Bài 1: Thời khắc sinh tử trước “túi bom” tại Cảng K99

LTS: Hải Phòng là một trong những địa bàn có hệ thống cảng sông, biển lớn của cả nước. Mật độ các tàu, thuyền vận chuyển hàng hóa qua lại các cảng không ngừng tăng. Một lượng lớn hàng hóa là các sản phẩm hóa chất, xăng dầu có nguy cơ cháy nổ rất cao đã và đang được các tàu, thuyền tập kết, trung chuyển qua đây. Thực trạng này đòi hỏi công tác phòng, chống cháy nổ phải luôn được chú trọng, nhất là thời gian qua, đã có một số vụ cháy, nổ gây thiệt hại lớn về tài sản xảy ra.

Khu vực xảy ra vụ cháy tàu chở xăng Hải Hà 18 vừa qua là nơi tập kết xăng dầu với trữ lượng lớn của Cảng K99, quận Hải An (Hải Phòng). Nếu không được xử lý một cách kịp thời, ngọn lửa bùng phát diện rộng, gây nổ khoang chứa xăng, hậu quả thật khôn lường. 

Một vùng rộng lớn của thành phố Hải Phòng rất có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Với sự nỗ lực của các lực lượng tham gia chữa cháy, “túi bom” sau gần 8 giờ lơ lửng trên đầu người dân đã được khống chế.

“Nếu tàu nổ, thảm họa sẽ xảy ra!”

Chiều 14-3, chúng tôi đến trụ sở Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy (PCCC) và Cứu nạn cứu hộ (CNCH) trên sông, Cảnh sát PCCC TP Hải Phòng. Đây là một trong những đơn vị trực tiếp tham gia dập tắt đám cháy trên tàu Hải Hà 18 vừa qua. Không khí căng thẳng vẫn bao trùm trên khuôn mặt các cán bộ chiến sĩ. 

Tiếp chúng tôi, Thiếu tá Nguyễn Văn Nghiêm, Phó trưởng Phòng thở phào nhẹ nhõm: “Đám cháy phát ra từ tàu Hải Hà 18 nếu không được khống chế kịp thời, tàu nổ, xăng dầu tràn ra gây cháy nổ các kho xăng, dầu trên cảng, rất có thể cả một góc thành phố sẽ chìm trong biển lửa…”. Vụ hỏa hoạn qua đi, song sự bàng hoàng, lo lắng trước nguy cơ “giặc lửa” tấn công các cảng sông, biển ở đây vẫn hiển hiện.

Lực lượng Cảnh sát PCCC nỗ lực khống chế, dập tắt đám cháy trên tàu Hải Hà 18.

Sáng 10-3, tàu Hải Hà 18 thuộc Công ty TNHH Vận tải thủy bộ Hải Hà (trụ sở ở tỉnh Thái Bình) có trọng tải 850 tấn, chở 900m3 xăng cập Cảng K99, phường Đông Hải 2, quận Hải An. Đến 13h cùng ngày, sau khi bơm được khoảng 300m3 xăng vào kho K99 – Cảng K99, trên tàu bất ngờ xảy ra sự cố. 

Thuyền trưởng con tàu nhanh chóng báo cáo Cảng vụ cho di chuyển tàu ra ngoài để tiến hành sửa chữa. Trong quá trình di chuyển bất thình lình xuất hiện tiếng nổ lớn gây cháy khoang mũi tàu. Thông tin trên nhanh chóng được báo tới các đơn vị chức năng. “Lúc nhận được tin báo cháy, nổ là vào khoảng 16h30. 

Ngay lập tức, đơn vị đã điều 1 tàu, 2 xuồng với 30 cán bộ chiến sĩ đem theo trang thiết bị, phương tiện, chất chữa cháy tới hiện trường. Có mặt tại đây, thấy khói, lửa đã bao trùm 1/3 mũi tàu, xác định tính chất phức tạp của vụ cháy, chúng tôi đã báo cáo lãnh đạo Cảnh sát PCCC thành phố xin chi viện từ các đơn vị chức năng trên địa bàn cũng như các tỉnh lân cận; đồng thời huy động 100% quân số trong đơn vị tăng cường phối hợp với các đơn vị chức năng ứng phó, khống chế đám cháy”, Thiếu tá Nguyễn Văn Nghiêm nhớ lại.

Cùng với việc chỉ huy lực lượng PCCC và CNCH trên sông và đề nghị các đơn vị chức năng trên địa bàn phối hợp ứng cứu, lãnh đạo Cảnh sát PCCC TP Hải Phòng nhanh chóng điều động 14 xe chữa cháy, xe chuyên dùng, 2 máy bơm chữa cháy… cùng hơn 300 lượt cán bộ chiến sĩ của các phòng trực thuộc khẩn trương tới hiện trường lập phương án triển khai chữa cháy, CNCH. 

Tại hiện trường, sau khi tổ chức trinh sát, triển khai đội hình phun nước làm mát mặt boong, thân tàu và phun bọt để chữa cháy, lực lượng Cảnh sát PCCC đã hướng dẫn đơn vị quản lý Cảng K99 đóng kín toàn bộ hệ thống đường ống, dùng chăn ướt phủ lên các họng bơm, cụm van, đường ống xăng dầu trên cầu cảng, phun nước làm mát các bể chứa xăng dầu trong Kho K99. 

Theo lãnh đạo Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH trên sông, đối với các vụ cháy, nổ trên tàu chở xăng, dầu, trước tiên, lực lượng tham gia chữa cháy phải làm mát, không để cháy lan sang các phương tiện, khu vực cầu cảng, kho tàng, bến bãi. Sau đó, mới triển khai phương án dập tắt đám cháy được.

Bộ trưởng Tô Lâm trực tiếp chỉ đạo công tác PCCC tại hiện trường

Dốc tổng lực không để “giặc lửa” hoành hành

Vụ hỏa hoạn trên tàu Hải Hà 18 xảy ra cũng là lúc mà các lực lượng chức năng của thành phố Cảng phải căng mình hơn bao giờ hết. Luồng sông Cấm đi qua địa bàn quận Hải An là một trong những tuyến sông tập trung nhiều cảng sông, biển với mật độ các phương tiện tàu, thuyền ra vào xuất, nhập hàng hóa luôn đông. 

Để tạo điều kiện cho công tác PCCC, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của người dân, lực lượng Cảnh sát đường thủy thành phố Hải Phòng đã tập trung cao độ người và phương tiện. Trung tá Nguyễn Trường Huy, Thủy đội trưởng – Phòng Cảnh sát đường thủy cho biết, ngay sau khi nhận được tin báo về vụ hỏa hoạn xảy ra tại khu vực cầu Cảng K99, đơn vị đã huy động 1 tàu cùng 4 xuồng máy với sự tham gia của hơn 20 cán bộ chiến sĩ thuộc Phân đội 1 và Phân đội 2 có mặt tại hiện trường, phân luồng không cho các tàu, thuyền qua lại, tạo điều kiện cho lực lượng chức năng khống chế, dập tắt đám cháy cũng như đảm bảo an toàn cho các tàu, thuyền. 

“Nhiều chủ tàu, thuyền chở hàng đều muốn cập cảng, chuyển hàng thật nhanh, nhưng anh em kiên quyết phân luồng từ xa. Đối với các tàu cố tình đi vào, cán bộ Cảnh sát đường thủy trực tiếp tiếp cận tuyên truyền và đề nghị chấp hành nghiêm mệnh lệnh của lực lượng làm nhiệm vụ.”, Trung tá Nguyễn Trường Huy cho hay.

Thống kê bước đầu cho thấy, vụ hỏa họa trên không gây thiệt hại về người, tàu Hải Hà 18 cơ bản không bị thiệt hại nặng nề. Các lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy, xử lý sự cố đều được đảm bảo an toàn. Tại buổi họp rút kinh nghiệm ngay sau đó, Trung tướng Bùi Văn Thành ghi nhận và biểu dương các lực lượng tham gia chữa cháy đã tuân thủ sự chỉ đạo từ Sở Chỉ huy, thực hiện hiệp đồng tác chiến đồng bộ, lập chiến công xuất sắc dập tắt đám cháy. Để biểu dương, khích lệ kịp thời, lãnh đạo thành phố Hải Phòng đã thưởng nóng các lực lượng tham gia chữa cháy 500 triệu đồng.

Trở lại vụ hỏa hoạn tàu Hải Hà. Nhận được báo cáo, lãnh đạo Bộ Công an đã huy động tàu, phương tiện chữa cháy của các tỉnh Quảng Ninh, Thái Bình, Hải Dương… cùng các đơn vị chức năng ứng phó. Đồng chí Thượng tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; đồng chí Trung tướng Bùi Văn Thành, Thứ trưởng Bộ Công an cùng các đồng chí lãnh đạo thành phố đã có mặt tại hiện trường, trực tiếp chỉ đạo các lực lượng chữa cháy. 

Theo đó, các lực lượng của Cục Cảnh sát PCCC, Hải quân, Cảnh sát PCCC TP Hải Phòng, Quảng Ninh và lực lượng tại chỗ được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, dồn tổng lực dập tắt đám cháy.

23h20 ngày 10-3, sau khi lai dắt thành công tàu Hải Hà 18 ra khỏi khu vực cầu Cảng K99. Hơn 10 tấn bọt chữa cháy được đưa lên tàu và vào vị trí, 4 tàu chữa cháy nhanh chóng tiếp cận con tàu với 4 khoang đầu tàu đang đang bốc khói, lửa nghi ngút. Một chiến thuật chữa cháy chi tiết được vạch ra. 

Thời điểm này, các lực lượng chức năng và chất chữa cháy đã được huy động tối đa. “Lúc đấy, chúng tôi nhận được lệnh của đồng chí Trung tướng Bùi Văn Thành, Thứ trưởng Bộ Công an từ Sở Chỉ huy: “Các anh chuẩn bị đến đâu rồi? Tôi cho các anh 30 phút nữa. Tất cả sẽ tổng tiến công!”, ai cũng hạ quyết tâm phải khống chế, dập tắt đám cháy cho kỳ được”, Thiếu tá Nghiêm kể lại.

Đồng hồ điểm gần 0h ngày 11-3, lệnh tổng tiến công được phát ra, lực lượng chữa cháy đồng loạt sử dụng các lăng giá phun bọt để dập tắt đám cháy. 0h04, đám cháy được dập tắt hoàn toàn. Các phương tiện tiếp tục phun bọt, nước để hạ nhiệt độ khu vực cháy cũng như làm loãng nồng độ hơi xăng trên con tàu bởi lúc này, trong khoang chứa vẫn còn 500m3 xăng.

Sáng 16-3, UBND thành phố Hải Phòng tổ chức cuộc họp rút kinh nghiệm về tổ chức khắc phục sự cố cháy, nổ xảy ra ngày 10-3 trên tàu Hải Hà 18. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Thành chủ trì cuộc họp. Tại cuộc họp, đại diện Cảnh sát PCCC thành phố nhận định do chưa có cơ chế thống nhất giữa các cơ quan, đơn vị trực thuộc Trung ương nên thời gian huy động các lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy, khắc phục sự cố còn chậm, khó khăn; công tác phối hợp, xử lý sự cố chưa chủ động, nhịp nhàng. Cũng trong cuộc họp, đại diện một số lực lượng, doanh nghiệp trực tiếp tham gia chữa cháy, CNCH đã xác định tầm quan trọng của công tác PCCC thông qua việc thành lập cụm cơ quan, doanh nghiệp an toàn PCCC, diễn tập phương án chữa cháy thường xuyên…
V.Huy – V.Thịnh – T.Huy