PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết bệnh viện vừa tiếp nhận và điều trị ổn định cho một bệnh nhân bị biến chứng sau phẫu thuật nâng ngực với một bên ngực sưng to trên 1000cc. Sau gần 6 tiếng phẫu thuật các bác sĩ đã lấy bỏ được túi ngực, rút hết dịch cùng toàn bộ lớp bao xơ dầy đã xâm lấn vào thành ngực trước tim và bảo tồn tối đa phần tuyến vú còn lại cho bệnh nhân.

Bệnh nhân T.N.T (30 tuổi quê ở Lạng Sơn), ngực chảy và teo lép sau khi sinh 2 bé. Dù mới cai sữa được 6 tháng, vẫn còn chưa thật hết sữa chị T.N.T đã quyết định đi phẫu thuât nâng ngực. Do không tìm hiểu kỹ càng về bệnh viện, bác sĩ uy tín, các phương pháp mổ, loại túi ngực nào an toàn nên chị T. đã phó mặc toàn bộ cho các cô tư vấn viên của một Thẩm mỹ viện lựa chọn hộ mình theo như những lời quảng cáo hoa mỹ. Sau mổ mặc dù có to lên, nhưng ngực của chị cũng không làm sao mềm mại được, do ngại đi khám nên chị T. cứ để nguyên vậy. 

Sau phẫu thuật nâng ngực, ngực trái của người phụ nữ căng to như quả bóng

Thật không may cách đây khoảng 2 tuần tự nhiên không biết tại sao ngực bên trái bỗng nhiên sưng to rất nhanh, to lên gấp 2, gấp 3, rồi gấp 4 lần, cảm giác căng như quả bóng bay sắp nổ. Lại nghe tin trên mạng có người bị vỡ túi ngực khi đi máy bay, chị T.N.T và chồng hốt hoảng đưa nhau về Hà Nội. Đầu tiên hai vợ chồng cũng chạy thẳng đến một thẩm mỹ viện, ở đây bác sĩ sau khi kiểm tra thấy rằng không thể xử lý trường hợp này một cách an toàn nên đã gợi ý vợ chồng chị T. liên hệ đến khám với chuyên gia của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà cho biết, bệnh nhân đến viện trong tình trạng nhợt nhạt, hốt hoảng và rất lo lắng. Bên ngực trái sưng to căng tròn như quả bóng bay với thể tích khoảng 3-4 lần bên đối diện, chu vi ước đến trên 50cm. Ngực phải kích thước bình thường nhưng méo mó và cứng chắc hơn nhiều. 

Chẩn đoán sơ bộ là tràn dịch muộn quanh bao túi ngực trên bệnh nhân có bao xơ co thắt. Sau khi tiến hành làm xét nghiệm, siêu âm, chụp cộng hưởng từ độ phân giải cao, khám gây mê hồi sức, cũng như chuẩn bị các trang thiết bị cần thiết bệnh nhân được nhanh chóng chuyển qua phẫu thuật.

Ths.Bs Trần thị Thanh Huyền - một thành viên của kíp mổ cho biết, đầu tiên các bác sĩ phải cắm một chiếc kim đầu to và xy lanh loại lớn 50ml vào ngực để hút dịch ra ngoài nhằm giảm áp ngay cho khoang ngực trước khi có thể tiến hành phẫu thuật. Lượng dịch hút được đã vượt quá sức tưởng tượng của các bác sĩ với hơn 10 xy lanh đầy tràn khoảng 600 cc, cộng với cả 300 cc túi ngực và khoảng 200 cc ngực bệnh nhân có từ trước, tổng thể tích ngực của bệnh nhân trước khi phẫu thuật lên đến trên 1.000 cc.

Hàng lít dung dịch được hút ra từ ngực người phụ nữ

 Sau khi tháo bỏ túi ngực các bác sĩ phải tiến hành phẫu tích toàn bộ bao xơ xung quanh túi ngực một cách khó khăn vì tổ chức bao xơ ở đây rất dày và có hiện tượng tăng sinh mạch phản ứng, có những lúc máu phun cả qua vết mổ thành tia lên trời. Ngoài ra tổ chức bao xơ còn xâm lấn vào sát cơ thành ngực và đập theo nhịp đập của tim ở phía dưới. 

Chính vì vậy các bác sĩ đã phải phải tiến hành phẫu tích hết sức tỉ mỉ vừa làm vừa cầm máu kỹ. Các vị trí nghi ngờ có tổ chức quá phát thành u đều được đánh dấu và gửi giải phẫu bệnh sinh thiết tức thì cho đến khi kết quả trả lời không có tế bào ác tính mới thôi. Sau gần 6 tiếng phẫu thuật các bác sĩ đã tháo bỏ được túi ngực và rút ra hơn 600 ml dịch lẫn chất nhày vàng đục, cùng toàn bộ lớp bao xơ kể cả những phần đã xâm lấn vào thành ngực và bảo tồn tối đa phần tuyến vú còn lại cho bệnh nhân. 

Cắt thu phần da thừa để chuẩn bị cho việc đặt lại túi ngực sau 6 tháng đến 1 năm khi tình trạng ngực ổn định.

Tràn dịch muộn sau đặt túi ngực là một biến chứng tương đối hiếm gặp trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Tuy nhiên do hay phải tiếp nhận các ca biến chứng sau phẫu thuật thẩm mỹ từ các nơi chuyển đến nên tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cũng thường gặp 2 đến 3 ca một năm.

 Vấn đề các bác sĩ lo lắng ở đây không phải là nguy cơ vỡ túi ngực, vì túi ngực thường rất bền chắc, nên hiếm khi có thể bị vỡ giống như thông tin hay đồn đại. Tuy nhiên vấn đề ở đây là hiện tượng tràn dịch số lượng lớn này có thể là dấu hiệu của nguy cơ có tế bào lạ xung quanh lớp bao túi. Mặc dù rất hiếm gặp, hiện tại trên thế giới đã thống kê một số loại túi ngực, nhất là các túi vỏ nhám to (Macro Textured Implant) hoặc được bao phủ một lớp như bọt Polyurethane bên ngoài có thể gây hiện tượng kích thích cơ thể. Một mục đích của loại vỏ nhám to này để giúp cho túi ngực bám chắc hơn vào cơ thể. Tuy nhiên nếu việc chỉ định sai và thực hiện phẫu thuật không đảm bảo thì có thể lại làm tăng tỷ lệ bao xơ, tụ dịch muộn. 

Các bác sĩ của Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ BV Việt Đức tiến hành phẫu thuật cứu ngực "khủng" cho người phụ nữ

Ví dụ như trường hợp đầu ngực vẫn còn một ít sữa hoặc một ít dịch trong nhưng vẫn mổ đường quầng, bác sĩ không cẩn thận vô trùng trong mổ thì qua đó vi khuẩn sẽ theo vào vết mổ và có thể làm tổ ở các hang hốc trên vỏ túi, rồi kích thích cơ thể hình thành một lớp màng sinh học Biofilm. Nhiều giả thiết cho rằng từ lớp màng đó có thể hình thành bao xơ rồi lại tiếp tục kích thích cơ thể phản ứng sinh ra các tế bào lạ cũng như ra gây ra hiện tượng kích ứng và tràn dịch rất lớn.

PGS.TS. Nguyễn Hồng Hà cho biết khó khăn ở ca mổ này là làm sao lấy bỏ được toàn bộ tổ chức bao xơ dày, đầy mạch máu tăng sinh, dính chắc vào thành ngực trái, nơi có tim ở phía dưới. Việc bóc tách có nguy cơ chảy máu cao, vì vậy các bác sĩ gây mê hồi sức cũng phải chuẩn bị đầy đủ các phương tiện gây mê hồi sức tích cực, truyền máu khi cần. Các vị trí bao xơ dày lên và thâm nhiễm cũng phải được đánh dấu bằng cộng hưởng từ độ phân giải cao trước mổ và xác định lại bằng hệ thống siêu âm mobile trong mổ để làm sao lấy được hết tổ chức này tránh nguy cơ tái phát và nguy cơ có các tế bào lạ lan rộng xung quanh.

 Một ê kíp các bác sĩ giải phẫu bệnh phải luôn túc trực trong mổ để xét nghiệm hàng chục bệnh phẩm trong thời gian nhanh nhất. Nếu xuất hiện các tế bào lạ, các phẫu thuật viên cần tiến hành nạo vét hạch ngay khi cần thiết. Khi tất cả các xét nghiệm giải phẫu bệnh tức thì đều âm tính thì các bác sĩ quyết định bảo tồn tuyến vú cho bệnh nhân và có thể tiến hành đặt lại túi ngay trong mổ hoặc sau 6 tháng đến 1 năm, khi tình trạng ngực đã ổn định.

PGS. TS. Nguyễn Hồng Hà cho biết thêm, sau 5 ngày theo dõi sát toàn trạng, lượng máu chảy trong dẫn lưu giảm dần, không sốt, đầu ngực không bị hoại tử, bệnh nhân có thể ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng, tinh thần ổn định và có thể ra viện. 

Tuy nhiên vẫn tiếp tục phải chờ kết quả giải phẫu bệnh cuối cùng để xác định có các tế bào bất thường hay không để có phương án phối hợp điều trị trị tiếp.


Trần Hằng