Những tranh cãi về lệnh cấm nhập cư ở Mỹ vừa lắng dịu thì lại “bùng phát” căng thẳng mới khi mà chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành sắc lệnh mới dưới dạng hai bản ghi nhớ về việc tăng cường truy quét người nhập cư trái phép. 

Hãng CNN cho biết, sắc lệnh mới này đặt gần như toàn bộ 11 triệu người nước ngoài đang cư trú không có giấy tờ hợp pháp ở Mỹ trước nguy cơ bị trục xuất bất cứ lúc nào. 

Sắc lệnh này được ký hôm 21-1 và ngay sau đó chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phải tìm mọi cách xoa dịu những lo ngại ngày càng tăng giữa cộng đồng người nhập cư trên diện rộng. 

Cảnh sát Mỹ truy bắt một người nhập cư bất hợp pháp. Ảnh: AP.

Một số quan chức Nhà Trắng biện luận rằng, chỉ thị mới được đẩy lên thi hành nhằm chống lại người nhập cư bất hợp pháp chứ không phải mang mục đích trục xuất hàng loạt. Nhưng tuyên bố của Bộ trưởng An ninh nội địa John Kelly lại hoàn toàn ngược lại. 

Ông John Kelly nhấn mạnh, biện pháp này là cần thiết để giải quyết một vấn đề đã vượt quá các khả năng của chính phủ và số lượng người nhập cư bất hợp pháp ở biên giới phía Nam đã vượt quá các nguồn lực cũng như khả năng của các cơ quan liên bang, gây ra tình trạng dễ tổn thương về an ninh nghiêm trọng đối với nước Mỹ. 

Tờ The Wall Street Journal cho biết, các quy định mới này sẽ tạo điều kiện cho các nhân viên cơ quan di trú và kiểm soát biên giới nhanh chóng trục xuất bất kỳ người nhập cư trái phép nào mà họ phát hiện, với chỉ một số ít trường hợp ngoại lệ, chủ yếu là trẻ em. 

Trong khi đó, hãng CBS lại đưa tin, những hướng dẫn này được đưa ra dưới dạng các bản ghi nhớ đến các cơ quan quản lý di trú của Mỹ, như cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới (CBP) hay Cơ quan quản lý Nhập cư và Hải quan (ICE), yêu cầu các cơ quan này có những biện pháp quyết liệt nhằm xác định, truy quét, bắt giữ và trục xuất bất cứ người nào họ gặp mà không trình được giấy tờ tùy thân hợp pháp. 

Trong cuộc họp báo của Nhà Trắng được tổ chức ngày 21-2, thư ký báo chí Sean Spicer cho biết, các bản ghi nhớ của Bộ An ninh nội địa đã "vạch ra các bước nhằm bảo vệ biên giới phía Nam của đất nước, ngăn chặn nạn nhập cư bất hợp pháp, và trao trả những người nhập cư bất hợp pháp một cách nhanh chóng, liên tục và nhân đạo”.

 Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp ngoại lệ không bị trục xuất do sắc lệnh mới này của chính quyền ông Trump, đó là những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp nhưng được chương trình Deferred Action for Childhood Arrivals Program của cựu Tổng thống Barack Obama bảo hộ.

Phản ứng về động thái này, nhân vật hàng đầu của đảng Dân chủ tại Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, Thượng nghị sỹ Ben Cardin cảnh báo rằng các đường lối chỉ đạo mới về nhập cư sẽ "gây tổn hại đến an ninh quốc gia và an toàn công cộng. Chính quyền các thành phố lớn và các bang của Mỹ cũng lên tiếng phản đối mạnh mẽ và cho rằng các biện pháp này sẽ "làm tan vỡ các gia đình một cách không cần thiết và lây lan nỗi khiếp sợ trong các cộng đồng nhập cư”. 

Nhiều tổ chức khác thì lo ngại việc thực hiện hai bản ghi nhớ này có thể sẽ dẫn đến hành động bị cho là vi phạm nhân quyền. Bởi lẽ, nguồn tài liệu từ Bộ An ninh nội địa cho biết, bên cạnh  bản ghi nhớ còn có các kế hoạch như: công khai những tội trạng mà người nhập cư gây ra; đưa lực lượng cảnh sát địa phương và nhóm thi hành luật nhập cư; tước bỏ những quyền riêng tư của người nhập cư trái phép; xây dựng thêm các trung tâm giam giữ; thay đổi chính sách tiếp nhận tị nạn và cuối cùng là tăng cường trục xuất.

Nghĩa là kể từ nay trở đi, bất kỳ ai vượt biên trái phép vào đất Mỹ đều sẽ bị bắt giữ. Các quan chức địa phương cũng sẽ được trao quyền nhiều hơn trong việc thắt chặt nhập cư. Đó là chưa kể đến những quan điểm cứng rắn với công dân của 7 quốc gia Hồi giáo mà chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn muốn thực hiện trong bản dự thảo sửa đổi sắc lệnh nhập cư. 

Đài ABC dẫn một nguồn tin cho biết, Nhà Trắng chỉ mới đồng ý loại bỏ lệnh cấm vô thời hạn với người tị nạn Syria và quy định cấm nhập cảnh đối với những người có thẻ xanh (thẻ cư trú tại Mỹ) và các công dân thuộc 7 quốc gia Hồi giáo (Iraq, Iran, Syria, Libya, Yemen, Somalia và Sudan) nhưng có quốc tịch Mỹ. 

Được biết, năm 2013, Mỹ từng đạt kỷ lục về trục xuất người nhập cư bất hợp pháp với con số 434.000 người. Đến năm 2015, số người bị trục xuất giảm xuống 333.000 người.

Gia Nam