Xé lẻ hàng hóa

Sông Bắc Luân mùa này nước cạn tới đáy, từ bên này sông, chỉ cần lội qua là sang phía bên kia Trung Quốc. Tàu bè từ đây qua ngã ba Xoáy Nguồn để đổ về sông Ka Long di chuyển cực kỳ khó khăn. Cả ngày có vẻ như yên bình trôi qua. Chập tối tàu dạt về đây mỗi lúc một đông hơn. 

Chờ đến giờ “nới lỏng” của cả hai phía, hàng lậu được vận chuyển trên những chiếc đò máy từ bên kia chạy sang tấp vào ven bờ. Nước cạn, đội quân vác hàng phải lội qua bãi đất đá để khuân lên. Những chiếc xe nhanh như cắt có người ở trên đón lấy, nổ máy phóng vút vào màn đêm. 

Hàng được tấp vào nhà dân quanh đường biên, chờ thời cơ để vận chuyển đi các ngả. Nếu đứng ở ngã ba Xoáy Nguồn mà quan sát thì sẽ thấy phía bên kia Trung Quốc dọc tuyến sông Bắc Luân và Ka Long là hàng rào dây thép gai cao tới 4,5m kiên cố, dài khoảng 4km, hệ thống 5 cột đèn cao áp chiếu sáng dọc tuyến biên giới Bắc Luân và kiểm soát gắt gao làm cho việc vận chuyển hàng lậu vào giáp biên cũng khó khăn hơn rất nhiều.

Công an TP Móng Cái thu giữ hàng lậu ở khu vực đường mòn biên giới.

Men theo dọc bờ sông Ka Long vào buổi chiều chập choạng, chúng tôi không khỏi giật mình về sự yên ắng đến kỳ lạ ở đây. Không có hàng rào dây thép gai như nước bạn, kè ven sông ngăn cách bởi một lan can thấp, hàng hóa, người qua lại dễ dàng vượt qua. Trên sông, vài chục chiếc đò nổ máy vận chuyển hàng xuôi xuống khu vực vành đai biên giới. 

Điều này đã trả lời cho câu hỏi vì sao vào ban ngày Móng Cái không còn nghe thấy tiếng máy nổ gầm rú inh tai ở dọc tuyến sông Ka Long và Bắc Luân như trước. Dòng sông không còn tiếng tàu thuyền va vào nhau, tranh nhau một lối đi nhỏ. Xe ôm chở những bọc hàng cồng kềnh phóng vun vút từ các kiốt chợ Trung tâm Móng Cái, từ khu vực đường mòn, lối mở ven sống vào tập kết không còn như trước kia. 

Thế nhưng, vì sao hàng lậu vẫn tuồn vào nội địa dịp giáp Tết lại nhiều đến như vậy?  Và theo báo cáo của Ban chỉ đạo 389 TP Móng Cái thì tình hình buôn lậu, tập kết, vận chuyển hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại năm 2015 được kiểm soát, hạn chế và có thời điểm giảm so với cùng kỳ năm 2014. 

Tuy nhiên, buôn lậu luôn tiềm ẩn nguy cơ gia tăng, diễn biến phức tạp và khó lường do Móng Cái luôn được xác định là địa bàn trọng điểm, thuận lợi để “đầu nậu” lợi dụng triệt để hoạt động nếu có cơ hội. 

Tại khu vực đường mòn km số 1 đến km số 3 khu vực phường Hải Yên, đò ngang qua sông hoạt động tấp nập. Trên sông có khoảng 400 phương tiện thủy hoạt động qua cửa khẩu Ka Long. Và dưới những chiếc đò tưởng bé nhỏ kia, hàng lậu có giá trị cao như ngà voi, cổ vật, thuốc lá, điện thoại di động… được giấu rất kỹ lưỡng. 

Quan sát không thấy động, bất kể chỗ nào lên được là dưới đò vứt hàng lên, trên bờ đã có người đón lấy. Hàng tập kết ở khu vực chủ đầu nậu bố trí sẵn tại khu vực đường mòn, lối mở, bụi cây, sau đó cửu vạn bốc vác lên xe ô tô tải nhỏ, xe ôm vận chuyển và các kho nhà dân xung quanh khu vực biên giới cất giấu. 

Theo ông Phạm Quý Thiệu, Tổ trưởng Tổ tham mưu, Đội Kiểm soát Hải quan số 1, Cục Hải quan Quảng Ninh thì hàng lậu sau khi lên bờ được đưa vào chủ yếu là các chợ Trung tâm Móng Cái, chợ Asean, chợ Vinh Cơ, Plaza và bến xe tiêu thụ.

Làm việc với lực lượng chống buôn lậu ở TP Móng Cái chúng tôi được biết, trong năm 2015 chưa có vụ buôn lậu nào lớn, có quy mô, tổ chức bị bắt giữ. Theo Ban chỉ đạo 389 TP Móng Cái thì năm nay các đối tượng đã chuyển hướng sang hoạt động nhỏ lẻ với phương thức và thủ đoạn tinh vi hơn. 

Từ tháng 8-2015 đến nay, nước bạn triển khai chiến dịch phòng chống buôn lậu trên toàn tuyến TP Đông Hưng nên về cơ bản hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới đã có xu hưởng giảm dần, diễn ra nhỏ lẻ và đang trong trạng thái nghe ngóng.

Cư dân biên giới vác hàng lậu thuê

Có mặt ở Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, chúng tôi dễ dàng nhận ra lẫn trong những hành khách xuất nhập cảnh là các cư dân biên giới được hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước đang mang vác hàng qua đây. Một nhóm phụ nữ đang tán chuyện trong khi chờ làm thủ tục nhập cảnh, mỗi người một gánh hàng, nhìn qua thì thấy chủ yếu là các mặt hàng tiêu dùng, quần áo. Nhưng, đã có nhiều vụ lực lượng kiểm tra cửa khẩu phát hiện, độn trong những túi hàng tưởng như có giá trị thấp đó là những mặt hàng lậu “khủng”. 

Theo lực lượng chống buôn lậu cửa khẩu thì năm trước họ còn lợi dụng việc xuất nhập cảnh, mặc trên người vài chiếc áo khoác như “con rôbốt”, nhưng nhờ làm nghiêm ngặt nên năm nay không còn. Đây là những người dân tiếp tay cho hoạt động buôn lậu phát triển khi họ được đối tượng đầu nậu lợi dụng chính sách ưu đãi của cư dân biên giới thuê vận chuyển hàng. 

Tiếp cận một phụ nữ trung tuổi đang chờ làm thủ tục nhập cảnh, khi nghe câu hỏi của tôi, chị này khá cảnh giác, chỉ cười không trả lời. Được biết, những cư dân này, cả nhà đều hằng ngày xuất cảnh sang Trung Quốc mang hàng về Việt Nam. Mỗi chuyến hàng được trả từ 100.000-150.000đ. Nếu nhà nào có từ 3 đến 4 người thì mỗi ngày thu nhập được vài trăm nghìn đồng, lớn gấp nhiều lần so với làm ruộng.

Theo Thượng tá Lê Văn Tú, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái thì lợi dụng chính sách cư dân biên giới, người dân giờ đi thành nhiều tốp, xé lẻ hàng hóa, không đi tập trung như trước. Tuy nhiên, từ ngày 1-1-2016, theo Quyết định 52 thì một tháng một cư dân biên giới chỉ được xuất cảnh 4 lượt, như vậy sẽ hạn chế được tình trạng mang vác hàng lậu thuê.

Trung tá Đặng Việt Anh, Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về TTQLKT và CV, Công an TP Móng Cái khẳng định:

“Trên địa bàn Móng Cái không còn kho hàng, bến bãi lớn cất giấu hàng lậu. Do vành đai biên giới kéo dài không có vòng bao bằng thép gai, nhiều đường mòn, lối mở, đối tượng buôn lậu vận chuyển hàng bằng đò máy với phương thức nhỏ lẻ qua sông sang Việt Nam. Công an TP Móng Cái đã gọi hỏi, răn đe, cho các hộ kinh doanh và nhà dân ven đường biên kí cam kết không buôn bán, tập kết hàng lậu. Đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng trên địa bàn tiến hành điều tra, bắt giữ. Năm 2015, đơn vị bắt giữ 128 vụ với 126 đối tượng, tổng tiền phạt trên 1,3 tỷ đồng”.

Trần Hằng – Xuân Mai