Reuters ngày 21/1 dẫn thông báo của Nhà Trắng cho hay, tân Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ tìm kiếm khả năng gia hạn hiệp ước New START thêm 5 năm cùng Nga. Đây là một trong những ưu tiên đối ngoại lớn của chính quyền ông Biden, trước khi văn kiện này hết hạn vào tháng 2 tới.

Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin bắt tay trong một cuộc gặp khi ông Biden đang là Phó Tổng thống dưới thời Obama. Ảnh: Reuters

"Tổng thống (biden) từ lâu đã nói rõ rằng New START phục vụ lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ. Và sự gia hạn này càng có ý nghĩa hơn khi mối quan hệ với Nga đang ở thế đối đầu như lúc này", Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki nói.

Theo lời quan chức Mỹ, ông Biden đã "giao nhiệm vụ" cho cộng đồng tình báo Mỹ đánh giá đầy đủ về vụ tấn công mạng gần đây mà Mỹ cho là có sự can dự của Nga cùng một loạt tin đồn, nghi án khác. Bà Psaki khẳng định Mỹ sẽ "buộc Nga phải chịu trách nhiệm" về một số hành động.

New START hay START-3, được Nga và Mỹ ký năm 2010, hết hạn ngày 5/2/2021, là văn kiện chiến lược cuối cùng về kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa hai siêu cường quân sự, quy định mỗi nước được phép triển khai tối đa 1.550 đầu đạn hạt nhân trên 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa hoặc oanh tạc cơ.

Nga muốn gia hạn New START mà không có bất cứ điều kiện tiên quyết nào. Tuy nhiên, Mỹ dưới thời Tổng thống Trump nhiều lần phàn nàn về văn kiện. Tổng thống Trump nói ông muốn một thỏa thuận ba bên mới cùng Nga, Trung Quốc. Moscow sẵn sàng đối thoại ba bên, nhưng Bắc Kinh khước từ đàm phán.

Trong những tháng cuối nhiệm kỳ, chính quyền ông Trump tìm kiếm khả năng hạn chế khả năng phát triển vũ khí mới của Nga để gia hạn văn kiện, nhưng không thành công. Cộng đồng quốc tế khi đó đã đề nghị Nga-Mỹ vượt qua bất đồng để cứu vãn New START.

Trong diễn biến liên quan, ông Antony Blinken, người được đề cử vào chức Ngoại trưởng trong chính quyền mới ngày 19/1 xác nhận Tổng thống Joe Biden sắp tới sẽ tìm cách gia hạn New START.

Thiện Nhân - Minh Tuyến