Nhiều năm qua, tình trạng buôn lậu thuốc lá diễn biến khá phức tạp trên tuyến biên giới đất liền giữa Việt Nam – Campuchia, tập trung nhất là đoạn biên giới dài khoảng 340km đi qua các tỉnh Long An, Đồng Tháp, An Giang và Kiên Giang; phía Vương quốc Campuchia là các tỉnh Svay Riêng, Prây Veng, Candan, Tà Keo, Cam Pốt và TP Kép. 
Lực lượng Công an kiểm đếm thuốc lá lậu bị thu giữ.

Năm nay, tuy lũ về muộn, mực nước không cao so với những năm trước nhưng những cánh đồng biên giới vẫn trắng một màu. Giới buôn lậu thuốc lá chuyên nghiệp vẫn xem mùa lũ là “mùa làm ăn” bởi từ khu vực tập kết hàng phía đất bạn Campuchia, việc đưa thuốc lá vượt biên giới vào địa phận Việt Nam được thực hiện thuận lợi, nhanh chóng hơn bằng xuồng, ghe có gắn động cơ.

Sông Sở Thượng phân chia biên giới tự nhiên giữa tỉnh Đồng Tháp và tỉnh Prây Veng, được xem là một trong những điểm nóng về tình trạng vận chuyển thuốc “ngoại” vào nội địa.

Từ cầu Sở Thượng, chúng tôi chạy theo đường bêtông nằm dọc với con sông cùng tên qua địa bàn các xã Thường Thới Hậu A và Thường Thới Hậu B (huyện Hồng Ngự). Cứ chốc chốc, từng tốp thanh niên chạy theo nhóm từ 3 đến 5 xe môtô lao nhanh trên con đường nhỏ hẹp. Một người dân địa phương cho biết: “Mấy chiếc xe đó đều chở theo đường cát Thái Lan (loại 50kg/bao) và thuốc lá lậu. Đây là những mặt hàng đang hút hàng”. Càng vào sâu bên trong, nhiều nhóm thanh niên tụm năm, tụm bảy hoặc nằm trên võng nhưng mắt rất cảnh giác, đặc biệt là với những người lạ. Chỉ non nửa cây số, tôi nhẩm tính có hơn 50 người; mỗi điểm, có chừng 5 đến 10 người. “Đó là những người làm “chim mồi”, cảnh giác khi có lực lượng chống buôn lậu đi tuần tra. Khi có động tĩnh, các nài thuốc sẽ dừng mọi hoạt động vận chuyển, hàng lậu nhanh chóng được tẩu tán” - người này cho biết.

Đứng bên bờ sông Sở Thượng, nhìn sang bên kia biên giới, chúng tôi thấy có rất nhiều xuồng, ghe máy đang chở thuốc lá và đường cát vào nội địa. Xuồng cập bến, trên bờ khoảng hơn 10 chiếc xe môtô đợi sẵn để “ăn hàng”. Vài phút sau, hàng loạt xe môtô chở thuốc lá lậu phóng bạt mạng. Đến chân cầu Sở Thượng, các “nài” nhanh chóng rẽ vào các hẻm nhỏ, mất hút. “Chim mồi” có mặt khắp nơi, từ trụ sở các cơ quan chống buôn lậu như Biên phòng, Hải quan, Công an. Mỗi khi lực lượng chức năng có hoạt động tuần tra, các “chim mồi” nhanh chóng thông tin về cho các “nài”. Khi lực lượng rút lui, các “nài” lại nối đuôi nhau chạy với tốc độ kinh hoàng.

Lãnh đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế (PC46) Công an Đồng Tháp cho biết, hàng lậu được vận chuyển trên kênh rạch, đồng ruộng từ bên kia biên giới qua, chia nhỏ, cất giấu rải rác trong nhà dân, được canh chừng cẩn thận. Khi có điều kiện, chủ hàng cho hàng tiếp tục di chuyển ra QL30, QL80, tỉnh lộ 845, tuyến sông Tiền bằng xe khách, xe tải, xe bus, xe môtô hoặc phương tiện thủy.

Thuốc lá Hero và Jet quá cảnh cảng Sihanouk Ville (Campuchia) trước khi “vượt biên” vào Việt Nam.

An Giang có đường biên giới gần 100km với Campuchia. Bà Mai Thị Ánh Tuyết, Giám đốc Sở Công thương kiêm Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh cho biết, tình trạng buôn lậu thuốc lá điếu vẫn diễn biến phức tạp. Trọng điểm là khu vực khóm Xuân Biên, thị trấn Tịnh Biên, huyện Tịnh Biên; phường Vĩnh Ngươn, TP Châu Đốc; xã Khánh An, thị trấn Long Bình, huyện An Phú; xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu; tuyến đường thủy sông Tiền và sông Hậu; tuyến đường bộ là QL91 từ TP Châu Đốc về TP Long Xuyên. Buôn lậu thuốc lá diễn ra ở khu vực biên giới Châu Đốc chiếm khoảng 85%, kế đến là Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên và Cửa khẩu quốc tế sông Tiền.

Tại gò Tà - Mâu (thuộc ấp Tà Mâu, xã Pun Xăng, huyện Prây Chu Sa, tỉnh Tà Keo, Campuchia), chúng tôi ghi nhận có đến 32 kho thuốc lá lậu nằm áp sát biên giới (phường Vĩnh Ngươn và xã Vĩnh Tế, TP Châu Đốc). Thuốc lá lậu được chuyển qua khu vực biên giới rộng 5km nhưng khi vào nội ô TP Châu Đốc, thuốc lá lậu vận chuyển bằng xe môtô, xe khách và xe tải đi con đường độc đạo là QL91 về các huyện Châu Phú, Châu Thành và TP Long Xuyên sau đó về TP Cần Thơ. Thuốc lá lậu được chuyển trên tuyến đường bộ này cả ngày lẫn đêm. Mùa lũ, thuốc lá lậu từ gò Tà - Mâu còn được “vượt biên” bằng xuồng ra sông Châu Đốc, sang ghe lớn chạy đường sông Hậu về Cần Thơ. Các ghe chở số lượng từ 20-30 ngàn gói thuốc lá lậu, chủ yếu hoạt động ban đêm.

Tại Cửa khẩu quốc tế sông Tiền, thuốc lá lậu vận chuyển từ Osano (Campuchia) qua con đường cặp sông Tiền thuộc xã biên giới Vĩnh Xương. Các xe “thồ” chở theo đường Tỉnh lộ 952 về thị xã Tân Châu, khi đến kênh Xáng Tân An, các đối tượng thường sử dụng xuồng máy để qua sông, còn ban đêm đi phà Tân An. Thuốc lá lậu tập kết tại khu vực thị xã Tân Châu và bến xe Long Sơn, sau đó theo xe khách đi TP Hồ Chí Minh theo hướng: Tỉnh lộ 954 - tỉnh lộ 942 - QL80 - QL1A; hoạt động chủ yếu ban ngày. Số khác vận chuyển ban đêm bằng ghe tàu đường sông Tiền đi Vĩnh Long, Cần Thơ.

Tại khu vực Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, thuốc lá tuồn vào theo hai bên cánh gà. Công an huyện Tịnh Biên cho biết, tuyến này chủ yếu vận chuyển bằng xe tải chở hàng ra cửa khẩu, chờ đến 12 giờ đêm “cõng” thuốc lá lậu về đường QL91 ra ngõ Châu Đốc; số khác đi ngõ tỉnh lộ 948 qua Tri Tôn vòng qua tỉnh lộ 943 (Thoại Sơn) rồi ra TP Long Xuyên để đi Cần Thơ và TP Hồ Chí Minh. Một số xe tải chở thuốc lá lậu mạo hiểm đi đường QL N1 qua Hà Tiên, rẽ sang QL80 về Rạch Giá và đi Hậu Giang. Các tay buôn lậu thuốc lá tại Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên còn vận chuyển bằng vỏ lãi composite chạy máy đuôi tôm đường kênh nội đồng về Cà Mau, số khác ngụy trang ghe chở nông sản chạy vào vùng rốn lũ Tứ giác Long Xuyên rẽ ra sông Hậu đi Cần Thơ. Buôn lậu thuốc lá tại Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên diễn ra từ 12h đêm đến 4h sáng hôm sau.

Phóng viên Báo CAND có mặt trên QL1 của Campuchia và ghi nhận những chiếc xe tải chở hàng trăm thùng thuốc lá Hero và Jet cao như núi chạy từ Phnômpênh về hướng cửa khẩu Mộc Bài - Tây Ninh và Long An. Cũng từ Phnômpênh, thuốc lá lậu về biên giới An Giang bằng cả xe tải và tàu. Xe tải vận chuyển ra biên giới khu vực cặp cửa khẩu Khánh Bình và Tịnh Biên; còn đến gò Tà - Mâu thì vận chuyển bằng các tàu, mỗi chiếc chở từ 500-700 thùng (mỗi thùng 500 gói) và mỗi ngày chở 2 tàu. “Tùy thời điểm, mỗi khi vào dịp lễ và Tết, số lượng tàu tăng lên 3-4 chiếc/ngày” – một cán bộ Hải quan An Giang cho biết.

Theo khảo sát của Hiệp Hội thuốc lá Việt Nam, thuốc lá điếu nhãn hiệu Jet và Hero chiếm gần 90% tổng số lượng thuốc lá lậu bị phát hiện vào Việt Nam, được sản xuất bởi Công ty thương mại thuốc lá Sumatra (Indonesia) với mục đích xuất khẩu vào các quốc gia khác bằng con đường nhập lậu. Jet và Hero vào Việt Nam bằng con đường quá cảnh qua Lào và Campuchia. Trong đó, con đường Campuchia số lượng chiếm khoảng 80%. Tại cảng biển Sihanouk Ville của TP Sihanouk Ville (Campuchia), thuốc lá cập cảng trong các container, sau đó, vận chuyển theo QL4 về Phnômpênh. Tại đây, các công ty nhập khẩu mở container bán cho các nhà buôn người Campuchia và Việt Nam để vận chuyển ra biên giới bằng xe tải hay tàu thủy.
Th.Bình – V.Vĩnh – B.Hoà