Sau khi các cơ quan chức năng và bộ đội Biên phòng bắt giữ, xử lý một số con tàu hút cát trái phép tại khu vực cửa sông Văn Úc và cửa biển Tiên Lãng (tháng 5 và 6-2017) tình hình khai thác cát trái phép ở các khu vực trên tạm lắng xuống. 

Nhưng khoảng 3 tuần trở lại đây tại khu vực trong Gồ Đông, thuộc địa phận xã Đại Hợp, xã Đoàn Xá huyện Kiến Thuỵ (trên sông Văn Úc), khu Gồ Nam, phía huyện Tiên Lãng, và trên ngay lòng sông Văn Úc, xã Đoàn Xá, liên tục có các tàu cỡ lớn, trọng tải tới 1000 tấn  đến hút cát suốt ngày đêm.

Hình ảnh các tàu khai thác cát trái phép tại hiện trường và khu vực rừng phòng hộ bị sạt lở

Theo phản ánh của một số người dân địa phương, khu vực này thời gian qua liên tục có 3 đến 8 con tàu về đây, hút cát công khai giữa ban ngày.

Vì khu vực này nằm sâu phía trong cửa sông, không gần khu vực bãi nuôi thả ngao của người dân lên thời gian đầu mọi người không ai để ý. Tuy nhiên khoảng mấy ngày gần đây khi nước thủy triều rút xuống mọi người phát hiện cả một đoạn bờ bãi dài hơn 1 km có rừng cây ngập mặn chắn sóng tại khu vực này bị sạt lở nghiêm trọng. Nhiều hàng cây phía ngoài bờ sông trơ rễ, nguy cơ bị nước cuốn đi, nếu tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến cả rừng cây, và con đê phía trong...

Bà Phạm Thị Nhanh, người dân xã Đại Hợp huyện Kiến Thuỵ bức xúc phản ánh “ Từ xưa khi chưa có rừng cây ngập mặn thì Gồ Đông là bãi chắn sóng chính bảo vệ đê, tuy nhiên không đủ để chống lại những cơn bão mạnh, bão đã từng làm vỡ đê tại khu Cống đen, giáp ranh giữa xã Đại Hợp xã Bàng La. 

Từ khi có dự án trồng rừng ngập mặn do Chính phủ Nhật Bản tài trợ cách đây hơn 10 năm, mùa mưa bão đến đê không bị đe dọa nữa. Nay rừng cây ngập mặn, dài khoảng 5 km, rộng khoảng 2 km kéo từ thôn Nam Hải, xã Đoàn xá đến Cống Họng, qua các xã Đại Hợp, phường Bàng La, phường Quyết Tiến ( quận Đồ Sơn) đã phát triển xanh tốt, là tấm bình phong bảo vệ cho hệ thống đê, nhân dân chúng tôi rất yên tâm". 

"Nếu tình trạng hút cát như thế này sẽ phá mất rừng cây chắn sóng, đe dọa trực tiếp đến hệ thống đê…người dân chúng tôi mong mỏi các cơ quan chức năng thành phố cũng như chính quyền địa phương, bộ đội Biên phòng khẩn trương vào cuộc, ngăn ngừa tình trạng này…” - Bà Nhanh nói.

Nhận được thông tin phản ánh của người dân, nhóm PV CAND trực tiếp xuống khu vực Gồ Đông, trên sông Văn Úc, thuộc địa phận xã Đại Hợp. Lúc 10h ngày 14-7. 

Tại đây ghi nhận có 3 con tàu sắt cỡ lớn, trong đó có 1 chiếc mang số hiệu: HD-0350 đang thả vòi hút cát, ngay giữa ban ngày, những chiếc khác phát hiện bị chụp ảnh đã che biển số, sau đó bỏ đi. Tiếp đến 16h ngày 15-7 cũng tại khu vực trên tàu HD-0350 tiếp tục ngang nhiên hút cát cùng 2 chiếc khác. 

Tối ngày 15-6, Phòng PC49 CA thành phố Hải Phòng đã ra hiện trường, tuy nhiên tàu HD-0350 cùng 2 chiếc khác đã hút, đầy cát và chạy ra phía cửa sông. Tại khu vực này tổ công tác phát hiện tàu HP-3923 trong tình trạng đã đầy tàu cát, đang lưu thông, đã lập biên bản kiểm tra, tuy nhiên chủ tàu này nói rằng họ khai thác cát cho Công ty ở mỏ thuộc tỉnh Thái Bình, chạy về đổ ở Đình Vũ….

Đại tá Trần Công Chương , Phó trưởng phòng PC49 cho biết “vì không bắt được quả tang con tàu này đang hút cát, do đó đơn vị phải tiếp tục các bước điều tra…”.

Sáng ngày 16-7 chúng tôi tiếp tục ghi hình được tàu HD-0350, ngang nhiên hút cát, với gần 20 vòi rồng, thả khói mù mịt  trên lòng sông Văn Úc, đoạn gần Gồ Đông, gần bãi nuôi ngao của người dân. 

Lần này chúng tôi phát hiện con tàu này vừa đi chuyển chậm trên sông, vừa hút cát, thay vì neo tại chỗ như trước. Theo ông Nguyễn Văn Hướng, ở xã Đoàn Xá cho biết đây là một “kỹ thuật" hút cát kiểu mới, nhanh đầy tàu hơn trước.

Phía trong bờ, cách địa điểm con tàu trên hút cát khoảng 500 mét, lúc này nước thủy triều xuống thấp, một đoạn bờ bãi rừng phòng hộ ngập mặn dài khoảng vài trăm mét bị sói lở, nhiều cây Trang, vẹt trơ rễ, có nguy cơ đổ sập xuống sông.

Trao đổi với ông Nguyễn Văn Thiện, Chủ tịch UBND xã Đại Hợp và ông Phạm Hồng Cương, Chủ tịch UBND xã Đoàn Xá về tình trạng trên, được biết, xã đã nhận được thông tin của người dân phản ánh về việc có một số con tàu vào khu vực sông Văn Úc hút cát, nguy cơ ảnh hưởng đến rừng ngập mặn và hệ thống đê điều. Chính quyền xã đã theo dõi, báo cáo cơ quan cấp trên, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng có biện pháp ngăn ngừa tình trạng này…

"Tuy nhiên khu vực này nằm trong sự quản lý nhà nước về ANTT của lực lượng bộ đội Biên phòng, do đó sự vào cuộc của lực lượng Biên phòng là rất quan trọng…” - Ông Thiện và ông Cương nhấn mạnh.

Thiết nghĩ các cơ quan chức năng thành phố, địa phương và lực lượng bộ đội Biên phòng cần vào cuộc ngay và quyết liệt, xử lý triệt để tình trạng khai thác cát trái phép hiện nay tại khu vực sông và cửa sông Văn Úc, tiềm ẩn nguy cơ phá rừng phòng hộ tại khu vực này.

Nhóm PV