Dự án Nhà máy Thủy điện Đá Đen ở vùng thượng lưu sông Bánh Lái thuộc địa phận xã Hòa Mỹ Tây, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên được Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 5 giao cho Công ty công trình giao thông 520 lập dự toán thiết kế kỹ thuật thi công từ tháng 8-2005 với tổng vốn đầu tư gần 107 tỷ đồng, công suất thiết kế 4,8 MW, dự kiến đến tháng 8-2007 sẽ vận hành cung cấp sản lượng điện trung bình mỗi năm 23,7 triệu kWh, đảm bảo nguồn nước tưới cho hơn 700ha đất sản xuất nông nghiệp trong khu vực.

Khi chuyển giao cho Công ty công trình giao thông 507 đảm nhiệm thi công thì đơn giá vật tư, nhiên liệu và các khoản chi phí khác tăng vọt nên tổng vốn đầu tư ước tính lên đến 127,6 tỷ đồng.

Hạng mục xây lắp kênh dẫn nước dự án Nhà máy Thủy điện Đá Đen còn đang dang dở.

Sau 2 năm ì ạch, đến tháng 8-2007 dự án được chuyển giao cho Công ty cổ phần Đầu tư 577 tiếp nhận và tiến hành khảo sát, điều chỉnh công suất thiết kế 9MW, tổng dự toán đầu tư 169 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành cuối năm 2013. 

Thế nhưng, gần 2 năm sau đó, chủ đầu tư đã phải chấm dứt hợp đồng với nhà thầu thi công là Xí nghiệp Xây dựng công trình 719 để thay thế bằng liên doanh nhà thầu Công ty TNHH Xây dựng – Phát triển hạ tầng Nguyên Hưng và Công ty TNHH Tường Hưng. 

Và sau một thời gian thi công, do vấp phải khó khăn về tài chính nên tiến độ thi công dự án vẫn cứ ì ạch, đến tháng 10-2014 chỉ đạt được 20% khối lượng xây lắp với giá trị gần 42 tỷ đồng. 

Từ thời điểm này, dự án tiếp tục chuyển giao cho chủ đầu tư mới là Công ty cổ phần Đầu tư thủy điện Đá Đen. Sau khi tiếp nhận dự án, Công ty cổ phần Đầu tư thủy điện Đá Đen tiến hành rà soát hồ sơ kỹ thuật và hạng mục đã thi công xây lắp, đồng thời tổ chức đấu thầu thi công, lựa chọn tổng thầu EPC để tiếp tục triển khai thực hiện dự án. 

Hơn 1 năm qua, mặc dù chủ đầu tư mới đã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ thi công nhưng đến nay công trình chỉ mới hoàn thành hơn 50% khối lượng xây lắp nên lần thứ 3 UBND tỉnh Phú Yên phải gia hạn thời gian thực hiện dự án đến cuối năm 2016. 

Theo ông Nguyễn Thanh Tuấn – Phó Giám đốc Sở Công thương Phú Yên, nửa năm qua các nhà thầu thi công xây dựng Nhà máy Thủy điện Đá Đen tập trung khai thác vật liệu xây dựng, gia công thiết bị cơ khí và tiếp tục thi công các hạng mục đổ bê tông nhà máy, cửa tiếp nhận nước, lắp đặt đường ống áp lực... 

Nguyên nhân chưa triển khai xây lắp hạng mục đập dâng, tiến độ thi công xây lắp kênh dẫn nước quá chậm là do tính chất địa chất công trình phức tạp, bên dưới có nhiều tảng đá lớn... 

Và sau hai tháng tạm dừng thi công để tiến hành kiểm tra, rà soát, tìm kiếm giải pháp hữu hiệu, đến thời điểm này nhà thầu thi công mới tiếp tục huy động nhân lực, phương tiện cơ giới đào móng đập dâng và đổ bê tông hệ thống kênh dẫn...

Ông Phạm Văn Dũng, Chủ tịch UBND xã Hòa Mỹ Tây cho biết, rất nhiều người dân địa phương bày tỏ sự bức xúc khi tiến độ thi công dự án thủy điện Đá Đen ì ạch kéo dài hơn 10 năm với 3 lần UBND tỉnh Phú Yên phải xem xét gia hạn thời gian nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành, trong khi công trình còn ngổn ngang dang dở, nhiều khoảnh rừng trong diện tích 40ha đất đã giao cho dự án đã bị tàn phá chưa được chủ đầu tư trồng lại rừng theo quy định pháp luật, đời sống và sản xuất của người dân trong vùng dự án vấp phải không ít khó khăn trở ngại... 

Câu hỏi bao giờ dự án Nhà máy Thủy điện Đá Đen mới hoàn thành và khởi động tổ máy phát điện vẫn còn ở phía trước!

Hữu Toàn