Theo đó, ngày 7-10, bệnh nhân Lê Văn Vinh (SN 1970, ngụ Hậu Giang), nhập viện do đau bụng dữ dội quanh rốn kèm khối u lớn quanh rốn đập, huyết áp thấp. 

Bệnh nhân phát hiện khối u quanh rốn đập theo nhịp tim cách đây nhiều năm nhưng không khám, không điều trị với lý do không đau và không ảnh hưởng gì sinh hoạt. 

Bệnh nhân Vinh đang được điều trị tại BVĐKTƯ Cần Thơ. 

Qua thăm khám, các bác sĩ (BS) xác  định đây là tình trạng cấp cứu về ngoại khoa nên tiến  hành  thực hiện khẩn siêu âm tổng quát,  chụp cắt lớp vi tính mạch máu có cản quang. Kết quả CT-Scan, bệnh nhân vỡ phình động mạch chủ bụng đoạn sau chỗ chia động mạch thận đến chỗ chia động mạch chậu, đường kính 8.3cm, 1 đoạn 10cm, tụ máu sau phúc mạc. 

Ê kíp phẫu thuật do BSCK2 Trầm Công Chất, Phó khoa Ngoại tổng hợp (phẫu thuật viên chính), BSCK1 Tô Minh Quân, BSCK1 Lưu Tuyết Kiều thực hiện. Khi bệnh nhân lên phòng mổ chuẩn bị gây mê thì huyết áp không đo được, mạch 150-160 lần/phút. 

Mở bụng đường giữa trên và dưới rốn vào ổ bụng có khoảng 500ml máu loãng và khoang sau phúc mạc có khoảng 1.500 gam máu cục, phình động mạch chủ bụng dưới động mạch thận vỡ, tiến hành kẹp động mạch chủ bụng dưới động mạch thận, kẹp động mạch chậu chung 2 bên. 

Cắt túi phình vỡ, dùng ống mạch máu nhân tạo thay ghép vào đoạn động mạch chủ bị vỡ. Sau 4 giờ phẫu thuật và truyền tổng cộng 4 đơn vị hồng cầu lắng, 3 đơn vị huyết  để bồi hoàn lượng máu mất và điều chỉnh tình trạng rối loạn đông máu bệnh nhân ổn định về huyết động. 

Sáng 10-10, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, đã rút nội khí quản, hết đau bụng, sinh tồn ổn định.

Hình ảnh túi phình động mạch bụng của bệnh nhân bị vỡ. 

Trước đó 3 ngày, ê kíp phẫu thuật do Ths.BS Liêu Vĩnh Đạt (phẫu thuật viên chính )Ths-BS Lê thanh Bình, BSCK2 Trần Huỳnh Đào tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân Đặng Hồng Của (SN 1950, ngụ Cần Thơ) nhập viện do đột ngột đau bụng dữ dội quanh rốn kèm khối u lớn quanh rốn đập. 

Kết quả siêu âm, chụp cắt lớp vi tính mạch máu có cản quang xác định phình động mạch chủ bụng dưới động mạch thận sát động mạch thận, kích thước 7x7cm huyết khối bám thành, có hiện tượng thâm nhiễm tụ dịch bao quanh khối phình. 

Bệnh nhân được chẩn đoán phình động mạch chủ bụng sát động mạch thận dọa vỡ, tiến hành hội chẩn khẩn chỉ định phẫu thuật cấp cứu. Các BS dùng ống mạch máu nhân tạo thay ghép vào đoạn động mạch chủ bị vỡ. Sáng 10-10 bệnh nhân tỉnh tiếp xúc tốt, hết đau bụng, sinh tồn ổn định.

Theo y văn, phình động mạch chủ bụng là tình trạng động mạch bị giãn lớn hơn 1,5 lần đường kính động mạch bình thường và lớn dần kích thước theo thời gian. Nguy cơ vỡ gia tăng theo kích thước túi phình, khi túi phình vỡ làm người bệnh tử vong nhanh chóng, cho dù được phẫu thuật kịp thời tỉ lệ tử vong cũng lên đến 70%. 

Phần lớn các trường hợp phình động mạch chủ bụng không có biểu hiện về mặt lâm sàng hoặc tình cờ phát hiện khi thăm khám một bệnh lý khác qua siêu âm bụng hay sờ thấy khối u trong bụng đập theo nhịp tim, nên bệnh thường bị bỏ qua. 

Vì vậy việc phát hiện sớm phình động mạch chủ bụng có thể thực hiện qua thăm khám định kỳ, siêu âm mạch máu. Cần nâng cao sự hiểu biết của người dân về nguy cơ của bệnh và khuyến cáo cho những bệnh nhân khi phát hiện có phình mạch máu phải đến bệnh viện có BS cchuyên khoa về mạch máu để được tư vấn, theo dõi và điều trị kịp thời.                                                        

Văn Đức