Ngay sau khi xảy ra sự cố vỡ hồ chứa nước đãi titan của Công ty Tân Quang Cường khiến lượng lớn bùn đỏ tràn ra ngoài, đoàn kiểm tra của Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Tài nguyên – Môi trường) cùng lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Công Thương tỉnh Bình Thuận đã tiến hành kiểm tra thực địa tại nhà máy. Các khu vực được khảo sát gồm khu vực khai thác, trong đó có moong xảy ra sự cố;  tuyến đường ĐT 719 và khu vực dân cư xung quanh bị ảnh hưởng.

Qua kiểm tra, khu vực moong chứa nước để khai thác, tuyển quặng titan có diện tích khoảng 3 ha, nằm ở sườn đồi. Bờ moong bị vỡ đã phá bề mặt đồi cát thành khe rộng khoảng 3m, sâu khoảng 2,5m và dài khoảng 350m, làm nước cuốn theo cát chảy xuống phía biển. 

Bùn cát cũng tràn vào khu đất sân vườn, quán hải sản của nhà bà Trần Thị Nam và một phần đất trồng cây phi lao của hộ dân Trần Văn Đức với tổng diện tích khoảng 2ha, thiệt hại ban đầu xác định khoảng 778 triệu đồng. Cát và nước cũng tràn ra đường ĐT 719 với chiều dài bị ảnh hưởng khoảng 290m, lớp cát dày khoảng 0,4m; làm đục một đoạn biển với chiều dài khoảng 500m, rộng khoảng 50m.

Qua nhận định ban đầu, nguyên nhân dẫn đến sự cố là do Công ty Tân Quang Cường đã mở vỉa, đào moong chứa nước để khai thác tại vị trí có địa hình cao (cao hơn mặt đường khoảng 50m), xung quanh là bờ cát. Khi tiến hành bơm nước từ ngoài vào lòng moong để phục vụ khai thác, Công ty đã không theo dõi, kiểm tra thường xuyên khiến cho lượng nước quá lớn, tạo áp lực làm vỡ bờ moong.

Công ty TNHH Tân Quang Cường khai thác quặng titan tại khu vực suối Nhum theo giấy phép khai thác khoáng sản số 1019/GP-BTNMT do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp. Tại thời điểm kiểm tra có 3 vị trí đã được công ty khai thác với tổng diện tích khoảng 6 ha. Vị trí các moong khai thác phù hợp với thiết kế mỏ đã duyệt và đều nằm trong diện tích khu vực được phép khai thác.

Tuy nhiên, đoàn kiểm tra đã phát hiện nhiều sai phạm của công ty trong quá trình hoạt động khai thác titan tại khu vực này. Cụ thể, Công ty chưa hoàn thành việc ký hợp đồng thuê đất để khai thác khoáng sản; chưa đăng ký ngày bắt đầu khai thác theo quy định;  chưa báo cáo để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận hoàn thành công trình xử lý môi trường theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường đã duyệt; chưa được cấp giấy phép sử dụng nước mặt; chưa có giấy phép xả thải vào nguồn nước theo quy định. 

Đoàn kiểm tra đã yêu cầu Công ty tạm dừng toàn bộ hoạt động khai thác tại mỏ để xử lý dứt điểm sự cố, đảm đảm an toàn, đáp ứng các yêu cầu về môi trường và khắc phục xong các sai phạm nêu trên.

Về phía Công ty Tân Quang Cường, sau khi xảy ra sự cố, công ty đã tập trung huy động máy móc, nhân lực để khắc phục. Đến khoảng chiều ngày 16-6, lượng bùn đỏ tràn ra ngoài đã cơ bản được khắc phục. Công ty cũng đã cam kết đền bù thiệt hại cho bà Trần Thị Nam là 700 triệu. Đối với với diện tích trồng phi lao của hộ dân Trần Văn Đức bị ảnh hưởng, Công ty cũng cam kết bồi thường thiệt hại về cây trồng.

Khánh Vy