Di tích Nhà lưu niệm Bác Hồ nằm ẩn khuất bên đê An Dương Vương, phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, Hà Nội. Đó là một nhà ngói năm gian, được ông nội của ông Công Ngọc Dũng xây dựng từ năm 1929 và là địa chỉ hoạt động của cách mạng. 

Đặc biệt, từ ngày 23 đến 25-8-1945, Bác Hồ từ Chiến khu Việt Bắc đã về nghỉ và làm việc tại đây, trước khi vào nội thành Hà Nội chuẩn bị cho việc ra mắt Chính phủ lâm thời và nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cuối năm 1946, Bác Hồ cũng trở lại thăm ngôi nhà một lần nữa.

Được sinh ra và lớn lên từ mái nhà này, ngay từ nhỏ, ông Công Ngọc Dũng đã được nghe ông bà, bố mẹ kể về những ngày Bác Hồ ở trong nhà mình. Niềm tự hào đó được nhân lên gấp bội khi năm 1996, thành phố Hà Nội đã lấy ngôi nhà của gia đình ông làm Nhà lưu niệm Bác Hồ.

“Khi tìm hiểu hồ sơ, tôi càng hiểu hơn ý nghĩa ngôi nhà và tự hào hơn khi nhà của ông bà, bố mẹ để lại được Nhà nước lấy làm di tích Nhà lưu niệm Bác Hồ”, ông Công Ngọc Dũng chia sẻ. Điều đáng quý nhất đó là ngôi nhà được giữ nguyên trạng từ những ngày Bác Hồ lưu lại ở đây đến bây giờ.

Dẫn khách đi thăm di tích, ông Công Ngọc Dũng giới thiệu từ cách bố trí các phòng đến cách bài trí đồ vật bên trong nhà. Ngay cả các hiện vật quý bị thất lạc trong thời kỳ chiến tranh chống Pháp, sau đó cũng được các cụ tìm mọi cách để chuộc lại. Ông cũng phấn khởi giới thiệu với khách chiếc tràng kỷ ngày xưa Bác nằm nghỉ, bộ bàn ghế Bác từng ngồi làm việc.

Không chỉ say sưa với công việc thuyết minh, ông Dũng còn hết lòng chăm chút ngôi nhà để giữ lại một kỷ vật thiêng liêng từng gắn bó với gia đình ông. Từ khi trở thành di tích Nhà lưu niệm Bác Hồ, ngôi nhà được thành phố tu sửa hai lần, một lần từ khi được công nhận và một lần vào năm kỷ niệm 125 năm ngày sinh Bác Hồ. Bản thân ông cũng tự bỏ kinh phí để tu sửa những chi tiết nhỏ của ngôi nhà nhiều lần với mục đích làm cho ngôi nhà bền đẹp. 

Điển hình, khi thấy gian bếp xuống cấp, ông đề xuất ngành văn hóa thành phố tu sửa nhưng họ trả lời kinh phí khó khăn. Đến năm 2010, khi xây dựng nhà riêng của mình, ông Dũng đã tự bỏ kinh phí sửa chữa toàn bộ mái bếp theo đúng nguyên mẫu, trị giá tới hơn 10 triệu đồng. Hai bể nước mưa ngoài sân bị rò rỉ, cơ quan quản lý khó khăn về kinh phí, ông Dũng cũng tự tu sửa lại, rồi tự gò máng nước để đón nước mưa vào bể. 

Ông Công Ngọc Dũng tự hào cho biết, hàng năm lễ hội đình Phú Gia (phường Phú Thượng) tổ chức vào ngày 9 - 10 tháng Giêng, các cụ đều thực hiện nghi thức vào di tích Nhà lưu niệm Bác Hồ xin nước mưa để ra lễ ngoài đình.

Đến năm 2013, di tích Nhà lưu niệm Bác Hồ ở Phú Thượng được chuyển từ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch (nay là Sở Văn hóa và Thể thao) về quận Tây Hồ quản lý. Đến năm 2015, ông Công Ngọc Dũng bắt đầu được bồi dưỡng một chút tiền thù lao, nhưng với ông, quan trọng hơn cả là hàng ngày được gắn bó, trông nom ngôi nhà.

Buổi chiều cuối xuân, ngôi nhà vẫn bình yên, hiền hòa như bao ngày khác, mặc dù tĩnh lặng nhưng ngôi nhà luôn tạo cảm giác gần gũi, thân thuộc cho bất kỳ ai đến đây. Bởi nơi này, luôn tỏa ấm niềm tin, niềm tự hào và luôn có bàn tay chăm sóc cần mẫn, một trái tim tâm huyết của một người đã tự nguyện làm việc trong suốt 20 năm qua.

T.K.