Thông tin này được Cục Y tế dự phòng cho biết vào ngày 16-1 với mong muốn đưa ra những khuyến cáo mới nhất về hậu quả của rượu bia cho người dân biết và phòng, tránh trong dịp Tết Nguyên đán đang cận kề. 

Hơn nữa, trong bối cảnh Việt Nam là nước đứng thứ 3 trên thế giới về tiêu thụ rượu bia và trong các dịp Tết, khoảng 90% các vụ tai nạn giao thông cấp cứu ở Bệnh viện Việt Đức có nguyên nhân do sử dụng rượu bia, số nạn nhân còn lại cũng liên quan đến rượu bia, như do người sử dụng rượu bia lái xe đâm vào.

90% vụ cấp cứu ở BV Việt Đức trong dịp tết do sử dụng rượu bia.

Theo thống kê của WHO, số ca tử vong do hậu quả của rượu bia, các bệnh không lây nhiễm chiếm tới 46% tổng số ca tử vong, tiếp theo là chấn thương (chủ yếu là tai nạn giao thông). Rượu gây viêm gan cấp và mạn tính, gan nhiễm mỡ, có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan mà vẫn không có cảm nhận gì bất thường cho đến khi quá muộn. 

Trên thực tế, không có tiêu chuẩn cho mức độ tiêu thụ cồn bao nhiêu là có hại, do nguy cơ và hậu quả sử dụng rượu bia khác nhau phụ thuộc vào tuổi, giới tính, cũng như hoàn cảnh và cách thức uống rượu bia khác nhau. 

Có một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao, hoặc cá nhân dễ bị tổn thương còn bị tăng tính nhạy cảm đối với tính độc, kích thích tâm thần và gây nghiện của rượu bia. Tức là không có mức độ uống rượu bia nào là an toàn. Các bằng chứng khoa học cho thấy uống một lượng rất nhỏ rượu bia cũng có thể gây ra các nguy cơ và hậu quả sức khỏe nhất định.

Theo các số liệu nghiên cứu trong “Báo cáo về sử dụng rượu bia tại cộng đồng châu Âu”, nguy cơ tử vong do bệnh tật và tai nạn thương tích sẽ tăng lên đáng kể nếu một người uống nhiều hơn 2 đơn vị cồn (tương đương 3/4 chai/lon bia 330 ml (5%); 1 ly rượu vang 100 ml (13,5%); 1 cốc bia hơi 330 ml hoặc 1 chén  rượu mạnh 30 ml (40%) trong một ngày, và nguy cơ tử vong tăng tương quan với mức độ uống. 

Để phòng chống tác hại do rượu bia gây ra, Cơ quan y tế của Vương quốc Anh khuyến cáo nam giới không nên uống quá 14 đơn vị trong 1 tuần (1 đơn vị uống của Anh tương đương với 8 gram cồn nguyên chất).

Theo các chuyên gia y tế, không nên uống quá hai đơn vị cồn/ngày với nam giới, một đơn vị cồn/ngày đối với nữ giới và không uống quá năm ngày trong một tuần.  Khi đã uống ở mức có hại, tức là làm tăng nguy cơ gây hại đối với sức khỏe và hậu quả xã hội, thì dù có thể chưa chịu các tác hại trực tiếp về sức khoẻ nhưng có nguy cơ mắc các bệnh ung thư, bệnh tim mạch, chấn thương, bạo lực hay các hành vi liên quan đến pháp luật, giảm khả năng làm việc, các vấn đề xã hội do nhiễm độc rượu bia gây nên. Còn khi đã uống ở mức nguy hiểm thì sẽ gây ra các hậu quả có hại đối với sức khỏe thể chất hay tâm thần hoặc các hậu quả xã hội, khi gây ra những tổn thương cấp tính hoặc lâu dài đối với sức khỏe về thể chất như tổn thương gan, suy chức năng gan, xơ gan, bệnh tim mạch, hay tâm thần (trầm cảm, loạn thần,…) hoặc các hậu quả xã hội khác (tai nạn thương tích, bạo lực, giảm khả năng làm việc …) Khi sử dụng rượu bia ở mức nghiện thì là tình trạng bệnh lý và thuộc nhóm bệnh tâm thần.

Có một số ý kiến cho rằng uống bia thì ít gây hại cho sức khỏe hơn so với uống rượu. Nhưng đây là quan niệm không đúng bởi vì tác hại chủ yếu là do chất cồn (ethanol) trong đồ uống gây ra, vì vậy tác hại do rượu bia không phụ thuộc vào loại đồ uống là bia hay rượu mà phụ thuộc vào lượng uống (tiêu thụ bao nhiêu gam cồn) và cách thức uống (tần suất sử dụng). 

Một điều đáng quan tâm khác là rượu bia gây nghiện làm cho người uống không tự kiểm soát được hành vi của bản thân. Chất cồn là chất hướng thần gây nghiện, nếu uống thường xuyên sẽ khiến người uống phải gia tăng liều dùng và tái sử dụng.

Với những thông tin mới nhất về tác hại của rượu bia mà thế giới đã đưa ra, Cục Y tế dự phòng khuyến người dân không nên lạm dụng rượu bia, đặc biệt trong dịp Tết cổ truyền đang cận kề, nhất là không uống khi tham gia giao thông, vận hành máy móc, có thai hoặc đang cho con bú, đang điều trị thuốc có phản ứng với cồn hoặc có các tình trạng bệnh lý phải tránh đồ uống có cồn, nhằm bảo vệ sức khỏe, phòng chống những nguy cơ bệnh tật, tai nạn nguy hiểm và các hậu quả xã hội khác.

Thanh Hằng