Mặc dù dưới những áp lực từ phía chính đảng Cộng hòa và các cơ quan tình báo Mỹ, ông Donald Trump hôm 8-1 đã thừa nhận Nga có đứng sau các vụ tấn công nhằm vào các thành viên đảng Dân chủ Mỹ qua đó can thiệp vào cuộc bầu cử nước này hồi tháng 11-2016.

Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Tuy nhiên, không như mong đợi của nhiều chính khách Mỹ vốn duy trì quan điểm cứng nhắc về Moscow, Donald Trump cùng ngày tái khẳng định ủng hộ một chính sách mềm mỏng với nước Nga và rằng “xây dựng một mối quan hệ tốt đẹp với Nga là điều tốt đẹp, chỉ những kẻ ngu ngốc mới cho là đây là điều xấu” và trong nhiệm kỳ tổng thống sắp tới “Nga sẽ tôn trọng chúng ta hơn bây giờ” và “hai quốc gia sẽ hợp tác giải quyết nhiều vấn đề nghiêm trọng trên thế giới”.

Như vậy, khi chỉ còn 10 ngày tới lễ nhậm chức, Donald Trump dường như vẫn đang hướng tới một khởi đầu tươi mới với nước Nga và chính trị gia mạnh mẽ hàng đầu thế giới Vladimir Putin.

Cùng nhìn lại những phát ngôn mà người đứng đầu hai siêu cường dành cho nhau trong suốt thời gian qua:

Putin trong mắt Donald Trump: Người đàn ông thông minh nhất

Trong suốt cuộc vận động tranh cử, Donald Trump từng nhiều lần bị đối thủ từ đảng Dân chủ áp đặt cho biệt danh mới là “con rối của Điện Kremlin”, điều này được lý giải là do những phát ngôn thiện cảm mà Trump dành cho Tổng thống Putin trong nhiều năm.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trong buổi họp báo cuối năm 2016. Ảnh: RT

Tháng 10-2007: Lần đầu tiên nói về Putin trước công chúng, Donald Trump đã khẳng định sự tôn trọng của mình với người đứng đầu nước Nga: “Hãy nhìn Putin xem ông ta đang làm gì với nước Nga - ý tôi là, chuyện gì đang xảy ra ở đó. Tôi muốn nói gã đó đã làm - dù bạn có thích ông ta hay không - một việc vĩ đại và phục hồi thời kỳ đỉnh cao của nước Nga”.

Tháng 12-2011: Ông Trump khen Putin – khi đang là Thủ tướng Nga- là người đàn ông cực kì thông minh và cho rằng ông Putin “đang có những kế hoạch lớn cho nước Nga".          

Tháng 6-2013: Ông Trump với tư cách là người điều hành cuộc thi sắc đẹp thế giới  Miss Universe tuyên bố muốn kết thân với Putin trên twitter của mình: “Liệu Putin có tới cuộc thi Miss Universe ở Moscow? – nếu vậy, Putin sẽ trở thành người bạn mới tốt nhất của tôi?”.

Tháng 5-2014: Trump kể về cuộc gặp gỡ với Putin rằng “Tôi đã gặp gỡ, nói chuyện trực tiếp và cả gián tiếp với Tổng thống Putin, người dễ mến nhất tôi từng gặp, cuộc gặp gỡ mang lại nhiều lợi ích”.

Tháng 7-2015: Trước khi được lựa chọn là ứng viên đảng Cộng hòa ra tranh cử Tổng thống và quan hệ Nga-Mỹ khi đó đang gặp phải nhiều trắc trở trong giải quyết các vấn đề quốc tế quan trọng tại Syria, Ukraine, Trump đã tự tin nói với phóng viên rằng “Tôi nghĩ có thể dàn xếp quan hệ tốt đẹp với Putin”.

Tháng 9-2016: Ông Trump lần đầu tiên lên tiếng ca ngợi Putin tốt hơn nhiều so với ông Obama – khi đó đang đương nhiệm tại Nhà Trắng: “Putin là nhà lãnh đạo tốt hơn nhiều so với Tổng thống đương nhiệm của chúng ta”.

Tháng 10-2015: Ông Trump cho rằng ông và Putin “rất khác nhau”, nhưng “có thể quan hệ tốt với nhau” nên ông không cho rằng mình sẽ “gặp các loại vấn đề mà hiện nay chúng ta (nước Mỹ) đang gặp phải”, Trump còn khẳng định sẽ có nhiều đồng thuận với Putin và rằng “tôi sẽ hòa hợp với ông ấy và những người khác nữa, chúng tôi sẽ có một thế giới ổn định, ổn định hơn rất nhiều so với hiện tại. Tôi sẽ trò chuyện với ông ấy. Tôi sẽ hòa thuận với ông ấy".

Tháng 12-2015: Sau khi nhận được lời khen từ Tổng thống Putin rằng Donald Trump là một người đàn ông năng động và phù hợp để trở thành Tổng thống Mỹ, ông Trump đã không giấu vui mừng khi đáp lễ khen Tổng thông Putin là “một người đàn ông tài ba” và rằng “sẽ là một vinh dự khi được khen ngợi bởi một người rất được tôn trọng trong nước ông ta cũng như ở nước ngoài.”. “Tôi luôn cho rằng Nga và Mỹ có thể cùng nhau làm việc để đập tan chủ nghĩa khủng bố và khôi phục hòa bình thế giới, chưa kể đến thương mại và những lợi ích khác xuất phát từ sự tôn trọng lẫn nhau”, ông Trump tiết lộ.

Tháng 2-2016: Khi có người yêu cầu Trump bác bỏ lời khen mà Tổng thống Putin đã dành cho ông này trước đó. Trump nói sẽ là điên dồ nếu khước từ lời khen từ Putin và rằng “tôi muốn có một mối quan hệ tốt đẹp với nước Nga, sẽ thật tuyệt nếu chúng ta có mối quan hệ với Nga” .

Tháng 4-2016: Trả lời phỏng vấn trong chương trình Bill O’reilly về việc liệu Putin và Trump sẽ có một mối quan hệ tốt đẹp, Trump đã không ngần ngại khẳng định “khao khát” được nỗ lực để có mối quan hệ tốt đẹp với nước Nga và ông Putin.

Tháng 7-2016: Sau khi được lựa chọn là đại diện đảng Cộng hoà tham gia cuộc bầu cử Mỹ vào tháng 11-2016, Trump tổ chức nguyên một cuộc họp báo, trong đó ông công khai kêu gọi các cơ quan tình báo của Putin giúp phá chiến dịch của Clinton và giúp Trump ở Nhà Trắng. Trump đã lên tiếng về mối quan hệ giữa hai người và khẳng định “Tôi sẽ chơi cứng rắn với Vladimir Putin, nhưng tôi không nghĩ có thể làm gì khác ngoài việc đối xử với Nga một cách thân thiện, khác với cách mà chính quyền đương nhiệm đang làm. Và mục tiêu là để chúng ta có thể hạ gục (khủng bố) IS“. Và “Tổng thống Trump chắc chắn sẽ tốt hơn cho quan hệ Mỹ-Nga. Ít nhất thì sẽ không tệ hơn”.

Tháng 10-2016: Trong một cuộc tranh luận trực tiếp với đối thủ Hillary Clinton, Trump đã bênh vực nước Nga khi cho rằng “mỗi khi có điều gì không đúng xảy ra, họ ngay lập tức đổ lỗi cho người Nga” và rằng “Chẳng có vụ hack nào cả mà chỉ đơn thuần là đối thủ của tôi đang tìm cách làm hoen ố mối quan hệ tốt đẹp của tôi và nước Nga” . Cũng tại buổi tranh luận, ông Trump đã chê bà Hillary Clinton không “khôn ngoan” khi liên tục nói xấu ông Putin.

Tháng 12-2016: Sau khi Tổng thống sắp mãn nhiệm Barack Obama quyết định trừng phạt 35 nhà ngoại giao Nga sau những cáo buộc Nga đứng đằng sau tấn công mạng giúp Donald Trump và Tổng thống Nga Putin lại ra một nước cờ “táo bạo” khi không trả đũa các hành động của Mỹ, để lại cho Trump một lời đề nghị kết thân không thể tốt hơn. Trump đã phải thốt lên trên Twitter của mình rằng “Bước đi trì hoãn thật hoàn hảo! Tôi luôn biết ông ấy rất thông minh!”.

Trước đó, khi nhận được bức thiệp chúc mừng Giáng sinh từ Tổng thống Nga, ông Trump cũng không tiếc lời ca ngợi người đồng cấp tương lai:  "Một bức thư tuyệt vời từ ông Vladimir Putin, những suy nghĩ của ông ấy rất chuẩn xác và tôi thì luôn hy vọng hai bên đều sẽ sống đúng với những suy nghĩ này, và chúng tôi sẽ không cần phải đi theo một lộ trình nào khác. ".

Tổng thống Nga Putin nói về ông Trump: “Không ai tin Trump thắng cử trừ Nga”

Tổng thống Nga Vladimir Putin – người 4 năm liên tiếp được lựa chọn là người có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới -  vốn luôn tiết kiệm lời khen nhưng lại dành nhiều lời có cánh cho Tổng thống đắc cử Mỹ thậm chí từ lúc Donald Trump bị đánh giá thấp hơn so với đối thủ Hillary Clinton trong cuộc đua vào Nhà Trắng.

Tổng thống đắc cử Mỹ  Donald Trump. Ảnh: Duran

Người ta không hề khó khăn để tìm thấy những lời khen ngợi mà Tổng thống Putin dành cho ông Donald Trump trên mặt của nhiều tờ báo lớn.

Tháng 12-2015: Tại cuộc họp báo hàng năm ở Moscow cuối năm 2015, Tổng thống Putin đã dành những lời khen tuyệt đối về ông Trump với các phóng viên rằng: "Ông ấy là một người xuất chúng và rõ ràng là rất tài năng. Mặc dù chúng ta sẽ không phải là người đánh giá các đức tính của ông ấy, điều đó là công việc của cử tri Mỹ, nhưng ông ấy thật sự là một người dẫn đầu tuyệt đối trong cuộc chạy đua vào vị trí Tổng thống Mỹ".

Tháng 7-2016: Liên quan đến các phát biểu của ông Trump trong cách thức quan hệ với Nga, Tổng thống Putin cho hay “Chúng tôi hiểu và và nhận thức rất rõ được rằng, đó sẽ là một con đường khó khăn do sự xuống cấp của mối quan hệ Mỹ-Nga hiện nay. Không phải là lỗi của nước Nga khi quan hệ Nga - Mỹ như bạn đang thấy hiện nay”.

Tháng 11-2016: Nga một lần nữa bày tỏ thiện chí với ông Trump khi là một trong những nước đầu tiên chúc mừng ông Trump thắng cử. Trong điện mừng ông Trump, ông Putin hi vọng “cùng làm việc để đưa quan hệ hai nước ra khỏi tình trạng khủng hoảng hiện nay”.

Vài ngày sau đó, khi hai chính trị gia có cuộc điện đàm đầu tiên, Tổng thống Putin đã bày tỏ hy vọng xây dựng "đối thoại mang tính hợp tác" với chính quyền mới của ông Trump trên cơ sở "bình đẳng, tôn trọng và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau". Mục tiêu của ông là đưa quan hệ Nga - Mỹ trở lại "hợp tác cùng có lợi".

Tháng 12-2016: Tổng thống Nga Putin hôm 4-12 bày tỏ tin tưởng Tổng thống đắc cử Donald Trump sẽ nhanh chóng bắt nhịp và làm tốt mọi việc trong cương vị mới rằng  “Những việc mà ông Donald Trump đã phải xử lý để đạt được thành công trong kinh doanh cho thấy ông ấy là một người khôn ngoan. Như vậy có nghĩa là ông ấy sẽ hoàn toàn và nhanh chóng hiểu được mức độ khác biệt trong trách nhiệm của mình”.

Trả lời phỏng vấn trong cuộc họp báo lớn thường niên được tổ chức tại Điện Kremlin ngày 23-12-2016 trước hàng ngàn phóng viên, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận xét rằng sở dĩ Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng trước vì đã hiểu được tâm trạng chung của người dân Mỹ, đồng thời khẳng định  “không ai tin vào thành công của ông Donald Trump ngoại trừ nước Nga”.

Phùng Nguyễn