Dự án mở rộng Quốc lộ 1 đoạn qua tỉnh Quảng Bình có tổng chiều dài 84 km; được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, tốc độ 80km/giờ. Chính thức thông xe từ tháng 10-2015, đến nay đã có tới 6 đoạn đường bị hư hỏng, hằn lún vệt bánh xe  có độ sâu khoảng 2,5cm, với tổng diện tích lên tới 15.600m2.

Hiện nhà đầu tư (Tasco) đã xử lý bằng cách cào tạo phẳng đảm bảo giao thông 6.200m2, phần còn lại vẫn chưa được xử lý. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này vẫn chưa được các bên có liên quan làm rõ.  Liên quan đến công tác lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng do Tasco thực hiện, Kiểm toán Nhà nước cho hay, đối với các gói thầu xây lắp, quá trình thực hiện đã không thực hiện đầy đủ các bước theo đúng quy định.

Trạm thu phí qua tỉnh Quảng Bình.

Đối với các gói thầu thiết bị, Tasco thậm chí còn tổ chức thực hiện khi chưa lập, thẩm định phê duyệt kế hoạch đấu thầu và lựa chọn nhà thầu; chưa gửi thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu…

Ngoài ra, kết quả kiểm toán cũng chỉ ra rằng, công tác nghiệm thu, thanh toán còn một số tồn tại, sai sót. Cụ thể, Kiểm toán Nhà nước đã phát hiện giảm trừ số tiền 3,5 tỷ đồng; trong đó sai khối lượng là 1,96 tỷ đồng, sai định mức là 0,55 tỷ đồng, sai đơn giá là 0,98 tỷ đồng.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sai sót là do trong quá trình nghiệm thu thanh toán cho các nhà thầu, tư vấn giám sát, doanh nghiệp dự án chưa kiểm soát khâu tính toán lại khối lượng theo hồ sơ hoàn công. “Trách nhiệm này thuộc về đơn vị tư vấn giám sát là Viện Khoa học và Công nghệ GTVT và Công ty TNHH MTV Tasco Quảng Bình”. Bên cạnh đó, qua kiểm tra công tác quản lý lưu lượng phương tiện qua trạm thu phí, Kiểm toán phát hiện quy định hiện hành của Nhà nước để quản lý số lượng phương tiện qua trạm thu phí chưa đầy đủ, không đảm bảo chặt chẽ.

Theo Kiểm toán Nhà nước, việc xác định chỉ tiêu lưu lượng phương tiện trong quá trình lập phương án tài chính chỉ căn cứ vào kết quả khảo sát thực tế trong vòng… 2 ngày của đơn vị tư vấn, trong khi lưu lượng xe lưu thông thực tế trên các tuyến đường trong các ngày là khác nhau, không có quy luật, phụ thuộc vào nhu cầu, thời tiết. Đó là chưa kể đến việc, có rất nhiều phương tiện cá nhân qua trạm thu phí không lấy vé, do vậy có rủi ro tiềm tàng khá lớn về số liệu báo cáo tài chính liên quan đến số lượng phương tiện và doanh thu thực tế của doanh nghiệp thu phí.

Trước đó, vào tháng 10-2015, Bộ GTVT đã có quyết định giao Tổng cục Đường bộ Việt Nam khẩn trương xây dựng biện pháp quản lý, kiểm soát, giám sát chống thất thoát doanh thu tại trạm thu phí BOT. Tuy nhiên, cho đến thời điểm Kiểm toán Nhà nước ra thông báo kết luận, cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực đường bộ vẫn chưa thực hiện yêu cầu này.

Kiểm toán Nhà nước đề nghị Bộ GTVT yêu cầu Tasco giảm thanh toán 3,5 tỷ đồng khi quyết toán và báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 30-6-2016. Chỉ đạo đôn đốc và theo dõi Công ty cổ phần Tasco trong việc xử lý vệt hằn bánh xe đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật thiết kế của công trình. Yêu cầu Tổng Công ty Tư vấn thiết kế GTVT kiểm điểm trách nhiệm do chưa đưa ra được các giải pháp khắc phục triệt để việc thiết kế cơ sở có cao độ mặt đường cao hơn cao độ nền nhà dân bên đường tại một số đoạn tại dự án... báo cáo kết quả thực hiện kiến nghị về Kiểm toán Nhà nước trước ngày 30-6-2016.

Đặng Nhật