Chất lượng đường sắt cũng là vấn đề được nhiều ĐBQH quan tâm, chất vấn sáng nay, 4-6. ĐBQH Tô Thị Bích Châu (TP.HCM) đặt câu hỏi: “Cử tri cho rằng chất lượng đường sắt hiện nay quá tệ. Đề nghị Bộ trưởng cho giải pháp cụ thể tập trung nâng cao chất lượng hạ tầng đường sắt và giảm tối đa tai nạn đường sắt?”

ĐBQH Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho rằng, đường sắt là phương tiện công cộng cần được ưu tiên. Trước đây, Việt Nam đã có hệ thống đường sắt hoàn thiện nhất Châu Á, để đường sắt như ngày hôm nay là do nhận thức của chúng ta.

Chất lượng đường sắt tệ do tham mưu kém?

“Cách đây 8 năm Quốc hội đã thẩm định và không tán thành xây đường sắt cao tốc Bắc Nam nhưng vẫn khẳng định cần tuyến đường sắt hoàn thiện. Tuy nhiên, những năm qua đường sắt dậm chân tại chỗ? Phải chăng đầu tư làm đường bộ dễ chia sẻ lợi ích hơn?” – ông Quốc hỏi, đề nghị Bộ trưởng chia sẻ quan điểm về đường sắt.

ĐBQH Tô Thị Bích Châu

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết, trong báo cáo với Quốc hội, Bộ GTVT nói rõ giao thông đường sắt, đặc biệt là tuyến đường sắt Bắc Nam là tuyến đường hết sức quan trọng, nếu giải quyết tốt sẽ giảm tải cho đường bộ rất nhiều và không cần đầu tư nhiều tiền phát triển hệ thống đường bộ.

“Tuy nhiên, tôi đường sắt Bắc Nam hiện nay rất lạc hậu, và có những đoạn đường sắt đã hình thành 70-80 năm mà chưa có giải pháp nâng cấp. Chúng tôi nhận trách nhiệm của ngành trong công tác tham mưu, nâng cao chất lượng đường sắt” – Bộ trưởng thừa nhận.

Theo ông, hiện nay còn 5.719 đường giao cắt với đường sắt, trong đó hơn 1.519 đường giao cắt do Tổng công ty đường sắt tổ chức ở những đường cắt ngang lớn có nhiều phương tiện qua lại, còn lại đường giao cắt dân sinh là đường nhỏ kết nối các khu cụm dân cư, những đường giao cắt này luôn tiềm ẩn nguy cơ TNGT.

Với những đường giao cắt có tổ chức chúng ta quản lý tương đối tốt, nhưng đường giao cắt nhỏ lẻ đều có biển báo, hay biện pháp làm gờ giảm tốc, tuy nhiên việc chấp hành, tham gia giao thông thời gian qua không được nghiêm, dù có hiệu lệnh, biển báo nhưng không quan sát nên dẫn đến tai nạn.

“Để chấn chỉnh, chúng tôi làm việc với Tổng công ty đường sắt, tổ chức hội nghị trực tuyến với các tỉnh thành có đường sắt đi qua; cam kết với các địa phương sẽ tăng cường công tác quản lý, trách nhiệm nào của Bộ GTVT hay của địa phương; tăng cường tự động hoá hoặc đưa ra các giải pháp đảm bảo an toàn giao thông đường sắt tốt hơn.

ĐBQH Dương Trung Quốc

Về lâu dài Bộ GTVT đang chuẩn bị Đề án xây dựng đường sắt Bắc Nam tốc độ cao và chuẩn bị trình Quốc hội” – Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể lý giải.

Với chất vấn của ĐBQH Dương Trung Quốc, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể bày tỏ đồng tình cao, rằng đường sắt là loại hình vận tải đặc biệt nên cần quản lý chặt chẽ, tránh việc xâm phạm phạm vi an toàn dẫn đến tai nạn.

Tuy nhiên vừa qua, đặc biệt sau khi đất nước thống nhất, kinh tế khó khăn, chúng ta vừa quản lý vận hành nhưng chưa quản lý tốt hành lang, đảm bảo an toàn giao thông đường sắt. Hàng năm chúng ta đều giảm vài trăm đường giao cắt.

2019 sẽ trình dự án đường sắt Bắc – Nam tốc độ cao

“Trách nhiệm thì sẽ thực hiện giải pháp cấp bách. Về lâu dài chúng tôi đang tập trung xây dựng đề án tuyến đường sắt Bắc – Nam tốc độ cao báo cáo Quốc hội. Về dự án đường sắt cách đây 8 năm trình Quốc hội và Quốc hội chưa thông qua, trách nhiệm thuộc về Bộ GTVT, nếu thấy cần thiết cho xã hội thì phải kiên trì đề xuất” – Bộ trưởng nhận trách nhiệm. Ông cho biết, năm 2019, Bộ GTVT sẽ trình dự án đường sắt Bắc Nam tốc độ cao.

Tranh luận lại vấn đề này, ĐBQH Tô Thị Bích Châu cho rằng, báo cáo của Bộ GTVT chỉ có 3 dòng nói về giao thông đường sắt. “Câu trả lời của Bộ trưởng chưa làm tôi hài lòng. Tôi muốn nói đến những giải pháp hết sức cụ thể vì vừa qua TNGT đường sắt liên tục xảy ra”, bà Châu nêu.

Không tán thành việc Bộ trưởng nói do tham mưu kém của đường sắt vì đại biểu “thấy đường sắt bị bỏ rơi thì đúng hơn”, ĐBQH Dương Trung Quốc tranh luận tiếp: “Có phải đường bộ dễ chia lợi ích, cắt nhỏ, còn đường sắt thì phải làm tổng thể nên ít quan tâm?”

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể khẳng định ông rất quan tâm tới đường sắt. “Báo cáo gửi Quốc hội chúng tôi nhận lỗi là không dành nhiều để nói về đường sắt. Nhưng để xảy ra những vụ tai nạn đường sắt vừa qua chúng tôi đã nhận trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước, xin lỗi nhân dân. Chúng tôi đang triển khai các giải pháp cấp bách. Sắp tới sẽ tổ chức nhiều cuộc họp truyền thông hơn để mọi người nắm rõ”.

Liên quan ý kiến đại biểu Dương Trung Quốc, Bộ trưởng lý giải: Đường sắt đầu tư rất lớn, khi chúng ta quyết các dự án thậm chí tỷ USD và mấy chục tỷ USD, ra Quốc hội rất lo vì nguồn kinh phí lớn. Nếu làm thì chúng ta làm đường song hành chứ không chắp vá và sửa đường hiện nay. Đường hiện nay là độc đạo, làm đường mới khổ khác. Đáng tiếc thời gian vừa qua chúng ta chưa thông qua dự án nào mới nên không triển khai được.

“Về bình luận đường bộ có thể chia sẻ lợi ích thì chúng tôi luôn ưu tiên phát triển hài hoà các loại hình vận tải. Với cá nhân tôi, làm dự án đường sắt và đường bộ đều như nhau, vì chúng tôi lấy cái tâm ra để làm, nếu vi phạm hay không hoàn thành tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật” – Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nhấn mạnh.

Giải đáp thêm về vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, tại kỳ họp thứ 4 Quốc hội đã đồng ý chủ trương dùng dự phòng trái phiếu Chính phủ trong 5 năm gồm 15.000 tỷ, trong đó có 7.000 tỷ dành cho đường sắt và 8.000 tỷ dành cho các công trình, dự án quan trọng đang tạm dừng, hoãn thi công gây ảnh hưởng cho các địa phương.

“Đề nghị Bộ trưởng nhanh chóng chỉ đạo, sớm trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, việc này thuộc thẩm quyền của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội vì Quốc hội đã thông qua chủ trương rồi. Rõ ràng chúng ta chưa quan tâm đường sắt và Bộ trưởng đã nhận trách nhiệm của mình về việc này”, Chủ tịch Quốc hội nói.


A.Quỳnh