Reuters ngày 23-10 (giờ địa phương) đưa tin, Quốc hội Tây Ban Nha đã bỏ phiếu về việc liệu nước này có tiếp tục xuất khẩu vũ khí sang Saudi Arabia hay không, trong bối cảnh vụ nhà báo Khashoggi bị sát hại vẫn chưa sáng tỏ. Và kết quả là Madrid quyết định "không đóng băng" việc bán vũ khí sang Riyadh. 

Cụ thể, đề xuất này được một nhóm các nghị sĩ thuộc đảng nhỏ đưa ra. Nhưng với số phiếu không ủng hộ chiếm áp đảo từ phía đảng Xã hội cầm quyền và đảng Nhân dân đối lập, Madrid sẽ tiếp tục hợp đồng xuất khẩu 400 quả bom dẫn đường bằng laser cho Riyadh. 

Tây Ban Nha và Saudi Arabia ký thỏa thuận mua bán tàu chiến hồi tháng 4. Ảnh: Getty. 

Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, Tây Ban Nha là một trong những nước xuất khẩu vũ khí lớn nhất cho Saudi Arabia. Hồi tháng 4, Tây Ban Nha đã ký thỏa thuận bán cho Saudi Arabia năm tàu chiến trị giá tới 1,8 tỷ euro.

Các chuyên gia đánh giá, việc xuất khẩu vũ khí sang Riyadh là một vấn đề nhạy cảm đối với Madrid, bởi Saudi Arabia là khách hàng chính của công ty đóng tàu Navantia, thuộc sở hữu nhà nước Tây Ban Nha. Nếu đóng băng việc xuất khẩu bom, rất có thể Riyadh sẽ trả đũa Madrid bằng cách hủy hợp đồng mua tàu chiến. 

Trước đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel hôm 22-10 đã tuyên bố ngừng xuất khẩu vũ khí sang Riyadh với lý do vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi vẫn chưa ngã ngũ. 

Đức cũng đồng thời kêu gọi các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) có hành động tương tự, dừng các hợp đồng mua bán vũ khí với Saudi Arabia, cho đến khi cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi sáng tỏ. 

Canada và Đức lại hành động ngược lại

Thủ tướng Canada Justin Trudeau cho biết Ottawa sẵn sàng dừng thỏa thuận vũ khí 13 tỉ USD với Riyadh nếu Canada kết luận rằng những vũ khí này được sử dụng sai trái. Reuter ngày 24-10 cho hay.

“Chúng ta yêu cầu một cách mạnh mẽ và mong chờ hàng xuất khẩu của Canada được sử dụng theo cách tôn trọng nhân quyền” – ông Trudeau nói trước quốc hội hôm qua (23-10).

Canada đã xuất khẩu vũ khí cho Saudi Arabia dựa trên một hợp đồng năm 2014 trị giá 13 tỉ USD. Hợp đồng này cho phép Canada cung cấp cho A rập xê út những xe bọc thép hạng nhẹ.

Thủ tướng Canada đã lên án cái chết của nhà báo trên và cho biết Bộ trưởng Ngoại giao Chrystia Freeland đã thảo luận với đồng minh về các bước đi tiếp theo.

Trong một diễn biến khác, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã nói rằng Berlin sẽ không bán vũ khí cho Riyadh trong khi cái chết của nhà báo trên chưa được làm rõ. Năm nay, Đức đã phê chuẩn xuất khẩu một lượng vũ khí trị giá 416,4 triệu euro cho A rập xê út và quốc gia này là khách hàng mua vũ khí lớn thứ 2 của Đức sau Algeria.

Hôm qua, Đức cũng thúc giục các nước châu Âu khác theo chân mình chấm dứt xuất khẩu vũ khí cho Saudi Arabia tới khi cái chết của nhà báo Khashoggi được làm rõ.



Như Uyên - Minh Hưng