Tìm hiểu lý do vì sao Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Meinhardt Việt Nam (gọi tắt là Công ty Meinhardt - PV) nợ khoản tiền thuế rất lớn, kéo dài trong nhiều năm (Báo CAND từng có bài phản ánh) nhưng vẫn có thể lập liên danh để nhận gói thầu tư vấn giám sát hợp đồng BT Dự án chống ngập do triều với tổng mức vốn đầu tư gần 10 nghìn tỉ đồng từ UBND TP Hồ Chí Minh, PV Báo CAND đã thu thập được nhiều thông tin... lạ đời. 

Cụ thể, Công ty Meinhardt chỉ nắm giữ tỉ lệ chưa đến 1/5 trong liên danh nhà thầu, nhưng lại được các thành viên trong liên danh này giao phụ trách 2 phần việc quan trọng, đó là hồ sơ thanh toán, pháp lý hồ sơ và đứng đầu liên danh trong trao đổi thông tin về dự án.Tranh thủ “đặc quyền” này, trong thời gian qua, đại diện Công ty Meinhardt không ngừng làm khó Dự án chống ngập do triều. 

Rõ nhất là trong những đợt ký xác nhận khối lượng thi công dự án, ông Fernando Requena, Trưởng đoàn tư vấn - Giám đốc điều hành Công ty Meinhardt liên tục “thòng” thêm câu: “Tuy nhiên, nhà thầu có thi công hay không thì tư vấn giám sát hợp đồng không biết”.

Một trong 6 công trình cống ngăn triều của Dự án chống ngập đã phải tạm ngưng thi công nửa năm qua.

Chính những câu “thòng” lạ lùng này đã khiến Sở Tài chính TP phải e dè trong việc ký xác nhận khối lượng, dẫn đến việc doanh nghiệp làm dự án (Công ty TNHH Trung Nam BT 1547 - PV) không được ngân hàng giải ngân và hậu quả đáng tiếc là dự án buộc phải tạm dừng gần nửa năm qua. Nhưng đến khi được UBND TP chỉ đạo, đại diện liên danh tư vấn kể trên đã ký xác nhận lại đúng với khối lượng thi công đã xác nhận “lòng vòng" trước đó.

Chưa dừng lại ở biểu hiện vừa kể, trong lúc đơn vị tư vấn giám sát công trình, Hội đồng kiểm tra công tác nghiệm thu của Bộ NN&PTNT, Kiểm toán Nhà nước và nhiều đơn vị tham gia tư vấn thiết kế dự án… đều đánh giá dự án đảm bảo chất lượng, thì trong các báo cáo gửi UBND TP, ông L.Fernando Requena liên tục cho rằng “nhà đầu tư đã thay chủng loại thép làm van cửa cống so với thiết kế cơ sở khi chưa được phép” gây sự hoài nghi trong dư luận. 

Trong khi thực tế việc dùng loại thép gì nhà đầu tư luôn phải tuân thủ bản vẽ thiết kế thi công dưới sự giám sát của một loạt các đơn vị tư vấn thiết kế, giám sát thi công và cơ quan kiểm tra, kiểm soát chất lượng công trình trên. 

Thậm chí, đại diện liên danh tư vấn giám sát hợp đồng còn phủ nhận vai trò thẩm định dự án của Sở NN&PTNT dù cơ quan này được UBND thành phố giao thẩm quyền thẩm định dự án và việc ủy quyền nói trên đã được Bộ Xây dựng xác nhận.

Theo tìm hiểu của PV, trong nhiều cuộc họp liên quan đến Dự án chống ngập do triều có tổng mức đầu tư gần 10 nghìn tỉ đồng, thường xuyên xuất hiện một nhân vật tên Nguyễn Viết Thanh. 

Ông Thanh không có tên trong danh sách thành viên tổ tư vấn và không được liên danh tư vấn giám sát hợp đồng ủy quyền bằng văn bản nhưng vẫn tự xưng là “đại diện tư vấn giám sát hợp đồng” để tham gia họp và phát biểu ý kiến theo hướng... “quấy rối”. 

Trong một cuộc họp, bức xúc trước sự có mặt và thái độ bất thường của người này, một thành viên dự họp đã đứng lên chất vấn tư cách tham gia cuộc họp của ông Thanh và đề nghị ông này ra ngoài.

Trong cuộc làm việc với PV, một đại diện Trung tâm chống ngập (đơn vị được UBND TP Hồ Chí Minh ủy quyền trong việc lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng gói thầu tư vấn giám sát hợp đồng) khẳng định: 

“Trong nhiều cuộc họp với các sở, ban, ngành tại trụ sở UBND thành phố, ông Nguyễn Viết Thanh đều tham dự và phát biểu ý kiến với tư cách “đại diện cho liên danh tư vấn giám sát hợp đồng của Dự án chống ngập do triều. 

Đây là điều bất thường bởi trong Hợp đồng tư vấn giám sát ký ngày 5-6-2017 giữa Trung tâm chống ngập với đại diện các DN trong Liên danh tư vấn giám sát hợp đồng thì ông Thanh không hề có tên. Đã vậy, theo danh sách chuyên gia tham gia dự án do liên danh tư vấn giám sát hợp đồng cung cấp cho Trung tâm chống ngập cũng không có tên ông Thanh. 

Còn theo giấy ủy quyền ngày 6-11-2017 của Liên danh tư vấn giám sát hợp đồng, người được Liên danh ủy quyền tham dự các cuộc họp, phát biểu và ký các văn bản là ông L.Fernando Requena chứ không phải là ông Thanh”.

Trước những dấu hiệu bất thường nói trên, đại diện Trung tâm chống ngập thành phố cho rằng, đã đến lúc thành phố cần chỉ đạo Công an vào cuộc để làm rõ ông Thanh là ai mà ngang nhiên mạo danh liên danh tư vấn giám sát hợp đồng để thao túng, cản trở quá trình triển khai một dự án trọng điểm quốc gia, có vai trò xóa ngập cho khu vực 570km2 với hơn 6,5 triệu dân....

Trong văn bản gửi Sở Tư pháp, Trung tâm chống ngập cho biết, vào  thời điểm xem xét hồ sơ dự thầu, Công ty Meinhardt và 2 doanh nghiệp trong liên danh đều cam kết: “Không bị kết luận đang lâm vào tình trạng nợ không có khả năng chi trả theo quy định của pháp luật”. Hơn nữa, vào thời điểm đó, do chưa nhận được thông báo từ Cục Thuế TP Hà Nội và Cục Thuế TP Hồ Chí Minh về việc Công ty Meinhardt nợ thuế nên Trung tâm chống ngập đã ký hợp đồng với liên danh tư vấn giám sát hợp đồng.

Trả lời tại cuộc họp báo do UBND TP tổ chức chiều 1-10, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm chống ngập cho biết, hiện nay đơn vị tư vấn giám sát không chịu làm việc 3 bên gồm chính quyền, đơn vị tư vấn giám sát hợp đồng và nhà đầu tư. 

Theo ông Dũng, Trung tâm đã mời đơn vị tư vấn giám sát hợp đồng ra làm việc và yêu cầu đưa ra thời điểm làm việc 3 bên để dự án sớm tái khởi động, không thể cứ văn bản qua lại. Dù vậy, đến nay Trung tâm chống ngập vẫn chưa nhận được văn bản trả lời của đơn vị tư vấn giám sát hợp đồng. 

Chánh Văn phòng UBND TP Võ Văn Hoan cho rằng, việc cơ quan Nhà nước mời họp nhưng đơn vị tư vấn giám sát không dự cần phải xem lại. Ngay trong tuần này UBND TP sẽ họp và làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị, cơ quan để đảm bảo đúng nhiệm vụ và hướng tới mục tiêu chung. Dự án này chậm trễ làm ảnh hưởng đến chất lượng, giá trị công trình. Đây là lỗi lớn của thành phố với người dân, với Chính phủ. 

Do đó, ông Hoan đề nghị, tư vấn giám sát hợp đồng nói gì, làm gì cũng phải hướng vào sự thành công của dự án. Trước tình trạng dự án chống ngập đã phải tạm ngưng thi công gần nửa năm qua, cùng với một số dấu hiệu “quấy rối” từ đại diện liên danh tư vấn (Công ty Meinhard - doanh nghiệp chây ì nộp thuế, BHXH cho người lao động với số nợ thuế, BHXH cao gấp... 9 lần số vốn đăng ký), đã đến lúc UBND TP Hồ Chí Minh cần căn cứ vào các điều khoản trong hợp đồng để xem xét lại tư cách và chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp này.

Đủ cơ sở chấm dứt hợp đồng với doanh nghiệp... “quấy rối”

Theo luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP Hồ Chí Minh, căn cứ Công văn số 9456 ngày 14-9 của Cục Thuế TP Hồ Chí Minh gửi Văn phòng Thành ủy và Sở Tư Pháp báo cáo khoản nợ thuế 28 tỷ đồng của Công ty Meinhardt không thuộc đối tượng được xóa nợ như đề xuất của đơn vị này, UBND TP Hồ Chí Minh có quyền chấm dứt hợp đồng. 

“Tôi nghĩ rằng, đơn vị tư vấn này đã không trung thực trong quá trình làm hồ sơ, thủ tục nhận thầu. Hơn nữa, việc doanh nghiệp này mới đây có văn bản xin cơ quan thuế xóa nợ cho thấy biểu hiện mất khả năng thanh toán. Theo hợp đồng tư vấn đã ký với Trung tâm chống ngập, liên danh tư vấn này sẽ bị chấm dứt hợp đồng khi phá sản, vỡ nợ…”, luật sư Nguyễn Văn Hậu nói. (PV)

Bảo Sơn