Kế hoạch thay đổi bộ mặt bóng đá Đức kéo dài gần 20 năm đã đưa họ đến đỉnh cao thế giới, và rồi dường như đã đạt đến điểm tới hạn của chính nó trên sân Velodrome tại bán kết Euro 2016. Nhà đương kim vô địch thế giới đã vờn Brazil tới tỉ số 7-1 của World Cup 2014 đã không thể đánh bại Pháp, dù họ còn chơi hay hơn hai năm trước.

Có một điều gì đó rất xứng đáng trong chiến thắng của Pháp, đặc biệt là ở lối chơi hai đội đã thể hiện. Thầy trò Joachim Loew đã thể hiện một thế trận kiểm soát toàn cục, trơn tru như cháo chảy, nhưng lại thiếu đi những gia vị để tạo ra độ đậm đà – những đòn dứt điểm ghi bàn. Ngược lại, Pháp không mang đến một hương vị hảo hạng hay tinh tế nào về chiến thuật, nhưng lại để lại ấn tượng sâu sắc cho những “thực khách” trên tứ phía khán đài sân Velodrome.

Pogba và đồng đội đã chiến thắng.

Vắng đi Mario Gomez, Đức như một đoàn chiến binh rất nhiều đạn nhưng không có pháo. Bóng lăn qua chân những cầu thủ áo trắng một cách uyển chuyển, nhưng cứng nhắc khi tiếp cận vòng cấm địa. Ở khu vực kỹ thuật, huấn luyện viên Loew như tắc nghẹn trong dòng suy nghĩ. Trong tay ông không có bất kỳ phương án nào để tạo ra hình ảnh Gomez. Loew cần một con dao, nhưng trong tay ông là 10.000 chiếc thìa.

Sự đẹp mắt ấy đã bị Antoine Griezmann trừng trị với hai bàn thắng. Nói một cách chân thật thì đó không hẳn là hai bàn thắng đẹp. Nói một cách thẳng thắn thì thực ra Pháp chỉ mang tới những đợt tấn công hấp dẫn về nhịp độ chứ chưa hẳn là nguy hiểm với khung thành của Manuel Neuer.

Trên sân khi ấy nổi lên một cuộc đối đầu trung tuyến rất đáng chú ý: Paul Pogba và Toni Kroos. Họ là hai trong số những tiền vệ xuất sắc nhất bóng đá thế giới hiện tại. Trùng vị trí trên sân, họ kèm cặp nhau. Mỗi khi Kroos cầm bóng, Pogba lại tỏ ra vô cùng khó khăn.

Sự uyển chuyển mượt mà trong các pha rê dắt, tỉa bóng của Kroos khiến Pogba bất lực. Ngược lại, khi Pogba cầm bóng, anh lại sử dụng sức mạnh của tấm thân cao 1m91 để tì đè, càn lướt qua Kroos. Đó có lẽ cũng chính là hình ảnh lột tả được những sự khác biệt, những sự cân bằng giữa Đức và Pháp.

Có lẽ, thất bại của Đức cũng mang một vẻ đẹp của riêng nó. Đó là vẻ đẹp của hệ thống – một vẻ đẹp rất Đức. Họ đã thay đổi. Không còn hình ảnh xù xì mà người Việt Nam quen gọi là “cỗ xe tăng”. Giờ họ là chiếc máy dệt công nghiệp, tạo ra những đường kim sợi chỉ thêu trên tấm vải hảo hạng nhất. Càng đáng quí hơn khi Đức là đội duy nhất tấn công một cách có tổ chức khoa học mà hiệu quả, thay vì chỉ bố trí cơ bản để dựa vào khả năng của các cá nhân.

Pháp sẽ tiến tiếp từ Marseille tới Paris. Họ dường như đang sở hữu hình ảnh của chính Đức. Gai góc, nhưng vẫn mượt êm với một Griezmann gợi nhớ tới những “số 10 cổ điển”. Sẽ cần có một điều gì đó vô cùng đặc biệt để có thể cản bước tập thể này đến với chức vô địch Euro 2016.

Khi người Đức chối lỗi

Đức đã thua không phải đơn thuần vì họ yếu kém hơn đối thủ - đó là thông điệp mà huấn luyện viên Joachim Loew đã liên tiếp nhắc lại trong phòng họp báo sau trận bán kết thứ hai của Euro 2016. Rõ ràng, người Đức đang không phục với UEFA.

Bước vào phòng họp báo, huấn luyện viên Loew và hậu vệ Mats Hummels – người phải ngồi ngoài trong trận gặp Pháp vì bị treo giò – đã đồng loạt lên tiếng chỉ trích qui mô được mở rộng của giải vô địch các quốc gia châu Âu, Euro 2016. Họ khẳng định chất lượng của giải đã bị ảnh hưởng nặng nề.

Ông Loew khẳng định rằng việc trở lại với thể thức 16 đội thay vì 24 đội sẽ giúp cho giải đấu trở nên hấp dẫn trở lại. “Tôi nghĩ 24 đội là quá nhiều” – báo điện tử Sport1 (Đức) trích dẫn lời vị huấn luyện viên tóc muối tiêu. “World Cup cũng đang định mở rộng lên 40 đội và nhiều hơn rồi nhiều hơn nữa, đó là một vấn đề trong chặng đường dài. Đôi khi tôi có cảm giác rằng nó chẳng giúp ích gì cho bóng đá cả. Chất lượng của giải đang chịu đủ”.

Đức đã gặp Ukraine, Ba Lan, Bắc Ireland, Slovakia và Italy trên con đường đến với bán kết, trong khi đó Pháp đối đầu Romania, Albania, Thụy Sĩ, Cộng hòa Ireland và Iceland. Theo hậu vệ Mats Hummels, như vậy là quá nhiều đối thủ yếu kém – những đội chỉ muốn phòng thủ để có một trận hòa không bàn thắng. Anh thậm chí khẳng định 3 trong số các đội nói trên không xứng đáng lọt vào vòng 1/8. “Đây không phải là cấp độ hàng đầu của bóng đá châu Âu mà chúng tôi mong đợi. Có quá nhiều đội chẳng muốn làm gì với trái bóng và chỉ muốn chồng chất con người để phòng ngự”.

UEFA cũng đã nhận phải rất nhiều chỉ trích từ báo giới Anh, Đức khi các trụ cột của đội bóng này bị treo giò khi bước vào bán kết. Aaron Ramsey (Xứ Wales) và Mats Hummels (Đức) đã bị treo giò do nhận 2 thẻ vàng trong 5 trận. Theo rất nhiều nhà chuyên môn, đây là án phạt quá nặng nề, nhất là với việc luật bóng đá đang hướng tới bảo vệ cầu thủ tốt hơn, đồng nghĩa rằng các cầu thủ phạm lỗi dễ nhận thẻ vào hơn.

“Chúng tôi đã hai lần bị loại khỏi bán kết trước khi vô địch World Cup. Nhưng khi ấy, chúng tôi bị loại bởi những đội hay hơn. Còn hôm nay thì không” – ông Loew khẳng định.

UEFA và FIFA đang có những ý định mở rộng qui mô vòng chung kết các giải đấu lớn, mỗi lúc một mở rộng hơn. Nhưng trước những phản đối bởi chính người trong cuộc, có lẽ đã đến lúc họ cần nghĩ lại. Đặc biệt khi chất lượng của giải đấu – điều họ hứa hẹn – quả thực không tăng lên.

Vu Chân

Dũng Lê