Cả Moskva và Ankara đều hi vọng thỏa thuận ngừng bắn này có thể sớm chấm dứt cuộc nội chiến đã bước sang năm thứ 6 tại quốc gia Trung Đông này và đã cướp đi sinh mạng của hơn 300.000 người, đồng thời đẩy hơn 11 triệu người vào cảnh vô gia cư.

Thỏa thuận ngừng bắn mới nhất này, bắt đầu có hiệu lực từ 0h ngày 30-12 (giờ địa phương), là thỏa thuận ngừng bắn thứ ba tại Syria đạt được trong năm 2016, sau khi hai thỏa thuận trước, vào tháng Hai và tháng Chín, đã sụp đổ chỉ vài tháng sau khi được thực thi. Hai thỏa thuận đầu tiên không có sự tham gia của Mỹ hoặc LHQ và thỏa thuận mới nhất này cũng không có sự tham gia của Mỹ. Tham gia thỏa thuận ngừng bắn này có các lực lượng Chính phủ Syria và bảy nhóm vũ trang đối lập với khoảng 60.000 tay súng.

Cuộc họp hôm 31-12 của HĐBA LHQ. Ảnh: EPA.

Nghị quyết của LHQ đã “hoan nghênh và ủng hộ những nỗ lực của Nga và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm chấm dứt bạo lực ở Syria và tái khởi động một tiến trình chính trị, đồng thời nhấn mạnh, các cuộc đàm phán giữa chính phủ và phe đối lập Syria tại Astana (Kazakhstan) là “một bước tiến quan trọng” trước khi nối lại hòa đàm tại Geneva (Thụy Sĩ) dưới sự bảo trợ của LHQ vào tháng 2 tới. 

Phát biểu sau khi bỏ phiếu biểu quyết, một số đại biểu của các nước trong HĐBA không giấu thái độ đón chào thỏa thuận do Nga và Thổ Nhĩ Kỳ bảo trợ nhưng cũng đồng thời lo ngại rằng, thỏa thuận vẫn còn một số điều khúc mắc và liệu có đi vào vết xe đổ của hai thỏa thuận lần trước hay không vẫn còn phải chờ đợi. 

Điều này được thể hiện ở chỗ, vốn dĩ lúc đầu HĐBA chỉ “chứng thực” thỏa thuận ngừng bắn này, nhưng ngôn ngữ trong nghị quyết sau đó đã được sửa lại vào phút cuối, từ “chứng thực” được thay bằng “hoan nghênh” để xoa dịu một số thành viên trong HĐBA và đã nhận được sự ủng hộ nhất trí cao. Dù sao, theo nhận định của giới phân tích, lệnh ngừng bắn này có thể là bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến tại Syria.

Trong một diễn biến liên quan, Điện Kremlin trong một thông báo cho biết, Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Iran Hassan Rouhani ngày 31-12 đã thực hiện cuộc điện đàm để thảo luận những nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc xung đột tại Syria. Hai nhà lãnh đạo nhất trí cuộc nội chiến này cần phải sớm kết thúc và bày tỏ tin tưởng vào các cuộc đàm phán sắp tới giữa phe đối lập và chính phủ Syria tại Astana. 

Cùng ngày, Ngoại trưởng Syria Iran Mohammad Javad Zarif đã có cuộc gặp với người đồng cấp Syria Walid Muallem ở Tehran để thảo luận về giải pháp chính trị, thỏa thuận ngừng bắn toàn quốc và việc cung cấp hỗ trợ nhân đạo ở Syria. 

Trong một thông cáo, Bộ Ngoại giao Iran cho biết: “Cuộc gặp tập trung thảo luận những diễn biến gần đây tại Syria, bao gồm một lệnh ngừng bắn lâu dài, viện trợ nhân đạo, cuộc chiến chống các nhóm khủng bố cũng như sáng kiến chính trị cần thiết cho các cuộc đàm phán và hòa bình ở Syria”. 

Cũng trong ngày 31-12, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Saudi Arabia và Qatar không thể đóng bất cứ vai trò nào trong các cuộc đàm phán hòa bình Syria sắp tới.

Trong khi đó, tại thực địa, lệnh ngừng bắn mới nhất này đã bước sang ngày thứ ba và về cơ bản đang được tuân thủ, tuy nhiên vẫn xảy ra các vụ đụng độ nhỏ lẻ tại khu vực Wadi Barada ở Tây Bắc thành phố Damascus đồng thời là nguồn cung cấp nước sạch cho thủ đô, tại một số tỉnh miền Nam như Daraa và Qunaitera. 

Các nhóm ủng hộ Quân đội Syria tự do (FSA) cáo buộc quân đội Chính phủ Syria và các tay súng thuộc phong trào vũ trang Hồi giáo Hezbollah của Liban đang tìm cách đẩy quân nổi dậy trở lại thung lũng Wadi Barada, phía Bắc thủ đô Damascus và khẳng định trong một tuyên bố rằng: “Nếu những hành động vi phạm ngừng bắn như vậy tái diễn, thỏa thuận này sẽ bị vô hiệu”. 

Một tuyên bố riêng rẽ khác của FSA cũng cảnh báo sẽ không tuân thủ ngừng bắn nếu Nga không sử dụng ảnh hưởng để ngăn chặn các vụ tấn công vào Wadi Barada. 

Cùng với đó, theo một nguồn tin quân sự Syria, lực lượng nổi dậy ở tỉnh Idlib đã bắn 25 quả rocket vào các thị trấn Kafraya và Foa giáp tỉnh này, vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Nguồn tin trên cũng cho biết các tay súng đã bắn rocket vào một doanh trại phòng không của chính quyền ở phía Tây Nam thành phố Aleppo, miền Bắc Syria. Hiện chưa có thông tin về tình hình thương vong các vụ tấn công trên.

Cuộc họp hôm 31-12 của HĐBA LHQ. Ảnh: EPA
Khổng Hà (tổng hợp)