PV: Trong 4 ngày, từ 24 đến 27-5 xảy ra 4 vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng, gây thiệt hại về người và tài sản, làm tê liệt hệ thống đường sắt. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Chúng tôi lấy làm tiếc về vấn đề này. Nguyên nhân đánh giá chính thức sẽ do cơ quan thẩm quyền xem xét, tuy nhiên theo dư luận từ người dân và theo cách tiếp cận của chúng tôi, thấy có một số nguyên nhân sau: Hệ thống quy định bảo đảm cho vận hành và an toàn đường sắc chưa hoàn thiện. Đây là vấn đề hàng đầu, cần phải tiến hành nghiên cứu hoàn thiện ngay.

Nguyên nhân thứ hai là duy trì quá lâu các quy định cũ từ thời bao cấp đến giờ, chậm đổi mới. Chậm đổi mới là hạ tầng kỹ thuật cơ sở quá kém. Từ máy tàu, đoàn tàu, hệ thống đường sắt vẫn đang vận hành ở thời kỳ mông muội. Khi so sánh với hệ thống đường sắt thế giới thì thấy đây là hệ thống đường sắt lạc hậu bậc nhất, trong khi nền kinh tế chúng ta phát triển vài chục năm nay.

ĐBQH trao đổi với báo chí sáng nay, 28-5

Tiếp đó là ý thức tuân thủ của người dân trong quá trình vận hành, tham gia giao thông rất thấp. Ngay ở xung quanh thủ đô Hà Nội, tuyến đường sắt đã không được tốt, việc đi lại tham gia giao thông của nhiều cá nhân trên đường có liên quan đến đường ngang của đường sắt nhiều vi phạm pháp luật. Vì thế, nảy sinh nhiều vấn đề bất cập trong quá trình vận hành giao thông đường sắt, nảy sinh ra nhiều vi phạm pháp luật nói chung và xảy ra nhiều vụ tai nạn rất nghiêm trọng.

PV: Để xảy ra liên tiếp các vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng như vậy, theo đại biểu trách nhiệm thuộc về ai?

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Khi nói về hoàn thiện hệ thống thể chế, trước hết phải khẳng định đây là trách nhiệm của trưởng ngành, trách nhiệm của Bộ trưởng đầu tiên. Vì Bộ trưởng phải tham mưu cho Nhà nước, Chính phủ hoàn thiện hệ thống giao thông đường sắt và phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức người dân; phối hợp với bộ, ngành địa phương khác thực hiện an toàn, hiệu quả, phòng tránh tai nạn và bất trắc xảy ra.

PV: Có ý kiến cho rằng, 4 vụ tai nạn nghiêm trọng như vậy nhưng không thấy bóng dáng Bộ trưởng đâu…

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Theo tôi những việc như thế này Bộ trưởng cần thiết lên tiếng, vào cuộc ngay lập tức. Đây là vấn đề có tính chất nhạy cảm về mặt chính trị, xã hội. Và tôi nghĩ, ngoài động viên, thăm hỏi phải xem xét, yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền báo cáo. Tôi biết Bộ trưởng có chỉ đạo rồi nhưng cần phải công bố cho báo chí và người dân biết cùng tham gia. Bởi vì việc xây dựng hệ thống giao thông an toàn của đất nước chúng ta là nhiệm vụ chung chứ không chỉ là vấn đề bí mật của ngành đường sắt hay Bộ Giao thông vận tải.

Lên tiếng lúc này không phải là trấn an. Việc trấn an dư luận là bình thường. Với tư cách “tư lệnh ngành” cần lên tiếng liên quan trách nhiệm của ngành và cả trách nhiệm của Chính phủ, của địa phương chứ không chỉ mỗi ngành Giao thông vận tải. Cho nên tôi nghĩ phải lên tiếng về trách nhiệm là căn bản nhất.

Chúng ta nên nhớ rằng, việc phải đầu tư ngay lập tức hệ thống đường sắt hiện đại là vấn đề dài hơi. Vấn đề trách nhiệm hết sức quan trọng. Nếu chỉ coi đây là vấn đề riêng của ngành Giao thông cũng không đúng, coi là nhiệm vụ của địa phương không đúng, coi là nhiệm vụ của người tham gia giao thông thông thường cũng là không đúng. Đây là vấn đề của toàn xã hội.

Vậy Bộ trưởng cần phải làm thế nào đây, cho xã hội hướng sự quan tâm đến các sự kiện này, đồng thời định hướng sự quan tâm của xã hội với việc cần phải chung tay hoàn thiện thể chế, hoàn thiện hệ thống quy định về đạo đức cũng như các vấn đề liên quan để chúng ta nâng cấp toàn diện các vấn đề cả về cơ sở vật chất và cả về tinh thần cho xã hội.

PV: Theo ông, đâu là giải pháp cho ngành đường sắt, thưa đại biểu?

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Chúng ta đang trong thời kỳ quá độ, muốn làm phải có tính đồng bộ cao. Ví dụ toàn bộ hệ thống con tàu, đường tàu phải đồng bộ. Nếu chỉ bố trí các phương tiện 4.0 cho đường ngang ngõ tắt trong khi có con tàu lạc hậu, đường sắt lạc hậu và bản thân ý thức còn rất lạc hậu thì tôi nghĩ không đồng bộ. Củng cố hệ thống đường sắt phải từ thể chể, cho đến hạ tầng kỹ thuật, công nghệ và đến ý thức tuân thủ, ý thức trách nhiệm, ý thức pháp luật và thậm chí cả vấn đề đạo đức xã hội.

Sau vụ việc này, chúng ta phải tiến hành rút kinh nghiệm ngay. Trong quá trình đó, ngành đường sắt nói riêng và Bộ Giao thông vận tải phải chủ trì với các bộ ngành nghiên cứu đề án khả thi, báo cáo với Chính phủ về việc củng cố hệ thống đường sắt, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật đồng thời nâng cấp các quy định và tăng cường hơn nữa ý thức trách nhiệm cũng như ý thức của công dân.

PV: Xin cảm ơn đại biểu!

* 0h30 ngày 24-5, tàu SE19 lưu thông theo hướng Hà Nội – TP. HCM. Khi đến đường ngang có gác ở Km234+050 (thuộc xã Trường Lâm, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa) thì đã đâm vào một xe ôtô tải làm 2 người tử vong, hơn 10 người bị thương, đường sắt tê liệt hơn 13h.

* Khoảng 16h30' ngày 26-5, tàu chở hàng chạy từ huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) về thành phố Vinh (Nghệ An) khi đến ga Yên Xuân, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An thì bị trật bánh. Vụ trật bánh không xảy ra thiệt hại về người. Trên toa tàu bị trật bánh có chở nhiều đá. Việc trật bánh làm toa tàu bị nghiêng hẳn xuống.

* Khoảng 17h ngày 26-5, đoàn tàu hàng mang số hiệu ASY2 điều khiển theo hướng TP. HCM – Hà Nội, khi đang vào ga Núi Thành đã xảy ra vụ đối đầu với đoàn tàu hàng mang số hiệu 2469 đi chiều ngược lại trên cùng 1 đường ray, khiến 2 lái tàu bị thương. Tàu hàng ASY2 có đầu máy và 4 toa hàng bị trật bánh, toa hàng bung cửa, rơi hàng hóa ra khu vực ga; chiếc tàu dồn 2469 đầu máy và 1 toa trật bánh. Còn đoàn tàu dồn cũng bị lật đầu máy và 1 toa tàu…

* Khoảng 13h ngày 27-5, tại khu vực Mỹ Lý-Chợ Sy (Nghệ An) xe bồn bê tông mang BKS 37C-173.16 khi đi ngang qua đường ngang có biển báo nhưng do tài xế không quan sát nên đã va chạm với tàu chở hàng SH3 đang lưu thông trên tuyến đường sắt Bắc-Nam.



An Quỳnh (thực hiện)