Trước đó, cháu bé nhập viện trong tình trạng nhiễm khuẩn nặng không rõ nguyên nhân. Gia đình cho biết cháu bị sốt suốt 10 ngày và 3 ngày cuối sốt cao liên tục 39-40 độ C, kèm theo những cơn rét run, đau đầu. Ban đầu các bác sĩ cũng chưa xác định được nguyên nhân, dù CRP của bệnh nhi lên tới 146.4 mg/l (người bình thường chỉ dưới 10). Việc cấy máu của bệnh nhi kết quả cho âm tính. Bác sĩ tiếp tục cho điều trị bằng kháng sinh và bệnh nhi xuất hiện đau vùng lưng, khó khăn trong việc cử động và kết quả siêu âm cho thấy cháu có ổ dịch vùng xương cùng cụt.

Mặc dù đây là trường hợp tổn thương chưa xác định, nhưng các bác sĩ rất thận trọng trong xác định nguyên nhân. Khi bệnh nhi có thêm một dấu hiệu tổn thương thần kinh khu trú là tê bì chân bên trái, bác sĩ cho cháu chụp cộng hưởng từ cột sống thắt lưng. Lúc này, các bác sĩ mới xác định được bệnh khi phát hiện ra khối áp –xe ngoài màng cứng tủy rất lớn từ đốt sống T10 xuống xương cùng S2 cùng với nhiều khối áp -xe trong vùng cơ cạnh sống ngang vị trí thắt lưng- cùng cụt.

Ca mổ cho cháu bé

Quyết định mổ cấp cứu cho bệnh nhi được đưa ra, nhằm giải phóng chèn ép tủy  để cứu cháu bé. Ca mổ diễn ra thành công, bệnh nhi không còn sốt liên tục và bị tê bì chân phải, nhưng đêm đến vẫn bị sốt cao 39-40 độ. Kết quả cấy mủ sau 3 ngày thấy sự tồn tại của cả 2 vi khuẩn Gram dương là Tụ cầu vàng và Gram âm là B. pseudomallei (Whitmore).

Gia đình cho hay, cháu bé chưa từng tiêm hay can thiệp vào vùng lưng. Nhưng trước đó 3 tuần, cháu bị một vết phỏng nước (dạng Herpes). Gia đình tự điều trị tại nhà và nốt phỏng tự lành, nhưng bé rất hay dùng tay bẩn (thường xuyên chơi bi trên đất) cạy vào vùng da non. Do tổn thương nhỏ và đã lành trước khi bị sốt nên khi khám bệnh gia đình không lưu ý cho bác sĩ biết, nhưng đây có thể chính là nguồn vào cho vi khuẩn gây ra tổn thương chèn ép tủy.

 “Rất may mắn là cháu bé đã được phát hiện và phân lập vi khuẩn kịp thời, nếu không dễ bị biến chứng và di chứng đáng tiếc. Bởi đây là căn bệnh chưa có vaccin phòng bệnh và khi đã khởi phát bệnh, diễn biến sẽ rất nhanh, các triệu chứng mơ hồ.”- Ths. Hùng cho biết.

Cháu bé đã may mắn được cứu sống

Theo Ths. Hùng, bệnh Whitmore nguy hiểm ở chỗ có biểu hiện giống như các loại nhiễm trùng khác và thời gian đầu còn không phát hiện ra vi khuẩn. Phải mất thời gian nuôi cấy mới xác định được chính xác vi khuẩn này. Bệnh Whitmore gây ra bởi vi khuẩn gram âm Bacilus Burkholderia pseudomallei, có tỉ lệ tử vong rất cao, tới 40%. 

Đây là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, vi khuẩn gây bệnh sống trong bùn đất và nước, đường lây truyền chủ yếu qua vùng da tổn thương tiếp xúc với vi khuẩn hoặc hít phải các hạt bụi đất chứa vi khuẩn này. Bệnh có thể biểu hiện là nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi nặng, áp xe cơ hoặc viêm tủy xương, viêm tuyến mang tai… Những người có nguy cơ cao là người sử dụng thuốc đường tiêm truyền kéo dài, hoặc bị nhiễm trùng tiết niệu, nhiễm trùng từ phổi, nhiễm trùng máu; những bệnh nhân suy giảm miễn dịch (HIV, xơ gan..) Những người thường xuyên tiếp xúc với bùn đất, nước bẩn… rất dễ nhiễm vi khuẩn whitmore nếu không sử dụng dụng cụ bảo vệ. Thông thường, đối tượng mắc bệnh là những người lớn tuổi.

Bệnh có thể xuất phát từ những vết thương rất nhỏ, nên người bệnh và bác sĩ thường không để ý, trong khi vi khuẩn Whitmore diễn tiến rất nhanh, thường gây viêm phổi nặng, nhiễm trùng máu, có thể tử vong trong vòng 48 giờ sau khi phát hiện ra triệu chứng.

“Hiện bệnh Whitmore chưa có vaccine phòng bệnh, và cũng chưa có khuyến cáo nào về sử dụng kháng sinh dự phòng. Vì thế, biện pháp dự phòng cơ bản nhất vẫn là che chắn tốt đường hô hấp trong môi trường khói bụi, tăng cường biện pháp phòng hộ trong lao động, sinh hoạt tránh để da bàn chân, bàn tay, các bộ phận trong cơ thể tiếp xúc trực tiếp với đất bẩn.”- Ths. Hùng khuyến cáo.


Thanh Hằng