Đây cũng là chuyện “hiếm gặp” tại Hà Nội trong nhiều năm trở lại đây khiến không ít phụ huynh cảm thấy bất ngờ, bức xúc.

Chị Nguyễn Thanh Hà, phường Giáp Bát, quận Hoàng Mai, Hà Nội, phụ huynh có con vào lớp 1 cho biết: Mặc dù đi tới 3 nhà sách lớn trên địa bàn quận Hoàng Mai nhưng chị vẫn chưa thể mua đủ trọn bộ sách giáo khoa (SGK) lớp 1.

“Đến nhà sách nào cũng chỉ nhặt được khoảng 1/3 bộ sách, 2/3 số sách còn lại, chỗ thì thiếu quyển nọ, chỗ thiếu quyển kia. Mặc dù quyết định làm theo hướng dẫn của nhân viên nhà sách là nhặt mỗi nhà sách một ít vì SGK lớp 1 đang khan hiếm chung nhưng đến thời điểm này, tôi vẫn chưa thể mua đủ sách cho con. Vẫn còn thiếu cuốn Tiếng Việt tập 1, tập 2 và bài tập Tự nhiên và Xã hội”- chị Hà chia sẻ.

Chị Bùi Thanh Thủy, Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội, một phụ huynh có con vào lớp 10 cũng cho biết: Hai tuần nay, dù đã nhiều lần ra các nhà sách trên địa bàn nhưng chị vẫn chưa thể mua đủ bộ SGK cho con gái chuẩn bị vào lớp 10. 

Để đỡ mất công đi lại, chị đã “đặt cọc” nhân viên một nhà sách ở gần nhà nhưng hôm ra thì nhà sách nói thiếu cuốn Ngữ văn, hôm thì thiếu cuốn Sinh học, hôm thì thiếu sách Lịch sử, Giáo dục công dân.

Nhiều phụ huynh gặp khó khi chưa mua được đủ bộ sách cho con vào lớp 1.  Ảnh minh họa

Theo tìm hiểu của phóng viên, tình trạng khan hiếm một số đầu sách năm nay diễn ra căng thẳng hơn những năm trước. Theo các công ty phát hành sách, hiện ở các nhà sách đang thiếu nhiều đầu SGK tập trung vào khối đầu cấp như lớp 1, lớp 6 và lớp 10. Riêng Công ty Phát hành sách (FAHASA) đang thiếu khoảng 5.000 cuốn sách Toán và Tiếng Việt lớp 1, khoảng 8.000 cuốn sách các môn học của khối lớp 6 và lớp 10.

Hiện công ty này đang đặt thêm sách tại NXB Giáo dục Việt Nam để có thể cung ứng cho thị trường trong thời gian tới.

Quản lý một nhà sách lớn trên phố Tân Mai, quận Hoàng Mai (Hà Nội) cho biết: “Năm nay, tình trạng khan hiếm SGK diễn ra sớm hơn mọi năm. Ngay từ giữa tháng 8, nhà sách đã không còn đủ bộ SGK lớp 1 để bán cho phụ huynh và học sinh nên chỉ bán lẻ một số sách.

Đối với lớp 1, khan hiếm nhất vẫn là sách Tiếng Việt; SGK và sách bài tập Tự nhiên và xã hội. Với lớp 6, sách Tiếng Anh (có kèm đĩa) đến nay vẫn chưa có hàng. Với khối lớp 10, thiếu nhiều nhất là sách Sinh học, Ngữ văn, Giáo dục công dân...”.

Nhận định về nguyên nhân dẫn đến tình trạng khan hiếm SGK, vốn là “chuyện lạ” hiếm khi xảy ra ngay trên địa bàn Thủ đô Hà Nội trong nhiều năm nay, một số chuyên gia trong lĩnh vực này cho rằng: “Thủ phạm” đầu tiên có thể là do số lượng học sinh các lớp đầu cấp đều tăng, riêng lớp 1 trên địa bàn Hà Nội năm nay tăng đột biến (khoảng gần 30.000 học sinh so với năm học trước).

Bên cạnh đó, mặc dù đã lường trước được nhu cầu SGK lớp 1 tăng mạnh nhưng do đặc thù kinh doanh SGK đã đăng ký là không được trả lại nên các đơn vị phát hành, các nhà sách đều có sự tính toán cẩn trọng theo hướng “thà thiếu còn hơn thừa”.

Ngoài ra, còn có một nguyên nhân khác là theo kế hoạch, bắt đầu từ năm 2019 - 2020, Bộ GD&ĐT sẽ thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, áp dụng cho các lớp đầu cấp lớp 1,  lớp 6 và lớp 10. Chính vì vậy, không chỉ các công ty phát hành mà ngay cả NXB Giáo dục Việt Nam có thể cũng dự trù số lượng SGK “non” hơn so với thực tế để tránh tình trạng sách bị ế năm sau không bán được.

Trước tình trạng khan hiếm SGK một số lớp đầu cấp, tại một tuyến phố tập trung nhiều nhà sách như Đinh Lễ, Lý Thường Kiệt... đã xuất hiện “cò sách”, rao bán SGK với giá cao gấp đôi so với giá bìa. Mặc dù vậy, một số phụ huynh do không thể chờ đợi thêm nữa nên đã chấp nhận mua SGK giá cao khi năm học mới sắp sửa đến gần.

Đại diện NXB Giáo dục Việt Nam cho biết: Tính đến ngày 15-8-2018, NXB Giáo dục Việt Nam đã phát hành hơn 100 triệu bản sách giáo khoa, đạt 102% kế hoạch, bảo đảm cung ứng đầy đủ, ổn định thị trường sách giáo dục.

Giá bán SGK năm học 2018-2019 vẫn được giữ nguyên như những năm học trước. Về tình trạng khan hiếm SGK các lớp đầu cấp, đặc biệt là SGK lớp 1 tại một số địa phương, trong đó có Hà Nội, theo NXB, chủ yếu là do nhu cầu SGK của phụ huynh, học sinh trên thực tế vượt hơn số lượng mà các đơn vị phát hành sách tại các địa phương đăng ký.

Điều này đã tạo nên tình trạng thiếu sách cục bộ. Khi các công ty phát hành sách tại các địa phương yêu cầu tăng thêm số lượng, NXB Giáo dục sẽ in bổ sung để đảm bảo đủ sách cho học sinh vào năm học mới.

Huyền Thanh