“Con đường chính trị của Tổng thống Mugabe đã kết thúc”, CNN dẫn nguồn tin thân cận với ông Mugabe đưa tin hôm 20-11. Ông đã đồng ý với các điều khoản về việc rời khỏi ghế Tổng thống sau các cuộc đàm phán với đảng cầm quyền, dưới sự chứng kiến của quân đội.

Các điều kiện để việc từ chức diễn ra cũng đã được ông Mugabe gửi tới nghị viện nước này. Nguồn tin nói rằng các tướng lĩnh đã chấp thuận nhiều yêu cầu của Mugabe, bao gồm cả miễn trách nhiệm hoàn toàn cho bản thân ông và vợ ông, bà Grace.

Ông Robert Mugabe. Ảnh: ITN

Vị lãnh đạo 93 tuổi này được cho là sẽ được tiếp tục giữ lại khối tài sản cá nhân kếch xù cũng như không bị truy cứu những sai phạm khi lãnh đạo đất nước.

Biến động chính trị tại quốc gia châu Phi nghèo khó này leo thang sau khi Tư lệnh quân đội Constantino Chiwenga công khai phản đối hành động phế truất Phó Tổng thống Mnangagwa của Tổng thống Mugabe. 

Vào ngày 15-11, quân đội Zimbabwe đã điều nhiều xe bọc thép tới thủ đô Harare, chiếm đài truyền hình quốc gia và giam lỏng Tổng thống Mugabe.

Theo truyền thông Nam Phi, quân đội muốn ông Mugabe, người đã lãnh đạo quốc gia châu Phi này trong suốt 37 năm, rời ghế trong yên lặng và chuyển giao quyền lực cho Phó Tổng thống Emmerson Mnangagwa.

Hồi tuần trước, ông Mugabe đã cách chức ông Mnangagwa, đồng thời cáo buộc người này âm mưu tiếm quyền Tổng thống. Trước khi bị cách chức, ông Mnangagwa được xem là ứng viên sáng giá thay thế Tổng thống Mugabe trong trường hợp ông rút lui hoặc qua đời.

Cú "ngã ngựa" của ông Mnangagwa được coi là có chủ đích nhằm mở đường cho người vợ 52 tuổi của ông Mugabe, bà Grace Mugabe, kế nhiệm vị trí người đứng đầu đất nước.

Người dân Zimbabwe xuống đường yêu cầu Tổng thống từ chức.

Tới ngày 18-11, hàng chục ngàn người dân quốc gia châu Phi này đã đổ ra đường kêu gọi ông Mugabe từ chức.

Sang ngày 19-11, đảng cầm quyền Zanu-PF đã có cuộc họp khẩn để bắt đầu quá trình chính thức miễn nhiệm ông Mugabe. Tối cùng ngày, ông Mugabe được cho là sẽ phát biểu trước toàn dân chúng rằng hành động của quân đội Zimbabwe trong vài ngày qua là hợp hiến, và ông chấp nhận chúng.

Tuy nhiên, ông đã không đề cập tới ý định từ chức hay nói gì tới hành động của quân đội, mà thay vào đó đã tuyên bố sẽ chủ trì đại hội đảng cầm quyền Zanu-PF trong vài tuần tới.

Ông Mugabe trở thành nhà lãnh đạo của Zimbabwe từ khi nước này giành lại độc lập từ Anh vào năm 1980. Ông từng được coi là anh hùng giải phóng dân tộc. Mặc dù vậy, trong thời gian ông làm Tổng thống Zimbabwe, quốc gia châu Phi này luôn nằm trong danh sách những nước nghèo nhất thế giới với tỷ lệ lạm phát cao kỷ lục.

Theo Business Insider, tỷ lệ lạm phát chính thức được Chính phủ Zimbabwe công bố vào cuối năm 2016 là 231.000%. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, con số thực tế lên đến 4.000.000%. 

Thiện Nhân