Đã từ lâu, vùng đất Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên được biết đến là "thủ phủ" của gà Đông Tảo. Từ xa xưa, giống gà này được người dân trong vùng nuôi dùng để cúng, tế hay dâng vua, chúa. Vì lẽ đó giống này trở nên quý hiếm và còn được gọi là gà "Tiến vua".Ngoài giá trị kinh tế, người dân trong vùng còn muốn lưu giữ, bảo tồn giống gà này như một giá trị văn hoá truyền thống.

Khi chúng tôi ngỏ ý muốn viết về trang trại gà nổi tiếng này, người ta chỉ đến nhà cụ Lê Xuất Vết, ở xã Thành Công, Khoái Châu.Cụ là một cựu chiến binh, người đã dành trọn tâm huyết của mình để nuôi giữ giống gà này. Đã 84 tuổi, nhưng tối nào, cụ cũng lên Facebook để chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn, nuôi dưỡng gà Đông Tảo. 

Cụ Vết tự tay nấu bữa cơm gà Đông Tảo 12 món đãi chúng tôi. Cụ kể, sau giải phóng miền Nam, cụ xuất ngũ, trở về quê ở Khoái Châu, Hưng Yên. Để mưu sinh, cụ Vết chọn nghề nuôi gà Đông Tảo. Nghề này có từ thuở ông bà của cụ Vết.

Cụ tự hào vì mình vẫn gắn bó với nghề tổ tiên truyền lại. Ngày đó đất nước còn trong cơ chế quan liêu bao cấp nên việc nuôi và tiêu thụ gà vô cùng khó khăn. Sau này khi đất nước đã mở cửa, chuyển sang cơ chế thị trường, việc mua bán thuận lợi hơn, cuộc sống của cụ cũng khá lên. Tính đến nay cụ đã gắn bó với nghề suốt 45 năm.

Nuôi gà Đông Tảo đòi hỏi phải có lòng đam mê bởi đây là giống gà rất khó nuôi, ăn nhiều, chậm lớn, đẻ ít trứng, tỷ lệ đạp mái thành công cũng rất thấp, hay ốm vặt nếu không chăm sóc cẩn thận. Tâm huyết lớn nhất của cụ từ lúc bắt đầu nuôi gà là gìn giữ, bảo tồn được nguồn gen của giống gà quý hiếm này. Vì lẽ đó mà 2 con gà trống đầu đàn (gà thuần chủng) của cụ được một người Nhật Bản trả gần 60 triệu/con nhưng cụ không bán.

Cụ cho biết: "Bán 2 con đó đi thì lấy gì mà nhân giống. Do chưa gây được con gà thuần chủng nào như vậy nên khách có trả bao nhiêu tôi cũng không bán được”. Chứng kiến niềm đam mê nuôi gà của bố, anh Lê Quang Trung - con trai cụ Vết, sau nhiều năm sinh sống ở nước ngoài đã về nước giúp bố phát triển trang trại gà Đông Tảo.

Cụ Vết giới thiệu gà Đông Tảo thuần chủng với những người bạn cựu chiến binh.

Cụ Vết còn mở một trang Facebook để chia sẻ kinh nghiệm và kết nối những người đam mê gà Đông Tảo với nhau, những người chơi gà Đông Tảo ở miền Nam, từ đó mở rộng được thị trường. Hiện tại, trang trại gà Đông Tảo Lê gia đã có mặt khắp 3 miền (Hưng Yên, Thanh Hoá, Đồng Nai) với số lượng gà ngày càng tăng. Hiện chỉ tính riêng cơ sở Hưng Yên, trang trại Lê gia có gần 300 con gà Đông Tảo lớn nhỏ.

Giá gà Đông Tảo của cụ Vết rất cao, mỗi con gà giống cụ bán 500 nghìn/ con; gà thuần chủng 1 năm tuổi có giá từ 3-3,5 triệu đồng, 1 đến 2 năm tuổi có giá từ 6-7 triệu một con. Đặc biệt với loại gà 2 năm tuổi trở lên, đối với những con đẹp và có thể phối giống, giá gà có thể lên đến 40-50 triệu một con.

Trang trại của cụ Vết thường xuyên đón các đoàn khách từ trong và ngoài nước đến tham quan và thưởng thức gà Đông Tảo 12 món.  

Nhật Trường