Những năm gần đây, tình trạng ngộ độc rượu, trong đó, ngộ độc rượu có methanol ngày càng phức tập. Riêng từ đầu năm 2017 đến nay số vụ ngộ độc rượu có methanol tăng đột biến với hàng trăm người phải cấp cứu, có vụ gần chục người chết như ở Lai Châu, những người sống sót thì di chứng rất nặng nề.

Đây là đánh giá của Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến tại hội thảo về tác hại của việc lạm dụng rượu bia và ngộ độc rượu có methanol do Bộ Y tế phối hợp với Ủy ban An toàn giao thông quốc gia và UBND TP Hà Nội tổ chức ngày 10-4, tại Hà Nội.

TS. Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (ATTP) -Bộ Y tế, cho biết, Việt Nam có khoảng 328 cơ sở sản xuất rượu lớn với sản lượng 360 triệu lít/năm và 320 cơ sở sản xuất nhỏ có sản lượng dưới 1 triệu lít/năm, hộ gia đình tự sản xuất khoảng 250 triệu lít/năm.

Hội thảo tìm giải pháp ngăn ngừa ngộ độc rượu có methanol

Trong 10 năm qua cả nước đã có 58 vụ ngộ độc rượu lớn (không tính các vụ lẻ tẻ) làm 382 người mắc và 98 người chết. Hầu hết các loại rượu sử dụng trong các vụ ngộ độc đều không rõ nguồn gốc, do người tiêu dùng tự nấu, tự pha chế hoặc kinh doanh nhỏ lẻ. Ngộ độc do rượu có hàm lượng methanol chiếm 32% tổng số vụ ngộ độc rượu, số mắc chiếm 50,3% và tử vong chiếm 50%.

Các vụ ngộ độc rượu xảy ra chủ yếu những tháng đầu năm là thời gian có nhiều lễ hội. Số vụ xảy ra nhiều nhất ở Đông Nam bộ với 8 vụ làm 35 người mắc và 14 người chết; đồng bằng Bắc bộ có 4 vụ làm 27 người mắc và 7 người chết. Miền núi phía Bắc có 1 vụ khiến 68 người mắc và 9 người chết. Các địa bàn xảy ra nhiều là TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa –Vũng Tàu, Quảng Ninh, Hà Nội vv…

Theo TS. Nguyễn Hùng Long, nguyên nhân của ngộ độc rượu, nhất là ngộ độc rượu có methanol là do thị trường sản xuất, kinh doanh rượu phức tạp, khó quản lý; nhận thức về ATTP của người dân và nhà sản xuất chưa cao: nhu cầu sử dụng rượu không rõ nguồn gốc, rượu giá rẻ vv…còn phổ biến. 

Nạn nhân của ngộ độc rượu có methanol

Trong khi đó, hiệu lực quản lý nhà nước về chất lượng, an toàn rượu còn hạn chế: Theo Luật ATTP thì Bộ Công thương quản lý sản xuất kinh doanh rượu, còn Bộ Y tế, Bộ Công an, UBND quản lý ngộ độc thực phẩm, tác hại về sức khỏe, lạm dụng rượu... Công tác kiểm soát an toàn với nguyên liệu chưa hiệu quả. Chính quyền địa phương chưa vào cuộc quyết liệt trong quản lý ATTP.

TS. Nguyễn Phú Cường, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công thương) cũng cho rằng việc phân cấp quản lý rượu gây khó khăn trong việc kiểm tra, kiểm soát: Ngành công thương được giao quản lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh rượu, nhưng rượu ngâm thuốc lại do ngành y tế quản lý; công tác kiểm tra, lấy mẫu thử nghiệm methanol trong rượu chưa đầy đủ; việc hướng dẫn, vận động nhân dân chưa thường xuyên, thiếu sâu sát…

Để ngăn ngừa ngộ độc rượu có methanol, TS. Nguyễn Hùng Long cho rằng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhằm nâng cao ý thức cộng đồng trong sản xuất, kinh doanh rượu an toàn; tăng cường kiểm tra, kiểm soát để ngăn ngừa việc kinh doanh rượu không rõ nguồn gốc, không được kiểm nghiệm độc tính; nâng cao năng lực kiểm soát an toàn đối với rượu; nâng cao năng lực hệ thống quản lý, giám sát và phòng chống ngộ độc rượu.

Bộ Công thương cũng đưa ra các giải pháp: Bổ sung chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm do cán bộ, công chức thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý ATTP; tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, đặc biệt là rượu dân tự nấu, tự chế biến, rượu không rõ nguồn gốc và hoạt động sản xuất, kinh doanh, sử dụng methanol và các hóa chất có nguy cơ bị lạm dụng trong pha chế rượu. 

Rà soát, cập nhật bổ sung để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, đặc biệt là rượu tự nấu, tự pha chế. Đặc biệt, Bộ Công Thương sẽ tổ chức đợt cao điểm kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của các cơ sở nhập khẩu, cơ sở sản xuất cồn công nghiệp trên địa bàn...

Thanh Hằng