Trước nguy cơ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, đặc biệt là dịp cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 tăng cao, PV Báo CAND đã có cuộc trao đổi cùng với ông Nguyễn Hùng Anh - Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) về các biện pháp của lực lượng Hải quan sẽ triển khai trong thời gian tới nhằm kiểm soát tình trạng này.

Ông Nguyễn Hùng Anh, Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan).

PV: Thời gian qua, lực lượng hải quan đã chủ động và phối hợp với các lực lượng phát hiện và bắt giữ nhiều vụ buôn lậu, vận chuyển hàng cấm với số lượng lớn, ông có thể chia sẻ về kết quả này?

Ông Nguyễn Hùng Anh: Tính đến hết 30/11/2020 toàn ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, bắt giữ: 14.152 vụ vi phạm pháp luật trong lĩnh vực Hải quan, giảm 12,12%, (trong đó: Buôn lậu, gian lận thương mại (GLTM) và vận chuyển trái phép 218 vụ; ma túy 205 vụ; vi phạm sở hữu trí tuệ và hàng giả 78 vụ; vi phạm hành chính: 13.651 vụ), trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 4.143.231 tỷ 516 triệu đồng. Cơ quan Hải quan khởi tố 37 vụ án hình sự, giảm 17,78% ; Chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 130 vụ. Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 475 tỷ 415 triệu đồng.

Trong đó, đáng chú ý là lực lượng Hải quan tiếp tục chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức triệt phá thành công nhiều chuyên án lớn liên quan đến vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới. Mới đây, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn vừa ký Quyết định 3400/QĐ-TCHQ tặng giấy khen cho 11 cá nhân thuộc Cục Hải quan Cao Bằng, Công an tỉnh Cao Bằng, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) với thành tích bắt giữ 25 bánh heroin.

Đặc biệt gần đây nhất, Cục Hải quan tỉnh Nghệ An phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Nghệ An phát hiện, bắt quả tang 4 đối tượng vận chuyển 8 bao tải chứa 150 bánh chất bột nén màu trắng có trọng lượng 64.185,21 nghi là heroin và 126 gói chất tinh thể màu trắng có trọng lượng 175.876,37 gram nghi là Methamphetamine.

Bên cạnh đó, Cục đã tổ chức đấu tranh triệt phá thành công chuyên án buôn lậu thuốc lá điếu trên biển lớn nhất từ trước tới nay, thu giữ khoảng 8.549 kiện, tương đương 4.274.500 bao thuốc lá điếu các loại… Lực lượng Hải quan cũng đã tập trung đấu tranh trọng điểm, có hiệu quả đối với hoạt động buôn lậu mặt hàng dược liệu. Điển hình, ngày 22/6, Cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Cục Hải quan Đà Nẵng chủ trì tiến hành khám xét 5 container, phát hiện nhiều hàng hóa không phải chỉ là nông sản như doanh nghiệp khai báo mà phần lớn là thảo dược, với khối lượng tang vật lên đến khoảng 103 tấn.

Song song đó, trước tình hình gian lận, giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu nhằm lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại của nước nhập khẩu vẫn diễn biến phức tạp, Tổng cục Hải quan tiếp tục chỉ đạo các đơn vị chức năng tiếp tục triển khai quyết liệt các biện pháp đấu tranh.

PV: Liên quan đến vụ việc 44.000 tấn quặng bauxite của Công ty CP vận tải thương mại Bảo Nguyên đang thu hút sự quan tâm của dư luận, ông có thể cho biết kết quả xác minh của vụ việc đến thời điểm hiện nay?

Ông Nguyễn Hùng Anh: Theo kết quả kiểm tra thực tế và lấy mẫu của cơ quan hải quan gửi giám định tại Viện Khoa học địa chất và khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường kết luận lô hàng quặng bauxit xuất khẩu của Công ty Bảo Nguyên là “quặng Bauxit dạng thô”, mã số HS 2606.00.00.10, thuế suất xuất khẩu 30%; kết quả khám, giám định về khối lượng, thẩm định giá xác định tổng trọng lượng lô hàng xuất khẩu 44.123,020 tấn, trị giá 10.814.052.800 đồng.

Đáng chú ý, theo giấy phép của Bộ Công Thương tại Công văn số 8228/BCT-CNNg ngày 25/8/2014 quặng bauxit Công ty Bảo Nguyên xuất khẩu phải là tinh quặng bauxite, tuy nhiên, Công ty Bảo Nguyên xuất khẩu quặng thô nhưng khai báo là tinh quặng là vi phạm pháp luật.

Căn cứ theo kết quả xác minh, Tổng cục Hải quan xác định, Công ty CP vận tải thương mại Bảo Nguyên khai sai tên hàng, mã số, thuế suất hàng hóa từ quặng bauxit thô, không được phép xuất khẩu thành tinh quặng bauxit để xuất khẩu ra nước ngoài; khai khống số lượng tinh quặng tồn năm 2018 để xin phép UBND tỉnh Lạng Sơn phê duyệt kế hoạch xuất khẩu 2019 tại Quyết định số 270/QĐ-UBND, trị giá hàng hóa vi phạm lớn (trên 10 tỷ đồng), có dấu hiệu của Tội buôn lậu theo Điều 188 Bộ Luật hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi bổ sung 2017). Do vậy, ngày 20/11/2020, Cục Điều tra chống buôn lậu đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội Buôn lậu để chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra làm rõ theo thẩm quyền.

PV: Thời gian qua, mặc dù ảnh hưởng của dịch COVID-19, hoạt động buôn lậu có xu hướng giảm, tuy nhiên ở một số tuyến buôn lậu, vận chuyển ma tuý lại có xu hướng tăng và “nóng” trở lại, ông nhìn nhận về vấn đề này như thế nào?

Ông Nguyễn Hùng Anh: Tính đến hết 30/11/2020, lực lượng Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng  tổ chức triệt phá thành công nhiều chuyên án lớn liên quan đến vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới, phát hiện 205 vụ, bắt giữ 184 đối tượng; thu giữ hơn 82kg và 219 bánh heroin; 16,02kg cần sa; 15,7kg thuốc phiện; 23,01kg và 412.464 viên ma túy tổng hợp; 646,6kg ma túy đá...Việc triệt phá thành công nhiều vụ buôn bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy qua biên giới đã khẳng định sự mưu trí, chính xác trong công tác phá án, đồng thời cũng thể hiện sự phối hợp nhuần nhuyễn, đồng bộ, chặt chẽ, hiệu quả giữa các lực lượng.

Dự báo, tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép ma túy qua biên giới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, đối tượng dùng nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, liều lĩnh và manh động, có vũ khí nóng sẵn sàng chống trả khi bị bao vây, bắt giữ. Xu hướng sản xuất, mua, bán sử dụng các chất ma túy tổng hợp, nhất là các loại Methamphetamin dạng tinh thể, các chất gây ảo giác và các loại ma túy mới từ các loại thuốc bảo vệ thực vật, các loại phân bón tổng hợp, thức ăn gia súc sẽ là những phương thức mới. Khi đó không loại trừ việc lợi dụng nguồn tiền chất được sử dụng hợp pháp trong nội địa để điều chế ma túy ngay tại Việt Nam.

Trước tình hình trên, lãnh đạo ngành Hải quan đã có những chỉ đạo kịp thời trong việc tăng cường các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát ma tuý. Đặc biệt, lực lượng Hải quan phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để chủ động xây dựng kế hoạch, phương án đấu tranh đối với các chuyên án ma tuý lớn, có liên quan đến nhiều đối tượng, nhiều địa bàn. Cũng như, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng của Bộ Công an, Bộ Y tế, Bộ Công Thương trong công tác kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, sử dụng tiền chất, không để tội phạm lợi dụng sản xuất ma tuý.

PV: Gần Tết, dự báo hoạt động buôn lậu, vận chuyển hàng cấm vẫn hết sức phức tạp. Ngành Hải quan có những giải pháp gì để chủ động đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả, thưa ông?

Ông Nguyễn Hùng Anh: Tổng cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trước, trong và sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021. Trong đó tập trung chỉ đạo các đơn vị thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả nhiều giải pháp. Tăng cường tuần tra, kiểm soát nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Tập trung kiểm soát chặt nhóm các mặt hàng cấm, hàng hóa ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an toàn xã hội, hàng giả, hàng kém chất lượng... các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu trong dịp Tết Nguyên đán như: Thuốc lá, rượu, bia, bánh kẹo, hoa quả, thực phẩm, gia súc, gia cầm... hàng cấm như ma túy, pháo nổ...Tăng cường công tác thu thập xử lý thông tin, chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa, kịp thời xác lập chuyên án, bắt giữ, xử lý các vụ việc vi phạm.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Lưu Hiệp (thực hiện)