Dự án cải cạo, nâng cấp đường 39B đi qua huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình có tổng diện tích giải phóng mặt bằng là 253.191,8m², liên quan đến 1.986 hộ dân. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đã cơ bản hoàn thiện, tuy nhiên vẫn còn vướng mắc 32 hộ ở 4 xã, ảnh hưởng tới 388,5m đường. Sự thiếu thống nhất trong xác nhận diện tích đất qua các thời kỳ là nguyên nhân khiến người dân không đồng tình với phương án đền bù GPMB.

Hệ lụy của việc giao đất trái thẩm quyền

Ông Bùi Đức Hoàng, Phó Chủ tịch UBND huyện Thái Thụy cho biết, sau khi có kiến nghị, phản ánh và tố cáo của 24 hộ dân xã Thái Thọ, năm 2014 UBND huyện Thái Thụy đã thành lập Đoàn thanh tra làm việc trong 4 tháng để giải quyết. Nội dung thanh tra tập trung vào các kiến nghị, phản ánh: Không đồng ý với việc áp giá đất và tài sản trên đất, xác định loại đất được đền bù, mốc ranh giới lưu không đường 39B theo từng thời điểm…

Kết luận thanh tra ngày 15-1-2015 công bố kết quả kiểm tra, xác minh đối với từng hộ dân có khiếu nại tố cáo. Đoàn thanh tra đã xác minh nguồn gốc, hiện trạng sử dụng đất, ranh giới GPMB của các hộ liên quan đến dự án.

Theo bản kết luận, có nhiều diện tích đất được UBND xã giao trái thẩm quyền. Bên cạnh đó, Sở Giao thông Vận tải Thái Bình cũng đã xác định “lưu đường 39B” thực chất dùng để chỉ hành lang bảo vệ đường 39B.

Đoàn thanh tra dựa trên Quyết định số 673/QĐ-UB ngày 30-11-1993 của UBND tỉnh quy định bổ sung bề rộng mặt đường và lưu thông các công trình… và căn cứ vào các hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, từ đó kết luận ranh giới GPMB chưa vào tới các diện tích đất mà các hộ gia đình được UBND xã Thái Thọ giao hoặc nhận chuyển nhượng. Thế nên việc các hộ dân đề nghị “không đồng tình với phương án xác định lưu đường 39B cách tâm đường 13m” là không đúng.

Đường 39B đang trong giai đoạn hoàn thiện.

Trong đơn gửi tới Báo CAND, một số hộ dân ở xã Thái Thọ thắc mắc về mức giá đền bù trên cùng tuyến đường không đồng nhất, có nơi 2,8 triệu đồng/m², nơi 3,2 triệu đồng/m²… Đồng thời, một trong những lý do để người dân đòi quyền lợi là “nhiều hộ có biên bản giao cấp đất cùng một thời điểm (cùng loại đất, cùng thửa đất…) nhưng đền bù không giống nhau”.

Về vấn đề này, UBND huyện Thái Thụy cho rằng, có 5 hộ gia đình ở xã Thái Thọ được giao đất cùng thời điểm, nhưng lại được giao ở hai khu vực với hai loại đất khác nhau. Thông tin phản ánh nhiều hộ có biên bản giao cấp đất cùng một thời điểm, cùng loại đất mà đền bù không giống nhau là không đúng. Còn, mức giá đền bù không đồng nhất là thực hiện theo quyết định của tỉnh đối với từng khu vực khác nhau, căn cứ vào cả nguồn gốc và quá trình sử dụng khác nhau…

Qua xác minh của Đoàn thanh tra cho thấy, nhiều hộ gia đình được UBND xã Thái Thọ giao đất làm nhà không đúng thẩm quyền từ năm 1993 – 1997. Trong quá trình sử dụng, các hộ gia đình đã lấn chiếm, sử dụng đất tăng so với diện tích được giao.

Một số hộ gia đình đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không được cấp có thẩm quyền xác nhận… Nhiều nội dung đề nghị và tố cáo của các hộ gia đình phản ánh đã được UBND huyện, Ban GPMB huyện, Đoàn công tác giải thích và trả lời nhưng các hộ không nhất trí.

Sớm khắc phục thiếu sót và hoàn thiện dự án

Từ kết luận thanh tra của UBND huyện Thái Thụy cho thấy, trong công tác quản lý đất đai của xã Thái Thọ qua từng thời điểm còn nhiều tồn tại và yếu kém. Từ đó dẫn đến việc giao đất không đúng thẩm quyền, vi phạm quy hoạch, không tuân thủ quy định về trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, nhất là thời điểm từ năm 1990 – 2010. Một số biên bản giao cấp đất ghi không rõ ràng, cụ thể về ngày, tháng, năm, loại đất được giao, vị trí thửa đất được giao, nhất là phần giáp đường 39B.

Từ sau thời điểm năm 1998, UBND xã chưa thực hiện tốt quản lý về đất đai, để xảy ra tình trạng lấn chiếm đất trái phép và sử dụng đất sai mục đích mà không xử lý theo quy định. 

Bên cạnh đó, UBND xã cũng chưa chủ động làm tốt công tác quản lý mốc lộ giới, quản lý và lưu trữ hồ sơ, tài liệu… gây khó khăn cho việc xác minh, làm rõ nguồn gốc sử dụng đất đối với các hộ dân… Những tồn tại trên chính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến phát sinh đơn thư kiến nghị, tố cáo phức tạp.

Ông Bùi Đức Hoàng, Phó Chủ tịch UBND huyện Thái Thụy cho biết, huyện đã xử lý trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan đến sai phạm trong quản lý đất đai và thực hiện GPMB đối với những vi phạm của UBND xã Thái Thọ theo quy định.

Sau khi có kết luận thanh tra, các hộ dân có liên quan vẫn không đồng tình và tiếp tục gửi đơn đi nhiều nơi đề nghị giải quyết. Được biết, UBND huyện Thái Thụy cũng đã tổ chức nhiều cuộc họp, gửi nhiều văn bản trả lời đơn thư nhưng nhiều hộ dân ở các xã Thái Thọ, Thái Thịnh vẫn chưa đồng ý.

Ông Bùi Minh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất, UBND huyện Thái Thụy nêu ý kiến: “Sau khi công bố kết luận thanh tra, các hộ không cung cấp được tình tiết mới như giấy tờ hoặc căn cứ khác, do vậy Trung tâm không có cơ sở để lập phương án đền bù khác”.

Đối với một số trường hợp khác không nằm trong kết luận thanh tra ở xã Thái Thịnh, Thái Tân, xét thấy các hộ này có thiệt thòi do diện tích đất chênh lệch giữa hai lần đo đạc ở hai thời điểm khác nhau nên ngày 16-5-2016, UBND huyện đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Thái Bình, Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Thái Bình có hỗ trợ 3 hộ, cụ thể là hộ ông Lê Đình Hanh, hộ gia đình cụ Nguyễn Thị Nguýt ở xã Thái Tân, hộ gia đình ông Vũ Cao Hương ở xã Thái Thịnh.

Ông Bùi Đức Hoàng, Phó Chủ tịch UBND huyện Thái Thụy cho biết, để dự án được hoàn thiện và có sự đồng thuận của các hộ dân, UBND huyện đã mời các hộ dân đến đối thoại để trả lời kiến nghị của công dân vào ngày 8-6, nhưng các hộ dân không đến nên cuộc đối thoại bất thành.

Trong thời gian tới đây, huyện tiếp tục vận động, tuyên truyền, thuyết phục, đối thoại, thanh tra làm rõ với các hộ còn vướng mắc để tạo sự đồng thuận. Chủ trương của UBND huyện Thái Thụy là nếu các hộ tiếp tục cố tình không đồng thuận thì UBND huyện sẽ hoàn thiện hồ sơ, báo cáo UBND tỉnh, các sở, ngành để thực hiện cưỡng chế, bảo vệ thi công.

V.Hà - Ng.Hương