều, con nước càng lúc dâng lên cao, dòng nước chảy siết. Thi thể nạn nhân cuối cùng là cháu Phạm Xuân Khánh vẫn chưa được tìm thấy, các chiến sĩ tiếp tục lặn mò lên tầng 2. Ban chỉ huy điều động tổ lặn gồm 3 chiến sĩ, trong đó có 2 cán bộ chỉ huy đội thuộc dạng kỳ cựu là đồng chí Công và đồng chí Thành tiếp tục lặn dò từng ngóc ngách của tầng 2 và tầng trệt tàu Dìn Ký nhưng vẫn không thể phát hiện ra cháu Khánh.

Thi thể nạn nhân cháu bé đầu tiên được tách rời khỏi vòng tay người mẹ.

Đúng lúc này, con tàu bỗng dưng nghiêng hẳn sang bên phải phía cửa sổ ra vào nằm tạo thành bề mặt lòng sông 1 góc khoảng 75 độ. Việc các chiến sĩ chui vào bên trong lặn tìm kiếm nạn nhân cuối cùng nhiều khả năng có thể mắc kẹt do tàu lật ngang bít đường ra vào. Nhóm thợ lặn tìm kiếm buộc phải bơi gấp lên tàu ca-nô đang đậu phía trên mặt sông. Phương án trục vớt tàu đưa ra. Lúc này, tàu trục vớt cũng đã có mặt tại vị trí du thuyền Dìn Ký bị đắm.

Đến 22h đêm ngày 21/5, tàu Dìn Ký dần dần ló dạng trên mặt nước và sau đó được kéo về mép sông phía xã Nhị Bình (huyện Hóc Môn). Tàu Dìn Ký được đưa lên khỏi mặt nước 1/3 so với thân tàu và neo cố định sát bờ. 3 đội lặn, mỗi đội gồm 4 chiến sĩ tiếp tục được phân công thay phiên lần lượt vào phía bên trong để tìm thi thể cháu Khánh. Tất cả các khoan tàu, từ tầng trệt đến tầng 2 đều được rà từng centimet và không bỏ sót, thế nhưng, mọi nỗ lực đều vô vọng. Do đã hơn 24 tiếng đồng hồ kể từ lúc tàu chìm, nạn nhân sẽ nổi trên bề mặt nước nên công tác tìm kiếm thi thể cháu Khánh được tạm dừng.

Ban chỉ huy Đội CHCN thuộc Sở Cảnh sát PCCC TP HCM báo cáo tình hình lên Lãnh đạo tỉnh Bình Dương và chấm dứt việc hỗ trợ tìm kiếm thi thể nạn nhân. Điều gây bất ngờ cho những người thực hiện công tác CNCH, thi thể cháu Phạm Xuân Khánh lại mắc kẹt vào trong khoan máy tàu. Đến bây giờ, các CBCS vẫn không thể hiểu nổi, với lối xuống khoan máy khi ấy chỉ vừa bằng 1 lỗ khá nhỏ và được che chắn bởi những tấm gỗ thì vì sao cháu Khánh lại có thể rớt vào trong đó. 

Khi nhận tin báo và triển khai việc tìm kiếm thi thể, cảm xúc chợt dâng lên trong lòng của những người chiến sĩ. Rất nhiều nạn nhân trong vụ chìm tàu là trẻ em. Chúng chỉ bằng độ tuổi của những đứa con, đứa cháu trong gia đình các anh. Ánh mắt những đứa trẻ luôn hồn nhiên ngây thơ nhưng càng thôi thúc các CBCS phải khẩn trương tiến hành công tác cứu nạn. Chợt nhớ lại câu chuyện tìm được thi thể mà nạn nhân là những em bé, đến giờ, các cán bô,å chiến sĩ Đội CNCH vẫn không thể quên hình ảnh 3 đứa trẻ bị chết đuối tại huyện Hóc Môn vào ngày đầu tháng 8/2010. Khi đưa thi thể các em lên, những đứa bé quấn lấy nhau, tay chúng bám chặt nhau như bảo rằng, hy vọng sẽ được cứu sống.

Đây là vụ chìm tàu có thiệt hại về người lớn nhất từ trước đến nay mà Đội CNCH thuộc Sở Cảnh sát PCCC TP HCM thực hiện công tác tìm kiếm. So với vụ chìm tàu Hoàng Đạt năm 2007, độ sâu khi đó chỉ khoảng 18m so với mặt nước. Số nạn nhân bị thiệt mạng là 8 người. Thời gian diễn ra lặn tìm trong lòng tàu lâu hơn. Với những người chiến sĩ, mỗi hành động và sơ suất dù nhỏ nhất trong công tác tìm kiếm rất có thể để lại những hậu quả lớn. Công tác lặn tìm những nạn nhân trong vụ chìm tàu Dìn Ký dù chưa trọn vẹn nhưng tinh thần quả cảm của các CBCS để lại sự kính phục trong lòng người dân. Các anh đã chiến đấu với "thủy thần" trong suốt hơn 30 giờ liên tục không ngừng nghỉ.