Những năm qua, thực hiện Luật Đặc xá, Luật Thi hành án hình sự, Nghị định của Chính phủ quy định các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù; các cấp ủy Đảng, Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các ban, ngành, đoàn thể và lực lượng Công an đã có nhiều hình thức, biện pháp thiết thực tạo điều kiện thuận lợi để những người chấp hành xong án phạt tù khi trở về địa phương sớm ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng, góp phần bảo đảm an ninh trật tự ở địa phương.

Chúng tôi đến gặp anh Sìn A Tờ ở thôn Lài Cò, thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn, Hà Giang. Đây là thôn xa xôi nằm giáp biên giới Việt –Trung, đường đi lại khó khăn hiểm trở. Anh Sìn A Tờ là người đã từng có thời gian phải chấp hành án phạt tù chung thân tại Trại giam Tân Lập, tỉnh Phú Thọ về tội danh giết người.

Các cán bộ Công an huyện Đồng Văn và Hội Nông dân đến thăm hỏi gia đình anh Sìn A Tờ.

Chia sẻ về quãng thời gian khó khăn, anh bảo: Cảm ơn lãnh đạo địa phương và bà con hàng xóm tối lửa tắt đèn thường xuyên thăm hỏi, động viên. Mình ở trong kia nhưng tâm trí luôn nghĩ về gia đình, thương vợ lắm vì mọi công việc gia đình lúc ấy gánh nặng trên vai vợ mình ở nhà cả… Được sự động viên của các cán bộ quản giáo và chấp hành tốt nội quy cải tạo từ năm 1993, sau khi được giảm án tù chung thân, ngày 2-9-2005, anh được đặc xá trở về với gia đình, với người thân và bà con hàng xóm.

Thời gian mới trở về địa phương với anh là quãng thời gian vô cùng khó khăn. Được cấp ủy, chính quyền địa phương và bà con nhân dân thường xuyên động viên, tạo điều kiện giúp đỡ, anh Tờ bớt dần sự mặc cảm và chăm lo làm ăn phát triển kinh tế gia đình. Anh bảo, việc đầu tiên là tập trung bắt tay ngay vào chăn nuôi và trồng cấy.

Nắm bắt nhu cầu của thị trường cùng với những kinh nghiệm học được trước đây, anh áp dụng tiến bộ khoa học vào trồng rau bắp cải, củ cải và cấy lúa cho gạo chất lượng cao làm hàng hóa, đồng thời vay vốn xây dựng chuồng trại chăn nuôi trâu bò, lợn. Bên cạnh đó, anh tham gia tập huấn kỹ thuật sản xuất nông sản theo tiêu chuẩn Vietgap, đồng thời tích cực tham gia phong trào xây dựng nông thôn mới…

Nói về trường hợp anh Tờ, ông Đào Trung Tâm, Phó Chủ tịch UBND thị trấn Đồng Văn chia sẻ: “Vài năm trở lại đây, công sức của anh Tờ đã đem lại nguồn thu đáng kể cho gia đình và được bà con tín nhiệm quý mến. Năm 2012, gia đình anh đã được Hội Nông dân huyện chứng nhận đạt danh hiệu Hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp huyện…”.

Năm 2010, anh đã được bầu làm Trưởng thôn Lài Cò, thị trấn Đồng Văn. Với vai trò, trách nhiệm của mình, anh đã tuyên truyền, vận động bà con chấp hành tốt chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình và chuyển giao những kiến thức kỹ thuật cho bà con vào sản xuất, nhiều gia đình đã áp dụng và đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Do vậy, 8 năm liền (từ 2010 - 2017), anh được Chủ tịch UBND huyện tặng Giấy khen về những thành tích trong các hoạt động công tác xã hội. Ngoài ra, anh Tờ còn tích cực tham gia đóng góp các quỹ từ thiện, khuyến học, khuyến tài tại địa phương, được Chủ tịch UBND huyện tặng Giấy khen Chi hội trưởng khuyến học thôn Lài Cò có thành tích xuất sắc giai đoạn 2010 – 2015.

Giờ đây, gia đình anh còn mua đất xây thêm ngôi nhà ở tổ 5, thị trấn Đồng Văn cho tiện làm nghề đậu phụ và dịch vụ mổ lợn bán tại chợ thị trấn. Dù ở đâu, làm việc gì, anh cũng là người gương mẫu chấp hành tốt pháp luật và những quy định của địa phương, hiện tại, tổng thu nhập hàng tháng của vợ chồng anh chị ổn định từ 10 đến 14 triệu đồng.

Cũng là người có thời gian dài thi hành án phạt tù về tội mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy. Năm 2016, chị Nông Thị Va (49 tuổi, thường trú thôn Bản Tồng, xã Niêm Sơn, huyện Mèo Vạc) được trở về địa phương với tâm lý mặc cảm, tự ti.

Vừa múc thức ăn chăm đàn lợn mới đẻ, chị cho biết: “Thời gian đầu, mình rất ngại gặp gỡ mọi người. Cũng nhờ sự quan tâm của chính quyền địa phương, Hội Phụ nữ xã Niêm Sơn cùng cán bộ, chiến sĩ Công an huyện Mèo Vạc, Công an tỉnh và sự động viên của gia đình, anh, em họ hàng; dần dần mình đã xóa bỏ được mặc cảm, tham gia các hoạt động xã hội, lao động phát triển kinh tế. Giờ mình đã cân bằng lại cuộc sống, cảm thấy hạnh phúc vì giai đoạn khó khăn nhất luôn có sự động viên, an ủi hằng ngày từ chồng và hai cậu con trai chăm ngoan”.

Xác định công tác quản lý, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần đảm bảo ANTT tại cơ sở, những năm qua, Công an huyện Đồng Văn, Công an huyện Mèo Vạc đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền các cấp trong việc thực hiện tốt công tác tiếp nhận, quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù có địa chỉ tại địa phương, tạo điều kiện để họ vươn lên ổn định cuộc sống.

Để đạt được những kết quả trên, phải kể đến lòng quyết tâm của các cá nhân những người biết vươn lên sau lỗi lầm, sớm ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng và tham gia vào các công tác xã hội ở địa phương.

Bên cạnh đó là sự vào cuộc của cấp ủy chính quyền địa phương, của cả hệ thống chính trị và cộng đồng chung tay với những việc làm thiết thực, giúp người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Từ đó họ có ý thức vươn lên, xóa bỏ mặc cảm, tích cực lao động sản xuất để tái hòa nhập cộng đồng.

P.Thúy – T.Vy