Tình hình diễn biến phức tạp, nguy cơ lây lan cao

Theo thống kê, toàn vùng ĐBSCL có tổng đàn gia cầm dao động khoảng 58-60 triệu con (gà, vịt). Hiện nay, đã có 3 địa phương phát hiện ổ dịch cúm gia cầm, nên nguy cơ cúm gia cầm lây lan là rất cao.

 Cụ thể: tại Bạc Liêu có 1 ổ dịch cúm gia cầm đã xảy ra tại một hộ chăn nuôi tại ấp Vĩnh Phú A (xã Vĩnh Phú Đông, huyện Phước Long) làm 400 con gà bị mắc bệnh, chết và 2.785 con gà bị tiêu hủy; tại tỉnh An Giang có 2 ổ dịch cúm A/H5N1 đã xảy ra tại 2 hộ chăn nuôi gia cầm của xã Tân Trung (huyện Phú Tân) khiến 300 con vịt trời mắc bệnh và 809 con vịt trời phải tiêu hủy, tại xã Phú Mỹ Đông (huyện Thoại Sơn) có 80 con gà mắc bệnh và đã bị tiêu hủy; tại tỉnh Sóc Trăng xảy ra 1 ổ dịch cúm A/H5N1tại 1 hộ nuôi gà thuộc xã Mỹ Tú (huyện Mỹ Tú) đã có 110 con mắc bệnh và 945 con bị tiêu hủy. Trước đó, vào cuối năm 2016, trên địa bàn tỉnh Hậu Giang cũng đã phát sinh một ổ dịch cúm gia cầm với số lượng trên 700 con. Lực lượng chức năng đã tiến hành tiêu hủy và phun xịt thuốc tiêu độc khử trùng.

ĐBSCL đang tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch cúm gia cầm.

Mặc dù tình hình dịch cúm gia cầm diễn ra hết sức phức tạp, nhưng tại một số điểm chợ, dọc các tuyến lộ, gà, vịt sống không rõ nguồn gấc, xuất xứ vẫn được bày bán gây khó khăn cho công tác phòng, chống cúm của ngành chức năng. Ghi nhận dọc theo quốc lộ 91B, trên địa bàn quận TP Cần Thơ, đoạn qua khu vực cầu Bà Bộ thuộc phường Long Hòa, phường Long Tuyền (quận Bình Thủy) và khu vực phường An Khánh (quận Ninh Kiều), người dân vẫn bán gà vịt dọc đường , trên cả vỉa hè dành cho người đi bộ…

Theo tìm hiểu của phóng viên, gia cầm bày bán có nguồn gốc từ vườn nhà, hoặc mua lại qua trung gian, chưa được kiểm dịch,… nhưng vì lợi nhuận nên vẫn bán. Thậm chí, có hộ còn tổ chức giết mổ, bán tại nhà.

Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Cần Thơ thông tin, tại khu vực trên có khoảng 30 hộ buôn bán gia cầm. Theo đó, các ngành chức năng đã thiết lập các đoàn kiểm tra xử lí, nhưng các hộ buôn bán vẫn  tìm cách né tránh đoàn kiểm tra bằng cách dựng bảng bán gà, có người đến mua thì họ vào nhà lấy ra bán, chứ không trưng bày gà, vịt sống.

Khẩn trương triển khai đồng loạt nhiều biện pháp

Trước tình hình dịch bệnh có nguy cơ lây lan trên diện rộng, ngành chức năng các tỉnh, thành đã triển khai nhiều biện pháp nhằm dập tắt ổ dịch cũng như lập kế hoạch phòng, chống dịch. Ông Trịnh Hùng Cường, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Hậu Giang cho biết: Hiện nay, tổng số đàn gia cầm trên địa bàn tỉnh trên 3,5 triệu con.

Thời gian qua, công tác phòng chống dịch bệnh gia cầm trên địa bàn tỉnh được Chi cục Thú y thực hiện định kỳ, với trên 80% đàn gia cầm được tiêm vắc xin. Theo đó, từ đầu năm 2017 đến nay, trên địa bàn tỉnh chưa phát hiện thêm ổ dịch nào; tại tỉnh Long An, tổng đàn gia cầm là 8 triệu con, do là tỉnh có đường biên giới giáp với Campuchia, vì vậy để phòng ngừa có hiệu quả sự xâm nhiễm vi-rút cúm gia cầm A/H7N9 và các chủng vi-rút gia cầm khác xâm nhiễm từ khu vực biên giới vào địa bàn, tỉnh đã triển khai nhiều biện pháp, đặc biệt chuyển về các huyện khu vực biên giới 1 triệu liều vắc xin cúm gia cầm để phục vụ nhu cầu tiêm phòng theo phương án xã hội hóa vắc-xin. Đối với các hộ nuôi nhỏ lẻ, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đang phối hợp với các địa phương tuyên truyền, giám sát, triển khai tiêm phòng bắt buộc.

Ghi nhận tại các tỉnh biên giới như Đồng Tháp, An Giang,… tình hình vịt chạy đồng diễn ra “rầm rộ” . Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đồng Tháp, tổng đàn gia cầm 3 triệu con (trong đó, 2 triệu con vịt và 1 triệu con gà). Tuy nhiên, vào mùa vịt chạy đồng, thì tổng đàn vịt sẽ tăng lên gấp đôi khoảng 4 triệu con. Việc vịt chạy đồng sẽ làm tăng đàn, cũng như tiềm ẩn nhiều nguy cơ mang mầm bệnh từ nơi khác đến.

Các biện pháp tiêu hủy, dập tắt ổ dịch, cũng như lập kế hoạch phòng, chống cúm gia cầm đang được chú trọng.

Ông Bạch Tuấn Kiệt – Trưởng phòng Quản lí dịch bệnh Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đồng Tháp cho biết: Tính đến thời điểm hiện nay, chưa ghi nhận “điểm nóng” nào về trường hợp gia súc, gia cầm bệnh và chết số lượng lớn trên địa bàn. Tuy nhiên, nguy cơ tiềm ẩn dịch bệnh xảy ra là rất lớn do thời tiết thay đổi chuyển lạnh đột ngột; việc chăn nuôi không đảm bảo vệ an toàn sinh học và chăn nuôi chạy đồng là điểu kiện thuận lợi để dịch bệnh phát sinh và lây lan. Về công tác phòng, chống tỉnh đã cho phát động Tháng Vệ sinh tiêu độc, khử trùng (từ ngày2 20-2 đến 20-3); thực hiện tốt công tác tiêm phòng; giám sát; tuyên truyền; ngăn chặn kịp thời các đàn vịt chạy đồng không được tiêm phòng ngừa dịch; kiên quyết xử lí nghiêm tình trạng buôn bán, nhập lậu kể cả hình thức quà tặng, quà biếu nhằm ngăn chặn mầm bệnh; tăng cường công tác thông tin tuyên truyền nâng cao ý thức hộ dân.

Ngoài ra, nhằm kiểm soát chặt chẽ tình trạng xuất, nhập gia cầm vào địa bàn các tỉnh đã tiến hành thiết lập các trạm kiểm soát, kiểm dịch. Tại tỉnh An Giang đã xây dựng năm trạm kiểm soát, kiểm dịch tại Cửa khẩu Quốc tế Tịnh Biên (huyện Tịnh Biên), Vĩnh Hội Đông (TP Châu Đốc), Vĩnh Xương (thị xã Tân Châu), Cửa khẩu Long Bình (huyện An Phú) và trạm kiểm dịch nội địa Vàm Cống (TP Long Xuyên), đồng thời chỉ đạo ứng trực liên tục 24/24. Còn tại TP Cần Thơ có 2 chốt kiểm dịch cố định ở cửa ngõ vào thành phố, (đặt tại bót số 10 giáp với tỉnh Hậu Giang, 1 trạm đặt tại Lộ Tẻ kiểm soát Kiên Giang, An Giang). Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Cần Thơ cũng có đội kiểm dịch lưu động, trạm thú y 9 quận, huyện đều có lực lượng kiểm dịch, hạn chế thấp nhất nguy cơ dịch bùng phát, lây lan.

Kết qủa, từ đầu năm 2017 đến nay, Chi cục đã triển khai 209 đợt kiểm tra, phát hiện và xử lý 70 trường hợp, chủ yếu là hành vi vận chuyển gia cầm, sản phẩm gia cầm không có giấy kiểm dịch, các phương tiện vận chuyển không đảm bảo vệ sinh thú y, hoặc trốn tránh các trạm kiểm tra… Còn tại tỉnh Tiền Giang, Đoàn kiểm tra liên ngành đã tăng cường kiểm tra các địa điểm tập kết, buôn bán gia cầm và sản phẩm gia cầm trên địa bàn. Tổ chức kiểm dịch gia cầm vận chuyển từ gốc, kiểm dịch chặt chẽ hoạt động vận chuyển gia cầm, sản phẩm gia cầm; tăng cường công tác kiểm tra cơ sở giết mổ tập trung, điểm tập trung gia cầm và sản phẩm gia cầm. Thông báo cho ngành Y tế để giám sát tình hình sức khỏe của người dân trong vùng khi phát sinh ổ dịch cúm trên gia cầm.

Để ngăn ngừa dịch bệnh xâm nhập vào cơ thể người, ông Nguyễn Văn Lành - Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Hậu Giang, khuyến cáo: Trong sử dụng thực phẩm, nên sử dụng sản phẩm có đóng dấu xác nhận an toàn của cơ quan chức năng. Đối với những sản phẩm gia cầm tại địa phương như gà, vịt, bà con nên chọn những con khỏe mạnh, không có biểu hiện khác thường, nhất là không nên dùng sản phẩm gia cầm chưa được chế biến chín. Còn đối với người chăn nuôi, khi chăm sóc gia cầm, cần có đồ bảo hộ an toàn.


Tính đến ngày 1-3-2017, cả nước đã phát hiện ổ dịch cúm gia cầm A/H5N1 và A/H5N6 tại 15 hộ chăn nuôi thuộc 11 xã của 7 tỉnh chưa qua 21 ngày, gồm: Bạc Liêu, An Giang, Sóc Trăng, Nam Định, Đồng Nai, Quảng Ngãi và Nghệ An.

Theo nhận định của Cục Thú y, nguy cơ dịch phát sinh và lây lan trong thời gian tới là rất cao. Một số chủng vi-rút cúm gia cầm chưa có ở Việt Nam (A/H7N9, A/H5N2, A/H5N8) có nguy cơ xâm nhiễm vào trong nước thông qua các hoạt động vận chuyển, buôn bán, tiêu thụ gia cầm và sản phẩm gia cầm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, nhất là các tỉnh có đường biên giới và các tỉnh, thành có tiêu thụ gia cầm, sản phẩm gia cầm nhập lậu.
Trần Lĩnh