Năm 2018, ngành y tế đã hoàn thành vượt chỉ tiêu Quốc hội, Chính phủ giao về số giường bệnh/vạn dân đạt 26,5 và tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) đạt 87,7%,. Ngành y tế cũng đạt và vượt 9/11 các chỉ tiêu y tế cơ bản năm 2018. Thông tin này do Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết tại Hội nghị triển khai công tác y tế năm 2019 do Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội chiều 15-1 với sự chủ trì của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam

Cũng theo Bộ trưởng Bộ Y tế, y tế cơ sở trong những năm qua đã có bước chuyển mình. 

Để giảm quá tải bệnh viện (BV), các BV đang tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng KCB: phát triển mạng lưới BV vệ tinh, chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới; ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục trong KCB. Các BV hạt nhân đã chuyển giao gần 2.000 kỹ thuật cao cho các BV vệ tinh và đã có 85% số BV vệ tinh giảm chuyển tuyến. 

Bộ Y tế được Chính phủ đánh giá là ngành cắt giảm nhiều và nhanh các thủ tục đầu tư, kinh doanh tiết kiệm hơn 3.000 tỷ đồng.

Người đứng đầu ngành y tế chỉ ra những tồn tại: Chất lượng dịch vụ y tế cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu, cơ sở vật chất, trang thiết bị, năng lực chuyên môn còn hạn chế, cơ chế tài chính, thanh toán BHYT còn vướng mắc. Người dân chưa tin tưởng vào trạm y tế nên tỷ lệ vượt tuyến còn nhiều. Một số dịch bệnh như sởi, sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi còn ở mức cao, chưa giảm được như mong muốn... Tỷ lệ mắc HIV vẫn cao ở các tỉnh miền núi phía Bắc; tỷ lệ khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật; quản lý các bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng còn thấp.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm (ATTP), việc tổ chức thanh, kiểm tra nhiều nhưng tỷ lệ xử lý thấp, còn đùn đẩy trách nhiệm giữa các ngành liên quan. Việc xử lý dứt điểm những tồn tại như lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, hóa chất, kháng sinh trong sản xuất nông sản, thủy sản; sử dụng phụ gia thực phẩm trong chế biến thực phẩm; giết mổ không đảm bảo ATTP... chưa đáp ứng yêu cầu.

Chất lượng dịch vụ KCB được nâng lên nhưng còn có sự chênh lệch lớn giữa các tuyến, các vùng. Cơ chế giá chưa phù hợp để phát triển các kỹ thuật cao nên nhiều người ra nước ngoài KCB và chưa thu hút được người nước ngoài KCB tại các cơ sở y tế trong nước.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đánh giá cao những thành tích của ngành y tế trên nhiều lĩnh vực. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu năm 2019 ngành y tế cần đẩy mạnh việc quản lý cả BHYT và bảo hiểm thương mại, để mọi người dân đều được BHYT, bảo hiểm xã hội. Cần thống nhất với BHXH để có cơ chế thanh toán BHYT thuận lợi.

“Tôi thấy y tế cơ sở khang trang nhưng tủ thuốc mới quan trọng nhất. Khi có nhiều thuốc không kém BV huyện, BV tỉnh… thì người dân mới đến. Đã xóa được trần BHYT là 20%, thì cần phải đưa y tế xã là cánh tay nối dài của y tế huyện.”- Phó Thủ tướng yêu cầu.

Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo phải tiếp tục tăng cường năng lực KCB ở các BV. Đặc biệt là ban hành cơ chế tự chủ, nhưng không có nghĩa là buông cho BV chạy theo lợi ích kinh doanh. Trình độ tay nghề của các bác sĩ Việt Nam ở các BV lớn không thua kém nước ngoài, chỉ có cơ chế tài chính là chưa tháo gỡ được. Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng phải đặt ra ngưỡng để các BV không tìm mọi cách tăng nguồn thu, vì như thế sẽ không còn đúng định hướng của y tế công là không vì lợi nhuận. Chúng ta mong đội ngũ bác sĩ trẻ có mức lương quá thấp được tăng thêm, nhưng không thể quá chênh lệch như hiện có nơi bác sĩ thu nhập chính thức 200 triệu/tháng. Bộ Y tế cần ban hành ngay các văn bản để đảm bảo đúng định hướng y tế công là phục vụ, chứ bác sĩ không thể thành lực lượng thu nhập cao ngất trên toàn xã hội như vậy.

Đại diện các đơn vị y tế cả nước tham dự hội nghị

Phó Thủ tướng chỉ đạo ngành y tế trong năm 2019 phải củng cố hệ thống y tế cấp huyện; cân đối giữa y tế dự phòng và điều trị, để cán bộ y tế dự phòng không cảm thấy tủi thân. Trong ứng dụng công nghệ thông tin, phải đánh giá lại chương trình hội chẩn từ xa và có chương trình mạnh hơn, để cán bộ y tế được đào tạo chuyên môn. Một số BV vẫn chưa kết nối mạng BHYT. Việc kết nối các nhà thuốc là yêu cầu bắt buộc, để người dân mua thuốc biết được xuất xứ, chất lượng. Do đó nơi nào làm không làm tốt phải xem lại trách nhiệm.

Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều địa phương triển khai các chương trình quản lý y tế cơ sở còn vướng vì chính những văn bản của Bộ Y tế. Vì thế, Bộ Y tế  phải hủy bỏ các văn bản yêu cầu không đúng thực tế như văn bản 481 của Cục Công nghệ Thông tin làm chậm lại sự phát triển của cơ sở.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đặc biệt lưu ý: Việc phải thay vaccine ComBe Five từ 2019 là bất khả kháng. Vì thế, ngành y tế phải coi đây là nhiệm vụ quan trọng, để tiếp tục thận trọng. Phải khám sàng lọc, tư vấn, hướng dẫn người dân sau khi tiêm cho trẻ nhiều hơn nữa. Không thể để năm đầu tiên người dân đã mất lòng tin vào vaccine. Cần hiểu rằng chúng ta không có lựa chọn khác, nên nếu để người dân mất lòng tin vào vaccine sẽ là thảm họa.


Thanh Hằng