"Cơ sở tiếp cận vaccine COVID-19 toàn cầu" (Covax) là một kế hoạch được WHO cùng tổ chức Liên minh Đổi mới Chuẩn bị Sẵn sàng Đối phó Dịch bệnh và Liên minh vaccine Gavi đồng khởi xướng và dẫn đầu nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển và thử nghiệm vaccine, hướng đến phân phối trên khắp thế giới.

Tháng trước, WHO thông báo đã có hơn 170 quốc gia đang đàm phán để tham gia kế hoạch này.

Mặc dù vậy, khi được yêu cầu xác nhận việc tham gia Covax, phát ngôn viên Nhà Trắng Judd Deere cho biết: "Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, việc nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm vaccine đã đạt được tốc độ chưa từng có nhằm cung cấp các loại thuốc đột phá, hiệu quả, được thúc đẩy bởi dữ liệu và sự an toàn và không bị cản trở bởi chính phủ".

Mỹ "đứng ngoài" nỗ lực sản xuất vaccine chung của WHO. Ảnh: TG

Từ đó, người phát ngôn Nhà Trắng khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục thu hút các đối tác quốc tế "để đảm bảo chúng ta có thể đánh bại loại virus này, nhưng chúng tôi sẽ không bị hạn chế bởi các tổ chức đa phương chịu ảnh hưởng của WHO cũng như Trung Quốc".

Trước đó, trong một động thái bị các chuyên gia y tế chỉ trích, chính quyền của ông Trump hồi tháng 5 tuyên bố rút khỏi WHO và cắt nguồn tài trợ cho tổ chức này. Mỹ là nhà tài trợ lớn nhất của WHO, đóng góp tới 450 triệu USD hội phí. Ông chủ Nhà Trắng cáo buộc WHO bị kiểm soát bởi ảnh hưởng của Trung Quốc.

Các chuyên gia y tế nhận định, việc Mỹ từ chối tham gia vào Covax có nghĩa rằng Mỹ đang đánh cược vào hiệu quả của việc tự phát triển vaccine và khuyến khích các quốc gia khác làm điều tương tự, vốn có thể dẫn đến việc tích trữ vaccine và nâng giá thành sản phẩm.

Suerie Moon, đồng giám đốc Trung tâm Y tế Toàn cầu tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và Phát triển ở Geneva, nói với Washington Post rằng việc Mỹ không tham gia vào sáng kiến ​​này là một “đòn giáng thực sự” đối với nỗ lực toàn cầu nhằm đảm bảo vaccine cho người dân.

Thay vì tham gia các nỗ lực hợp tác toàn cầu để phát triển vaccine, chính quyền Trump đã chọn tập trung vào Chiến dịch Warp Speed, một kế hoạch của Mỹ nhằm phát triển vaccine ngừa COVID-19 với mục tiêu sản xuất 300 triệu liều vào tháng 1 năm sau. 

Theo The Guardian, Tổng thống Trump từng khẳng định, mục tiêu của ông là phát triển một loại vaccine trước ngày bầu cử, mặc dù các chuyên gia y tế đã chỉ ra rằng có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn để một loại vaccine được thẩm định và chấp thuận.

Các quan chức hàng đầu của WHO đã cảnh báo về những tác động tiềm tàng của “chủ nghĩa dân tộc vaccine” - điều có thể được nhìn thấy nếu các quốc gia giàu có hơn tích trữ liều vaccine ngừa COVID-19.

“Không ai an toàn cho đến khi tất cả mọi người đều an toàn. Không một quốc gia nào có thể tiếp cận với nghiên cứu và phát triển, sản xuất và tất cả chuỗi cung ứng cho tất cả các loại thuốc và nguyên liệu thiết yếu ”, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, cho biết vào tháng 8. "Chúng ta cần ngăn chặn chủ nghĩa dân tộc vaccine", ông nhấn mạnh.

An Nhiên