Đó là nhận định của lực lượng quản lý thị trường (QLTT) TP Hồ Chí Minh nhân hội nghị tổng kết công tác năm 2020, được tổ chức ngày 19/1.

Theo Cục QLTT TP Hồ Chí Minh, TP Hồ Chí Minh là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị trí giao thông thuận lợi, quy mô sản xuất và thương mại cao, nên đây là địa bàn trọng điểm mà các đối tượng lợi dụng để vận chuyển, chứa trữ, kinh doanh hàng hóa nhập lậu, hàng cấm, hàng vi phạm về sở hữu công nghiệp. Đây cũng là nơi hoạt động của đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, không đảm bảo an toàn thực phẩm (ATTP), không rõ nguồn gốc xuất xứ, gian lận thương mại... 

Thời gian qua, lực lượng QLTT thành phố đã thường xuyên kiểm tra, và phát hiện có rất nhiều hàng hóa nhập lậu được vận chuyển trên các chuyến bay nội địa, các chuyến hàng trong container, trên các tuyến đường sắt từ Bắc vào Nam với số lượng lớn, được các chủ hàng ủy thác cho các DN vận tải. Tuy nhiên, khi bị kiểm tra, phần lớn các loại hàng hóa này không tìm được chủ sở hữu. 

Quản lý thị trường TP Hồ Chí Minh kiểm tra hàng giả tại trung tâm thương mại.

Kiểm tra tại các chợ, Trung tâm thương mại (TTTM), các điểm sản xuất, kinh doanh..., lực lượng QLTT đã xử lý nhiều trường hợp tái phạm. Sau các đợt kiểm tra, các tiểu thương kinh doanh hàng vi phạm đã có những thủ đoạn tinh vi hơn nhằm để né lực lượng kiểm tra, đó là chỉ bày bán với số lượng ít, cất giấu kín đáo, hoặc khi nào cần hàng để bán thì có người đến giao.

Tương tự, đối tượng sản xuất hàng giả thì cũng chỉ sản xuất vừa đủ số lượng để giao cho khách hàng, không lưu trữ tại nơi sản xuất... Đặc biệt, hiện nay TMĐT phát triển, các đối tượng tiến hành giao dịch, mua bán trên trang TMĐT các nền tảng ứng dụng như website tự lập, Zalo, Facebook, Youtube... đăng ký thông tin không chính xác để giao dịch trên các sàn TMĐT đã góp phần đưa tình hình kinh doanh hàng lậu, hàng giả, kém chất lượng, không đảm bảo ATTP càng thêm phức tạp. 

Việc kiểm tra, xử lý đối tượng vi phạm trong kinh doanh TMĐT gặp nhiều khó khăn do đối tượng khai thông tin không chính xác, không xác định được nơi chứa trữ hàng hóa.

Riêng các mặt hàng sẽ tiêu thụ mạnh trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới, theo đánh giá, tình hình gian lận thương mại vẫn còn khá phức tạp. Như mặt hàng thuốc lá điếu, chủ yếu nhập lậu từ các tỉnh Tây Ninh, Long An vào TP Hồ Chí Minh và đi các tỉnh để tiêu thụ. 

Đối tượng thường sử dụng xe ôtô, tập kết tại các địa bàn giáp biên giới để vận chuyển thuốc lá lậu vào nội địa với số lượng lớn. Trong quá trình vận chuyển, các đối tượng thường xuyên thay đổi biển số xe và thời gian vận chuyển để tránh bị kiểm tra, theo dõi. 

Khi lọt vào TP Hồ Chí Minh, thuốc lá điếu sẽ được phân tán, cất giấu nhiều nơi, xé nhỏ lẻ giao đến các điểm kinh doanh, tủ thuốc lá lẻ, kinh doanh tạp hóa, nhà hàng, quán ăn... để tiêu thụ. 

Bên cạnh đó, thời gian qua nổi lên mặt hàng thuốc lá điện tử, là mặt hàng chưa được cấp phép lưu hành ở Việt Nam. Vì vậy, mặt hàng này trao đổi mua bán chủ yếu thông qua mạng xã hội, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát của các lực lượng chức năng. 

Tương tự, với mặt hàng rượu và các nhóm thực phẩm do Bộ công thương quản lý, Cục QLTT cũng đã kiểm tra, phát hiện 302 trường hợp vi phạm, chủ yếu là không có hóa đơn chứng từ, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hết hạn sử dụng, giả mạo nhãn hiệu...

Ông Trương Văn Ba, Cục trưởng Cục QLTT thành phố khẳng định, những mặt hàng trọng điểm tiêu thụ mạnh trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới, đó là lương thực thực phẩm, rượu bia, nước giải khát, thuốc lá. Vì thế, các đối tượng đã tìm mọi cách để đưa hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ vào để tiêu thụ. 

Lực lượng QLTT thành phố thời gian qua đã thực hiện nghiêm công tác chống buôn lậu thuốc lá trong tình hình mới, phối hợp các lực lượng chức năng ở các địa bàn biên giới để chủ động nắm tình hình từ xa, bố trí lực lượng phối hợp với các lực lượng chức năng của TP Hồ Chí Minh để phát hiện, phòng ngừa đấu tranh và ngăn chặn. Với tinh thần đó, QLTT thành phố đã bắt giữ nhiều vụ buôn lậu lớn, trong đó có buôn lậu thuốc lá. 

“Tuy nhiên, Tết Nguyên đán sắp đến nên chúng tôi không loại trừ khả năng các đối tượng tiếp tục đưa thuốc lá về TP Hồ Chí Minh để tiêu thụ. Vì thế trong đợt cao điểm này, chúng tôi thường xuyên tăng cường phối hợp các lực lượng chức năng để ngăn chặn buôn lậu thuốc lá về TP Hồ Chí Minh. Còn các mặt hàng tiêu dùng Tết ở thị trường nội địa, QLTT phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng như Cảnh sát kinh tế, Hải quan, Bộ đội biên phòng, thanh tra chuyên ngành, để thành lập các đoàn liên ngành tăng cường kiểm tra kiểm soát địa bàn, nhất là siêu thị, các chợ truyền thống, chợ đầu mối để làm sao đảm bảo trong dịp Tết này, hạn chế thấp nhất những mặt hàng không đảm bảo chất lượng, không đạt ATTP, không rõ nguồn gốc xuất xứ”, ông Ba nói.

Mặc dù các đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng lậu vẫn sử dụng nhiều phương thức để qua mặt lực lượng kiểm tra, nhưng số vụ vi phạm mà cơ quan chức năng phát hiện, xử lý trong thời gian qua không phải là ít. 

Trong năm 2020, lực lượng QLTT thành phố kiểm tra phát hiện 3.862 vụ vi phạm, trong đó xử lý 2.735 vụ, với số tiền thu phạt nộp ngân sách Nhà nước gần 59 tỷ đồng; tang vật hàng vi phạm bị tịch thu có tổng trị giá hơn 71 tỷ đồng; chuyển cơ quan điều tra để xem xét khởi tố hình sự 23 vụ, đã khởi tố 3 vụ. 

Riêng hàng hóa nhập lậu, số vụ vi phạm 715 vụ với hàng hóa chủ yếu là hàng thời trang, hàng điện tử, thực phẩm, thuốc tân dược, dụng cụ y tế... với số tiền bị xử phạt hơn 27 tỷ đồng; hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ 527 vụ (tăng 162 vụ so năm 2019) với tiền phạt hơn 4 tỷ đồng; hàng giả, phát hiện 649 vụ tại các TTTM, chợ, cửa hàng kinh doanh tại các tuyến đường, với số tiền phạt hơn 10 tỷ đồng...

Thúy Hà