Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc giao Bộ Công an chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan xem xét xây dựng cơ chế đấu giá biển số xe ô tô, chiều 17-4, Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì cuộc họp lấy ý kiến tham gia dự thảo đề án đấu giá biển số xe ô tô.

Bàn thảo nhiều lần, thí điểm hiệu quả nhưng “vướng”

Cục CSGT cho biết xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng của người dân được đăng ký, cấp biển số theo ý muốn, lựa chọn nên từ năm 1992, Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) đã chỉ đạo Công an TP Hải Phòng nghiên cứu và tổ chức thí điểm đăng ký, cấp biển số, thu lệ phí biển số xe tự chọn. 

Sau 2 tháng thực hiện (từ 2-8 đến 30-9-1993), kết quả, trên tổng số 198 xe đăng ký đã có 94 trường hợp tự chọn biển số (đạt 47%). Bộ Công an đã tiến hành sơ kết, có công văn báo cáo và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho triển khai việc thu phí biển số đăng ký xe tự chọn trên toàn quốc. 

Để thực hiện, Bộ Công an đã phối hợp với Bộ Tài chính ban hành Thông tư quy định chế độ thu, quản lí sử dụng lệ phí đăng ký biển số xe tự chọn. Tuy nhiên, khi chuẩn bị triển khai do báo chí, dư luận xã hội chưa đồng thuận nên Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu ngừng triển khai thực hiện.

Đến năm 2008, theo nhu cầu của người dân, Công an một số địa phương như Bình Thuận, Nghệ An đã tổ chức bán đấu giá biển số xe, một số địa phương khác cũng báo cáo Bộ Công an xin ý kiến bán đấu giá biển số theo nguyện vọng của người dân với mục đích thu tiền để ủng hộ người nghèo.

Ngày 25-8-2008, Bộ Công an đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép bán đấu giá biển số xe và đề nghị sửa đổi, bổ sung Nghị định số 05 ngày 18-1-2005 của Chính phủ quy định về bán đấu giá tài sản, bổ sung quy định biển số xe là tài sản để bán đấu giá và đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho phép. 

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng Thông tư liên tịch hướng dẫn việc bán đấu giá biển số xe nhưng chưa chỉ đạo thay đổi quy định coi biển số xe là tài sản để bán đấu giá nên các Bộ không có cơ sở pháp lý để ban hành Thông tư liên tịch việc bán đấu giá biển số xe.

Nếu Chính phủ cho phép đấu giá biển số xe, thì phải sửa Luật giao thông đường bộ cho phù hợp.

Sau đó, do yêu cầu quản lý, Bộ Công an đã có quy định thay biển số 4 số thành 5 số nên nhu cầu về biển số xe cũng thay đổi. Do vậy, ngày 30-9-2011, Bộ Tài chính có công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ đề nghị tạm dừng hướng dẫn bán đấu giá biển số.

Đại tá Lê Xuân Đức, Phó cục trưởng Cục CSGT cho biết, vướng nhất hiện nay vẫn là cơ sở pháp lý để đấu giá biển số xe. Luật đấu giá tài sản quy định cụ thể các loại tài sản đấu giá nhưng không có biển số xe, trong đó Điểm p, Khoản 1, Điều 4 quy định: Ngoài các tài sản được quy định cụ thể thì còn có “Tài sản khác mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá”. 

Khoản 11, Điều 5 Luật Đấu giá tà sản năm 2016 quy định “Tài sản đấu giá là tài sản được phép giao dịch theo quy định của pháp luật". Chính vì vậy, để triển khai thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về đấu giá biển số thì cần xác định biển số là tài sản được phép đấu giá theo quy định của Luật đấu giá tài sản.

Xác định biển số xe là  tài sản dưới dạng quyền tài sản

Bà Nguyễn Thị Mai, Phó cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp cho biết vướng mắc lớn nhất hiện nay để việc đấu giá biển số xe có thể thực hiện được là xác định xem biển số xe có phải là tài sản hay quyền tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự hay không?

Bà Mai đề nghị, Bộ Tài chính hiện nay đang nghiên cứu xây dựng Luật quản lí, sử dụng tài sản công thì cần đưa vấn đề này vào dự thảo để Chính phủ trình Quốc hội sẽ thì vị thế pháp lý của việc đấu giá tài sản xe sẽ được giải quyết.

Ông Nguyễn Tân Thịnh, Phó cục trưởng Cục Quản lí công sản Bộ Tài chính.

Ông Nguyễn Tân Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Quản lí công sản, Bộ Tài chính góp ý thêm, muốn thực hiện được việc đấu giá biển số phải có quy định cụ thể khai thác kho số cấp cho phương tiện giao thông vận tải như thế nào, ai đứng ra bán đấu giá hay cơ quan nào chủ trì đấu giá? Phần mềm đấu giá do ai quản lí và trách nhiệm của các cơ quan liên quan như thế nào?

Dự thảo Luật quản lí, sử dụng tài sản công nêu rõ “giao Chính phủ quy định việc khai thác các kho số phục vụ công tác quản lí nhà nước” chứ không quy định ai, cơ quan nào thực hiện. Đây là bước thận trọng trong việc xây dựng pháp luật vì Chính phủ quy định việc khai thác kho số sẽ rộng hơn so với Thông tư 88 của Bộ Tài chính. Bên cạnh đó, việc thu lệ phí, phí cấp biển số phải tách khỏi giá trị đấu giá.
Thiếu tướng Trần Sơn Hà, Cục trưởng Cục CSGT.

Thiếu tướng Trần Sơn Hà, Cục trưởng Cục CSGT khẳng định, chấp hành nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an đã xây dựng đề án đấu giá biển số xe ô tô. Việc này phải tính toán kỹ trước khi thực hiện, phải lường trước được các tiêu cực. Nên coi biển số xe là tài sản nhưng chủ xe chỉ có quyền sử dụng tức là phải thực hiện theo nguyên tắc quản lí phương tiện của pháp luật hiện hành. 

Cụ thể, là mỗi biển số chỉ gắn với 1 xe, khi chuyển nhượng thì biển số đó được cơ quan công an làm thủ tục cùng với xe, phương tiện hết hạn sử dụng thì phải thu hồi biển số.

Thiếu tướng Trần Thế Quân, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp Bộ Công an cũng nhất trí với ý kiến xác định quyền tài sản cho biển số xe mới có thể thực hiện đấu giá được; đồng thời khẳng định, cho phép đấu giá nhưng vẫn phải đảm bảo quản lí nhà nước về ANTT. Đồng thời, nếu Chính phủ cho phép đấu giá biển số xe, thì phải sửa Luật giao thông đường bộ cho phù hợp.

Việc đăng ký, cấp biển số xe là thực hiện chức năng quản lý Nhà nước của ngành Công an đối với xe cơ giới, phục vụ cho công tác quản lý và nghiệp vụ, giúp tìm ra được chủ xe, truy tìm xe vi phạm, theo dõi các đối tượng nghi vấn. Mặt khác, Giấy chứng nhận đăng ký xe và biển số xe là một loại chứng nhận do cơ quan quản lý Nhà nước cấp để xác nhận quyền sở hữu xe của chủ phương tiện. Tuy nhiên, chủ phương tiện khi đăng ký xe thường có tâm lý muốn được biển số “đẹp”, biển số “dễ nhớ” hoặc biển số theo ý thích… nên sẽ nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp, gây dư luận ảnh hưởng không tốt đến uy tín của lực lượng Công an làm nhiệm vụ đăng ký xe. Việc đấu giá biển số xe tự chọn sẽ đáp ứng một phần nhu cầu của người dân.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sơn phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sơn cho biết, việc đấu giá quyền sử dụng biển số xe ô tô nhằm đáp ứng nhu cầu của nhân dân, là sơ sở để tăng tính công khai, minh bạch, phòng ngừa sai phạm, tiêu cực trong khâu cấp biển số, tăng nguồn thu cho ngân sách. Quan trọng nhất là phải làm thế nào đúng quy định pháp luật, nên có một lộ trình thực hiện, trước mắt cần thực hiện thí điểm sau đó rút kinh nghiệm, triển khai rộng rãi.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sơn đề nghị Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp cần nhanh chóng có ý kiến bằng văn bản để Bộ Công an tập hợp, sớm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. 

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sơn cũng khẳng định, việc xây dựng các văn bản đấu giá biển số xe nên theo hướng 1 biển chỉ cấp cho 1 xe, phục vụ mục tiêu cao nhất là bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội,  phục vụ nhu cầu, lợi ích chính đáng của người dân.

Phương Thuỷ