Căn nhà nhỏ của ông Tô Văn Chỉnh (75 tuổi) nằm gần cuối kiệt 72 Đào Duy Anh, phường Phú Bình, TP Huế. Vợ chồng ông Chỉnh có đông con nhưng các con đều đã lập gia đình và ra ở riêng, duy chỉ có chị Tô Thị Bé (45 tuổi) làm mẹ đơn thân của 3 đứa trẻ thuê trọ ở gần đó thỉnh thoảng ghé sang nhà ông Chỉnh tá túc. 

Ông Chỉnh kể, do gia cảnh khó khăn nên năm 2002, chị Bé rời Huế vào Đà Nẵng mưu sinh bằng nghề hát và bán hàng rong. Thời điểm này, chị quen một công nhân làm việc tại khu công nghiệp Hòa Khánh, TP Đà Nẵng và nảy sinh tình cảm. 

Dù không tổ chức cưới hỏi nhưng trong thời gian sống ở Đà Nẵng, chị Bé sinh liên tiếp 2 người con là cháu Phúc và cháu Minh. Năm 2012, chị Bé ra Huế và sau đó một năm chị sinh tiếp người con thứ 3 tên Tô Khánh Diệu Trang (4 tuổi). 

Điều đáng nói, trong 3 người con của chị Bé thì chỉ có cháu Trang làm được giấy khai sinh; riêng 2 anh em Phúc và Minh sau nhiều năm đến nay vẫn chưa được cấp giấy khai sinh. 

Bà Nguyễn Thị Hương, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Bình cho biết, 2 đứa trẻ con của chị Bé không làm được giấy khai sinh là trường hợp hy hữu của địa phương. 

Theo bà Hương, qua công tác xác minh thông tin để làm thủ tục cấp giấy khai sinh cho các cháu Phúc và Minh thì phường phát hiện cả 2 cháu đều không được bệnh viện tại TP Đà Nẵng cấp giấy chứng sinh, bởi khi chị Bé đến sinh tại đây lại “khai nhầm” tên mình là Tô Thị Sương. 

“Theo Luật Hộ tịch, những trường hợp không có giấy chứng sinh vẫn có thể làm được khai sinh. Sau khi chị Bé làm giấy cam đoan, UBND phường Phú Bình đã có công văn gửi đến 2 bệnh viện mà chị Bé sinh con để đề nghị kiểm tra, cấp lại giấy chứng sinh cho các cháu nhưng bệnh viện phản hồi không đồng ý”, bà Hương nói.

Cháu Minh đủ tuổi đến trường nhưng chưa thể nhập học vì không có giấy khai sinh.

Chính vì nguyên nhân này mà sau nhiều năm, cả 2 cháu Phúc và Minh đều không được làm giấy khai sinh. Không có giấy khai sinh cũng đồng nghĩa với việc 2 đứa trẻ bị mất đi các quyền lợi của một công dân như việc đăng ký đi học, đăng ký làm thẻ BHYT... 

Thấu hiểu được hoàn cảnh của chị Bé nên Ban Giám hiệu trường Tiểu học Phú Bình đã tạo điều kiện cho cháu Phúc đến trường học và “cho nợ” giấy khai sinh, hiện cháu đã học đến lớp 2; trong khi cháu Minh đã đến tuổi vào lớp 1 nhưng vẫn chưa thể nhập học.

Trò chuyện với chúng tôi, chị Bé rưng rưng nói: “Cũng tại tôi, lúc đến bệnh viện sinh con lại khai không đúng tên đăng ký trong giấy chứng minh nhân dân của mình dẫn đến 2 đứa con sinh ra không làm được giấy khai sinh, ảnh hưởng đến việc học tập của các con”. Còn cháu Minh vô tư nói: “Cháu muốn được đến trường học chữ như các bạn trong xóm...”. 

Về trường hợp của chị Bé, bà Nguyễn Thị Kim Anh, cán bộ tư pháp phường Phú Bình khẳng định: “Vì vụ việc quá phức tạp nên UBND phường phải xin ý kiến chỉ đạo từ cấp trên. 

Mới đây, sau khi có hướng dẫn của Phòng Tư pháp TP Huế, phường đã mời chị Bé lên giải quyết các thủ tục liên quan. Hiện UBND phường đang tìm mọi cách để tháo gỡ để làm giấy khai sinh cho 2 cháu Phúc và Minh”. 

Qua bài viết này, mong rằng chính quyền phường Phú Bình và các cơ quan chức năng TP Huế quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện cấp giấy khai sinh cho 2 cháu Phúc và Minh để giúp các cháu đảm bảo được quyền lợi của một công dân bình thường.

Lê Anh