Việt Nam là một nước thu nhập trung bình thấp, đang nỗ lực thực hiện công nghiệp hoá, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, trong đó KHCN luôn được coi là yếu tố quan trọng hàng đầu cho tăng trưởng kinh tế.

Vì vậy, Việt Nam sớm tiếp cận và có chính sách thúc đẩy Việt Nam tham gia CMCN 4.0. Theo phân tích của CIEM, các ngành công nghiệp mới của CMCN 4.0 sẽ là động lực tăng trưởng chính của Việt Nam (IoT, media, kinh tế số…), đồng thời hỗ trợ các ngành khác nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng doanh thu và phát triển dịch vụ mới.

Tranh thủ cuộc CMCN 4.0 là con đường ngắn nhất đưa đất nước đi lên hiện đại và thịnh vượng.

Theo dự báo, doanh thu của ngành thương mại điện tử năm 2030 đạt khoảng 40 tỷ USD; AI: 420 triệu USD; điện toán đám mây: 2,2 tỷ USD; gọi xe công nghệ: 2,2 tỷ USD; nông nghiệp thông minh: 1,7 tỷ USD… Điều đó cho thấy, tầm quan trọng của công nghiệp ICT trong tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam trong tương lai.

Tăng trưởng sản xuất nhờ CMCN. 4.0 tạo ra việc làm mới với mức tăng thuần ước tính 1,3 triệu- 3,1 triệu việc làm, một số công việc sẽ giảm đi trong khi đó nhiều công việc mới được tạo ra.

Dự báo của CIEM cho thấy, các ngành truyền thống của Việt Nam sẽ tăng thêm giá trị gia tăng nếu thực hiện CMCN 4.0. Đơn cử ngành chế tạo sẽ tăng thêm 7-14 tỷ USD tùy mức độ ứng dụng. Ngành Nông nghiệp truyền thống tăng thêm 4,9 tỷ USD nhờ tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất.

Ngành Tài chính sẽ tăng thêm 3,5 tỷ USD nhờ có thêm sản phẩm, dịch vụ và tiết kiệm chi phí. Ngành Thông tin và truyền thông sẽ tăng thêm 2,5 tỷ USD, tăng 77% so với trường hợp không thực hiện CMCN 4.0…

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của Việt Nam là năng lực làm khoa học và công nghệ còn rất khiêm tốn so với các nước trên thế giới. Theo đánh giá của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), Việt Nam xếp thứ 84/100 nước xét về đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D) dựa vào tỷ lệ % GDP, Việt Nam xếp thứ 74/100 xét về số lượng công bố khoa học chia cho GDP (PPP/USD).

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam vẫn còn nhiều điểm yếu: Nhỏ lẻ, phân tán; thiếu cơ sở hạ tầng cần thiết cho các công ty khởi nghiệp như kết nối internet, phòng thí nghiệm R&D, trung tâm dữ liệu để truy cập thông tin ở Việt Nam và trên toàn cầu; chưa có một hệ thống hỗ trợ kinh doanh tích hợp đầy đủ để hỗ trợ hậu cần, cuộc sống người lao động, và dịch vụ công một cửa cung cấp dịch vụ công nhanh hơn và đơn giản hơn.

TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM cho rằng, CMCN 4.0 là cơ hội lớn, nếu không nắm được sẽ tiếp tục bị tụt hậu. Tranh thủ cuộc CMCN 4.0 là con đường ngắn nhất đưa đất nước đi lên hiện đại và thịnh vượng, để Việt Nam vươn lên trở thành nước công nghiệp hiện đại trong thời gian sớm nhất. Do đó, cần tập trung nguồn lực để thực hiện CMCN 4.0.

Ông Toshio Iwamoto - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành NTT Data cho biết, CMCN 4.0 tạo ra sự kết nối của các DN khác nhau, kết nối thông qua không gian mạng, từ sản xuất, phân phối tới dịch vụ. 

Trên nền tảng internet, trí tuệ nhân tạo đưa ra các giải pháp tự động hoá quy trình robot, giúp các công ty giảm khối lượng công việc văn phòng bằng cách tự động hoá các công việc lặp đi lặp lại được thực hiện với máy tính. 

Hay việc số hoá các giấy tờ hiện được lưu trữ tại các cơ quan chính phủ và chính quyền địa phương. Một hệ thống tiếp nhận chung về mặt hành chính, được sử dụng bởi chính phủ điện tử; giải pháp phòng chống thiên tai tích hợp…

Lưu Hiệp