Năm 2014, mỏ đá Khe Diều tại thôn Thủy Cam, xã Lộc Thủy (Phú Lộc, Thừa Thiên-Huế) được Công ty CP Xây dựng giao thông Thừa Thiên-Huế chuyển nhượng cho Công ty CP Vật liệu xây dựng 368 (gọi tắt là Công ty 368) nhằm phục vụ cho dự án nâng cấp, mở rộng QL1. Sau khi dự án hoàn thành, Công ty 368 tiếp tục khai thác đá tại mỏ Khe Diều bán làm vật liệu xây dựng. 

Để nổ mìn khai thác đá, Công ty này đã nhập một lượng lớn kíp nổ (kíp visai điện). Tuy nhiên, vào thời điểm cuối năm 2016, Công ty 368 phát hiện nhà kho bị kẻ gian phá khóa đột nhập lấy đi hơn 4.700 kíp nổ các loại. Người dân địa phương cho biết, sau khi bị mất trộm kíp nổ, đến nay hoạt động nổ mìn của công ty này đã tạm dừng.

Trước đó, vào tháng 7-2016, tại khu vực mỏ đá thôn Hòa An, xã Hương Thọ (thị xã Hương Trà) thuộc Công ty TNHH MTV Khoáng sản tỉnh Thừa Thiên-Huế cũng đã xảy ra vụ mất trộm 4.500 kíp nổ. 

Tìm hiểu được biết, cả 2 nhà kho chứa kíp nổ tại mỏ đá Khe Diều và mỏ đá thôn Hòa An đều được cài khóa cẩn thận, có lưới thép bao bọc bên ngoài và gần với khu nhà bảo vệ, nhưng tình trạng mất trộm kíp nổ vẫn xảy ra. 

Theo Đại tá Đặng Ngọc Sơn, Phó Giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên-Huế, hiện lực lượng Công an tỉnh đang nỗ lực điều tra làm rõ vụ mất trộm hơn 9.200 kíp nổ tại 2 mỏ đá trên.

Khu vực mỏ đá Khe Diều, xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc - nơi xảy ra vụ mất trộm hơn 4.700 kíp nổ.

Qua tìm hiểu được biết, sau khi được cấp giấy phép sử dụng vật liệu nổ, các tổ chức, doanh nghiệp có hoạt động khai thác khoáng sản và hoạt động VLNCN trên địa bàn Thừa Thiên-Huế đã nhập số lượng lớn kíp nổ về cất giữ tại các kho, bãi gần khu vực mỏ đá để thực hiện hoạt động nổ mìn. 

Tuy nhiên, sau khi xảy ra 2 vụ mất trộm kíp nổ với số lượng lớn, chính quyền các địa phương và người dân đều hết sức lo ngại, khi công tác quản lý, bảo vệ VLNCN tại các mỏ đá còn nhiều lỗ hổng. 

Tại khoản 1, điều 5, mục 1, chương II thuộc Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong vận chuyển, bảo quản, sử dụng và tiêu hủy VLNCN (QCVN 02:2008/BCT của Bộ Công Thương) nêu rõ: “Việc bảo quản VLNCN phải đảm bảo an toàn, chống mất cắp, giữ được chất lượng, nhập vào xuất ra thuận tiện, nhanh chóng”. 

Và tại khoản 10 và 11, điều 6 cũng chỉ rõ: “Tất cả các kho VLNCN đều phải có lực lượng bảo vệ chuyên nghiệp có vũ trang, canh gác suốt ngày đêm; Các kho bảo quản VLNCN phải có cửa kín và luôn được được khoá chắc chắn trừ khi cấp phát. Sau giờ cấp phát hàng ngày, cửa phải được cặp chì, hoặc niêm phong”... 

Thế nhưng, trên thực tế cho thấy, phần lớn các kho chứa VLNCN tại các mỏ đá chưa đáp ứng yêu cầu với những quy định này. Cơ quan chức năng cũng chưa thực hiện công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên đối với các kho chứa vật liệu nổ.

Ngoài 2 mỏ đá tại xã Lộc Thủy và xã Hương Thọ, hiện trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên-Huế còn có rất nhiều mỏ đá được các cơ quan chức năng cấp phép nổ mìn khai thác đá làm vật liệu xây dựng. Thống kê cho thấy, trong năm 2016, các đơn vị trên địa bàn Thừa Thiên-Huế sử dụng trên 338.000 kíp nổ; 1.345.700kg thuốc nổ; 276.750m dây cháy chậm. 

Thượng tá Hoàng Thị Mai, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về TTXH Công an tỉnh Thừa Thiên-Huế cho biết thêm, hiện nay, tỉnh Thừa Thiên-Huế có 35 đơn vị được cấp phép sử dụng VLNCN, trong đó có 26 đơn vị có kho chứa, số còn lại sử dụng dịch vụ nổ mìn theo hộ chiếu. Mặc dù công tác bảo vệ, sử dụng VLNCN được quy định nghiêm ngặt, song nhiều đơn vị, doanh nghiệp vẫn buông lỏng dẫn đến hậu quả là việc mất trộm hàng nghìn kíp nổ… 

Để kịp thời khắc phục, chấn chỉnh những tồn tại trong các hoạt động liên quan đến VLNCN và an toàn khai thác mỏ lộ thiên trên địa bàn, ông Nguyễn Văn Cao, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế cho biết, hiện tỉnh đã yêu cầu Sở Công Thương phối hợp với các đơn vị chức năng tăng cường công tác kiểm tra hoạt động vận chuyển, sử dụng VLNCN. Qua đó kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm theo quy định pháp luật; đình chỉ sử dụng VLNCN và có biện pháp xử lý đối với các đơn vị để xảy ra mất an toàn hoặc có nguy cơ xảy ra mất an toàn. 

“UBND tỉnh cũng đã yêu cầu lực lượng Công an tỉnh khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm các vụ trộm cắp, buôn bán, vận chuyển và sử dụng trái phép VLNCN trên địa bàn trong thời gian qua; kịp thời thu hồi VLNCN bị mất cắp. Đồng thời chỉ cho phép các tổ chức, doanh nghiệp khai thác khoáng sản tiến hành khai thác khi đã thực hiện đúng quy trình công nghệ khai thác theo dự án được thẩm định, phê duyệt để đảm bảo ANTT và an toàn lao động”, ông Cao cho hay.

Anh Khoa