Gần 340 tỷ USD vốn FDI đăng ký

Theo Bộ KH&ĐT, kết quả thu hút và sử dụng FDI 30 năm qua là một minh chứng về thành tựu đổi mới và hội nhập của Việt Nam. Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thu hút và sử dụng FDI còn một số hạn chế, bất cập như liên kết của khu vực FDI đến khu vực trong nước và hiệu ứng lan tỏa năng suất chưa cao. Chuyển giao công nghệ từ khu vực FDI chưa đạt hiệu quả mong muốn. 

FDI từ các tập đoàn xuyên quốc gia (TNCs) và vào lĩnh vực sử dụng công nghệ cao, công nghệ nguồn còn hạn chế. Phát triển kết cấu hạ tầng và nông nghiệp là những lĩnh vực Việt Nam ưu tiên, có nhu cầu và tiềm năng lớn, nhưng kết quả thu hút FDI chưa tương xứng. Một số dự án chưa tuân thủ nghiêm túc quy định của pháp luật bảo vệ môi trường, hiệu quả sử dụng đất của nhiều dự án FDI chưa cao...

Hội nghị định hướng thu hút và sử dụng đầu tư nước ngoài đưa ra nhiều điểm mới.

Theo dự thảo Đề án Định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút và sử dụng đầu tư nước ngoài, định hướng thu hút FDI giai đoạn tới sẽ tập trung ưu tiên thu hút FDI vào các ngành công nghệ cao, công nghệ mới, tiên tiến, công nghệ thân thiện với môi trường, công nghệ thông tin và viễn thông, điện tử ở trình độ tiên tiến của thế giới, ô tô, máy nông nghiệp, thiết bị công trình, thiết bị công nghiệp, thiết bị điện, công nghiệp hỗ trợ, R&D, internet vạn vật (IoT)… 

Tiếp tục thu hút FDI vào các ngành mà Việt Nam vẫn đang có lợi thế như dệt may, da giày... nhưng ưu tiên tập trung vào các khâu tạo giá trị gia tăng cao, gắn với quy trình sản xuất thông minh, tự động hóa.

“Thu hút FDI tập trung các ngành như công nghiệp chế biến, chế tạo phục vụ nông nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp giá trị cao. Thiết bị y tế, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và đào tạo, du lịch chất lượng cao, dịch vụ tài chính, logistics và các dịch vụ hiện đại khác. Phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, năng lượng thông minh….”, lãnh đạo Bộ KH&ĐT cho biết.

Trong từng thời kỳ, ưu tiên thu hút đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; lựa chọn một số ngành, lĩnh vực ưu tiên thu hút FDI để chủ động xúc tiến đầu tư bảo đảm nguyên tắc đem lại giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế. Định kỳ đánh giá hiệu quả thực hiện theo các tiêu chí để có điều chỉnh thích hợp.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Vũ Đại Thắng, trải qua 30 năm, khu vực đầu tư nước ngoài đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế, là khu vực phát triển năng động, đóng góp đáng kể cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. 

Tính đến tháng 11-2018, cả nước có khoảng 27.000 dự án của các nhà đầu tư đến từ 128 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký gần 340 tỷ USD và tổng vốn thực hiện khoảng 188,8 tỷ USD. Các dự án FDI tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp, chiếm 57% tổng vốn đầu tư đăng ký. FDI có mặt tại tất cả tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó tập trung chủ yếu ở vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng Sông Hồng.

Nhiều giải pháp để thu hút FDI thế hệ mới

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng khẳng định, thu hút đầu tư nước ngoài là chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta. Khu vực đầu tư nước ngoài đã góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ, tăng năng suất lao động. 

Đồng thời, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo nhiều việc làm mới, thúc đẩy cơ cấu kinh tế thay đổi và là nhân tố đưa kinh tế nước ta phát triển nhanh hơn. Trong thời gian tới, “để thu hút đầu tư nước ngoài, các địa phương cần chuẩn bị tốt các điều kiện về quy hoạch xây dựng, gắn quy hoạch khu công nghiệp với quy hoạch phát triển đô thị, nhà ở và dịch vụ. Cùng đó, tập trung đầu tư hạ tầng, kết nối địa phương với vùng, với quốc gia; đầu tư phát triển hạ tầng bên trong khu công nghiệp”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, các địa phương cần đảm bảo lợi ích của người dân khi giải phóng mặt bằng lấy đất phục vụ khu công nghiệp. Đặc biệt, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền các cấp từ Trung ương đến cơ sở; đầu tư phát triển nguồn nhân lực cho phát triển công nghiệp. 

Ngoài ra, coi trọng, tăng cường công nghiệp hỗ trợ; đảm bảo các điều kiện về an ninh, trật tự, chính trị, xã hội tại các vùng có đầu tư nước ngoài. Đồng thời, các nhà đầu tư nước ngoài triển khai đầu tư, sản xuất theo đúng cam kết và pháp luật Việt Nam. Quan tâm đến nghiên cứu, phát triển đầu tư công nghệ mới, gắn kết với doanh nghiệp Việt Nam để phát triển công nghiệp hỗ trợ. Các doanh nghiệp nước ngoài khi đầu tư ở Việt Nam phải gắn sản xuất với phát triển xã hội, đặc biệt là nhà ở, dịch vụ phục vụ cho người lao động; tuyệt đối bảo vệ môi trường khi đầu tư sản xuất ở Việt Nam.

Thứ trưởng KH&ĐT Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để định vị lại lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong thu hút FDI. Thu hút và sử dụng ĐTNN gắn với khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường. 

Điều chỉnh các chính sách thu hút và sử dụng FDI liên quan đến các cam kết quốc tế. Nâng cao năng lực lãnh đạo của các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của các nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân trong việc thu hút và sử dụng FDI”.

Ông Tetsu Funayama, Trưởng ban Diễn đàn doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam: Hiện nay 65% doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn Việt Nam là điểm đến ở Đông Nam Á và sự quan tâm của các doanh nghiệp Nhật Bản khi đầu tư vào Việt Nam là chính sách phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ. 

Do vậy, Việt Nam và Nhật Bản cần mở rộng hợp tác để đào tạo, bỗi dưỡng các chuyên gia, kỹ sư thiết chế, kỹ sư máy, nhân viên kỹ thuật… người Việt Nam để nâng cao nguồn nhân lực. Cùng với đó, cần có các chính sách thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Nhật Bản khi đầu tư vào Việt Nam.

Ông Kim Han Yong, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam: Một trong những rào cản về chuyển giao công nghệ giữa các DN FDI với Việt Nam là việc thiếu nhân lực và khoa học kỹ thuật.

Trong thời gian tới, Việt Nam cần chuẩn hóa những chương trình đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật cho kỹ sư, người lao động để doanh nghiệp nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam tin tưởng hơn, không bị lãng phí thời gian và chi phí để đào tào, tuyển chọn người lao động. Đồng thời, các thủ tục hành chính được đơn giản hóa, minh bạch và rõ ràng.

Lưu Hiệp