Cứ nửa đêm về sáng, trên sông Đồng Nai - đoạn qua TP Biên Hòa,  hoạt động bơm hút và mua bán cát trái phép vẫn diễn ra tấp nập. Tình trạng bơm hút cát trái phép hoành hành cả ngày lẫn đêm, nhiều nhất là tại các đoạn thuộc xã Long Hưng và các phường: Bửu Long, Tân Hạnh, Long Bình Tân, Hiệp Hòa, Tân Vạn…

Ông Lê Văn Tài, một người dân xã Hiệp Hòa, TP Biên Hòa bức xúc: “Đêm nào cũng vậy, đối tượng hút trộm cát hoạt động từ 1 đến 4h sáng. Có khi chúng đi một đoàn 3 đến 4 thuyền máy, có khi chỉ có 1 thuyền vừa chạy, vừa bơm hút cát”.

Theo Phòng Cảnh sát đường thủy (PC68), Công an tỉnh Đồng Nai, cách nay một tháng, đơn vị phát hiện 7 thuyền máy bơm hút cát trái phép trên sông Đồng Nai (đoạn thuộc xã Long Hưng). Phát hiện lực lượng Công an, các đối tượng đã rút lù, nhấn chìm 2 thuyền bơm hút cát trái phép xuống đáy sông rồi nhảy lên bờ tẩu thoát. Hiện trường để lại 4 thuyền lớn vận chuyển cát, 1 thuyền bơm hút cát khu cùng 2 chủ thuyền và người điều khiển ghe thuyền.

Vòi rồng khủng được “cát tặc” trang bị trên phương tiện hút trộm cát. 

Tiếp đó, ngày 13-6, lực lượng tuần tra của PC68 đã vây bắt và tịch thu 8 ghe thuyền máy cỡ lớn tham gia bơm hút cát trái phép. Khi bị CSGT phát hiện, trên mỗi thuyền máy đều có có 3 đến 5 đối tượng tham gia hút trộm cát, nhưng các đối tượng này nhanh chóng nhảy xuống sông và bơi vào bờ trốn thoát, bỏ phương tiện lại hiện trường. Để đối phó với vấn nạn “cát tặc” đang ngày đêm hoành hành, ngoài huy động lực lượng tại địa phương, chính quyền TP Biên Hòa còn phối hợp với quận 9, TP Hồ Chí Minh, các địa phương giáp ranh của tỉnh Bình Dương ký kết quy chế phối hợp kiểm tra, xử lý các hoạt động khai thác bơm hút cát trái phép trên sông Đồng Nai.

Thế nhưng, trong thời điểm đang sốt giá cát, lợi nhuận lớn, “cát tặc” vẫn tìm mọi cách để đối phó. Tình trạng này gây ra hệ quả là nhiều đoạn bờ sông Đồng Nai bị sạt lở. Kết quả khảo sát của địa phương cho thấy, sạt lở đã xâm lấn vào khu dân cư từ 15m đến 20m so với 2 năm trước.

Theo lãnh đạo một số phường, xã ven sông Đồng Nai, việc phối hợp truy bắt “cát tặc” vẫn còn gặp nhiều khó khăn, nhất là khi đối tượng bơm hút trộm cát tỏ ra rất manh động, thường xuyên chống trả lực lượng chức năng khi kiểm tra truy bắt bằng các loại hung khí như mã tấu, dao lê và đá cục thủ sẵn trên thuyền. Thực tế đã có một dân phòng phường Tân Vạn bị các đối tượng “cát tặc” ném đá gây trọng thương trong quá trình truy bắt.

Ông Huỳnh Văn Tới, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Nai cho biết, người dân hết sức bức xúc trước tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Đồng Nai diễn ra ngang nhiên và ngày càng phức tạp, bất chấp pháp luật. Việc khai thác cát trái phép khiến nguồn nước bị ô nhiễm, đất đai, nhà cửa của nhiều hộ dân bị sạt lở xuống sông, làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất của người dân sống ven sông. Trong khi đó, việc tuần tra, xử phạt đối với hành vi bơm hút cát trái phép trên sông chỉ như “bắt cóc bỏ dĩa”. Vấn nạn bơm hút trộm cát dường như vẫn hoạt động công khai, các tàu ghe hoạt động suốt đêm trên sông Đồng Nai.

Có liên quan đến của “cát tặc”, hoạt động các bến bãi kinh doanh cát ven bờ sông Đồng Nai cũng khá phức tạp. Có đến 49 điểm hoạt động không phép, trong đó có 35 điểm có biểu hiện mua cát từ “cát tặc”. Trong 6 tháng đầu năm 2017, Công an Đồng Nai phối hợp với các huyện, thị  tăng cường tuần tra, kiểm tra xử lý tình trạng khai thác cát trái phép. Qua đó, đã phát hiện 58 trường hợp vi phạm, bắt giữ và xử lý 34 vụ khai thác cát trái phép. Tuy nhiên, sông Đồng Nai tiếp tục đứng trước báo động đỏ về sạt lở và tài nguyên quốc gia bị đánh cắp.

Để chặn vấn nạn này, một lãnh đạo tỉnh Đồng Nai khẳng định, trong những tháng cuối năm nay sẽ kiên quyết dẹp việc  khai thác cát trái phép trên địa bàn. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, một khi chưa chấn chỉnh được tình trạng hoạt động chui của các bến bãi núp bóng kinh doanh vật liệu xây dựng ven sông, thì lực lượng chức năng của Đồng Nai vẫn khó có thể tìm ra biện pháp hữu hiệu trong cuộc chiến với “cát tặc”. 

Bảo Sơn