Những ngày này, gia đình ông Nguyễn Bá Đạt ở ấp Nhị Hòa, xã Hiệp Hòa, TP Biên Hòa, đã phải tháo dỡ bỏ một phần nhà và vật kiến trúc của mình, đồng thời phải bỏ ra hàng trăm triệu đồng để đóng cọc nhồi, đổ bê tông gia cố bờ bao nhằm cứu vãn phần diện tích đất của gia đình khỏi bị sụp xuống sông Đồng Nai. 

Theo ông Đạt, trước đây nhà ông cũng đã đổ bê tông để kè bờ bao chống sạt lở nhưng thời gian gần đây phần dưới lòng đất sát bờ sông đã bị yếu và lở hàm ếch vào đất và nhà. Căn nhà của ông xuất hiện nhiều vết nứt tường, thậm chí gãy luôn đà móng. Nguyên nhân chính là do tình trạng khai thác cát trên sông Đồng Nai đoạn qua khu vực TP Biên Hòa trong thời gian qua. 

Theo lãnh đạo UBND TP Biên Hòa, mặc dù có giảm so với những năm trước nhưng tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Đồng Nai đoạn qua địa phận TP Biên Hòa vẫn còn diễn ra khá phức tạp nhất là nửa đêm về sáng với nhiều thủ đoạn liều lĩnh hơn. Nhiều và phức tạp nhất là đoạn thuộc các phường, xã như Long Hưng, Long Bình Tân, Tân Vạn, Hiệp Hòa, Tân Hạnh cùng một số khu vực huyện thị giáp ranh như Dĩ An - Bình Dương, quận 9 - TP Hồ Chí Minh và huyện Vĩnh Cửu.

Đất do Lữ đoàn 25 quản lý bị sạt lở nghiêm trọng.

Nạn khai thác cát trái phép trên sông Đồng Nai, đoạn qua địa bàn huyện Vĩnh Cửu thời gian qua đã khiến nhiều diện tích đất bị sạt lở xuống sông. Khu vực tập luyện vượt sông cứu hộ, cứu nạn thuộc Lữ đoàn 25 - Bộ Tư lệnh Quân khu 7, đang đóng quân ở xã Bình Lợi sạt lở lan rộng ra hàng trăm mét vuông, ăn sâu vào đất của đơn vị hơn 10 mét. Nhiều diện tích vườn, nhà cửa của các hộ dân ven sông Đồng Nai, đoạn qua địa bàn huyện Vĩnh Cửu cũng bị sạt lở xuống sông. 

Ông Nguyễn Văn Ba, ngụ xã Bình Lợi, huyện Vĩnh Cửu cho biết, cứ nửa đêm về sáng là xuất hiện các thuyền hút cát trái phép hoạt động rầm rộ. Người dân chỉ dám rọi đèn pin để xua đuổi chứ không dám ra vì sợ bị các đối tượng mạnh động tấn công lại. Tình trạng này cứ lặp đi, lặp lại đe dọa nhiều diện tích vườn nhà dân bị sạt lở xuống sông. 

Người dân huyện Vĩnh Cửu mong muốn chính quyền các cấp cần có biện pháp mạnh để chặn đứng việc hút cát trái phép. Nếu không, không bao lâu nữa vườn trái cây và thậm chí cả nhà của nhiều hộ dân ở ven sông đồng Nai đoạn qua xã Bình Lợi có nguy cơ bị sạt lở, mất trắng. 

Theo ông Lê Hoàng Long, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Lợi, xã cũng đã triển khai lực lượng ngăn chặn nhưng chỉ được một phần. Để xử lý triệt để thì các ngành cần thành lập chuyên án. 

Lâu nay, khi lực lượng chức năng tới hiện trường để truy bắt, các đối tượng “cát tặc” nhanh chóng điều khiển phương tiện chạy qua bên kia sông thuộc địa phận tỉnh Bình Dương. Mặt khác, việc xử lý các đối tượng này không đủ sức răn đe do không thể xử lý hình sự được khi  quy định pháp luật không xác định khung thế nào là gây hậu quả nghiêm trọng. 

Trong khi đó, phương tiện tịch thu được của các đối tượng bơm hút cát quá nhiều nên lực lượng chức năng buộc phải tập kết về khu vực sông Đồng Nai và sau đó tiêu hủy. Không thể thanh lý các loại ghe này do trước đây chính các đối tượng khai thác cát trái phép lại đến tham gia đấu giá mua về dùng để tái hoạt động bơm hút cát trái phép. 

Đại tá Nguyễn Văn Kim, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai cho biết, Công an tỉnh tăng sẽ cường các biện pháp nghiệp vụ để phối hợp xử lý ngay từ cơ sở. Nhưng chính quyền các địa phương ven sông Đồng Nai cũng cần tăng cường tổ chức kiểm tra liên ngành để chống nạn khai thác cát trái phép.

Bảo Sơn