Đây là một trong những lưu ý của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long với các địa phương tại Hội ghị giao ban trực tuyến với 63 tỉnh, thành phố về công tác phòng, chống dịch COVID-19 được Bộ Y tế tổ chức vào sáng 19/2.

Ổ dịch ở Cẩm Giàng vẫn phức tạp

Báo cáo tại cuộc họp, TS Đặng Quang Tấn, Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, Việt Nam đứng thứ 172/221 quốc gia có ca nhiễm COVID-19. Đến thời điểm này, có hơn 90 quốc gia ghi nhận biến chủng mới từ Anh và hơn 40 quốc gia ghi nhận biến chủng mới ở Nam Phi.

Tại Việt Nam, tính từ 25/1 đến nay ghi nhận 755 trường hợp mắc COVID-19 tại 13 tỉnh, thành phố, trong đó Hải Dương là 575 trường hợp. Riêng 8 tỉnh trong nhiều ngày qua không ghi nhận ca mắc mới gồm: Hải Phòng, Bắc Ninh, Gia Lai, Điện Biên, Bình Dương, TP Hồ Chí Minh, Hòa Bình, Bắc Giang.

Các điểm cầu tại các địa phương tham dự Hội nghị trực tuyến phòng chống dịch COVID-19 sáng 19/2

Ông Tấn cũng cho biết, Việt Nam ghi nhận 3 biến chủng mới tại Anh, Châu Phi và Nam Phi. Hải Dương có 5 ổ dịch lớn, đã ghi nhận trường hợp mắc tại khu công nghiệp và mắc tại cộng đồng.

Số ca mắc mới theo ngày tại Hải Dương cao hơn và vượt xa so với số mắc mới theo ngày tại Đà Nẵng. Trung bình Hải Dương có 20 ca mắc/ngày, Đà Nẵng 15 ca mắc/ngày. Đà Nẵng trong 36 ngày kể từ ngày ghi nhận từ ca đầu tiên đã khoanh vùng, dập dịch với 389 ca mắc và có 15 tỉnh, thành phố liên quan. Ca bệnh đầu tiên ở Hải Dương ghi nhận vào ngày 25/1, đến nay 24 ngày đã có 575 người mắc và có 13 tỉnh, thành phố liên quan. Hai tuần sau ca mắc đầu tiên, xu hướng ca mắc của Đà Nẵng giảm, còn Hải Dương lại tăng.

Ông Tấn cũng nhấn mạnh, các ổ dịch lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh cơ bản đã được kiểm soát. Còn các địa phương khác đã không ghi nhận ca mắc. Hải Dương cơ bản được kiểm soát, tuy nhiên ổ dịch tại huyện Cẩm Giàng còn phức tạp và cần phải quyết liệt hơn nữa. Đặc biệt dịp Tết vừa qua, người đến và đi từ Hải Dương tới các địa phương khác, nguy cơ lây dịch cao.

Dịch xảy ra phải sử dụng phương châm "4 tại chỗ"

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhắc lại quan điểm tại cuộc họp của Bộ Chính trị ngày 18/2 là trong quý I/2021, coi công tác phòng chống dịch là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên, cấp bách và lâu dài. Xác định dịch COVID-19 không thể kết thúc trong 6 tháng đầu năm. Người đứng đầu cấp ủy phải chịu trách nhiệm trong công tác phòng chống dịch bệnh trên địa bàn của mình.

Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long đề nghị các địa phương phải chuẩn bị các tình huống, kịch bản khi dịch xảy ra, tuyệt đối không được chủ quan, lơ là, mà phải sử dụng triệt để phương châm “4 tại chỗ” khi có dịch. “Thời gian qua, Ban Bí Thư, Ban Chỉ đạo phòng chống dịch COVID-19, Bộ Y tế đã có công văn tới các địa phương về tăng cường phòng chống dịch bệnh”, Bộ trưởng Bộ Y tế nói.

Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long phát biểu tại Hội nghị

Theo đánh giá của người đứng đầu Bộ Y tế, chúng ta có một cái Tết an lành, nhưng có một số địa phương phải căng mình phòng chống dịch bệnh ở đợt dịch thứ 3. “Đợt dịch thứ 3 chúng tôi nhận định tương đối phức tạp vì chủng virus biến thể ở Anh, tốc độ cao hơn 70% so với chủng cũ. Dịch lần này xảy ra ổ dịch ở khu công nghiệp, nên sự phức tạp cao, đặc biệt xảy ra ở trước và trong Tết nên độ phức tạp càng cao hơn”, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhận định.

Theo Bộ trưởng, số ca mắc ở Hải Dương đã vượt xa đợt dịch bùng phát ở Đà Nẵng. Số ca mắc trung bình của Hải Dương trong ngày cũng cao hơn Đà Nẵng. Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nói: Mặc dù chúng ta triển khai rất quyết liệt, đến nay 12/13 địa phương cơ bản đã kiểm soát được dịch. Đối với Hải Dương đã triển khai tất cả các biện pháp và tới đây tiếp tục tăng cường biện pháp quyết liệt với tỉnh này.

Phải chặn dịch chứ không đuổi theo dịch

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế lưu ý các địa phương cần thực hiện ngay các nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, chuẩn bị kịch bản cho cách ly với trường hợp F1 và trường hợp nhiều đối tượng F1. Kịch bản phải xây dựng rõ, trong thời điểm phải cách ly rất đột ngột, chúng ta có các cơ sở để cách ly, nếu không rất khó khăn. Chẳng hạn số F1 cách ly của Hải Dương vượt xa so với Đà Nẵng, ngay ban đầu đã cách ly hơn 2.300 công nhân, nếu không có kịch bản đối phó với tình huống như vậy thì chúng ta sẽ bị rối và cuống.

Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh, quan điểm của Ban Chỉ đạo ngay từ lúc đầu phải cách ly triệt để F1, như vậy chúng ta mới có thể ngăn chặn lây nhiễm trong cộng đồng, nếu không rất khó khăn trong kiểm soát. Vì vậy, đề nghị các tỉnh kiểm tra ngay xem địa phương mình có cơ sở nào đủ điều kiện để cách ly tập trung hay không, trong đó phải chuẩn bị sẵn cả địa điểm, nhân lực, kể cả thực phẩm cho người cách ly. 

“Đưa phương án cách ly trong tình huống có một số lượng lớn người trong một thời điểm là việc các địa phương cần phải làm ngay. Các địa phương cần phải phối hợp ngay với quân đội để tổ chức cách ly, nếu không dịch xảy ra lại bối rối, không đáp ứng được yêu cầu của Thủ tướng là phải nhanh, thần tốc. Như Hải Dương lực lượng quân đội phải vào điều hành tất cả các khu cách ly”, Bộ trưởng Bộ Y tế nói.

Lưu ý thứ 2 là phải quản lý từng tổ dân, đến khi xảy ra ổ dịch trên địa bàn thì biết được người đi, người đến. Khi thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 phải thực hiện tốt và phải nghiêm hơn, nếu để cho gia đình người này giao lưu với người kia là không được; không được để xảy ra lây nhiễm trong khu vực phong tỏa. “Nhiều địa phương chưa có dịch rất bình thản, coi là việc không quan trọng, nhưng nó rất quan trọng”, người đứng đầu ngành Y tế nhấn mạnh.

Quảng Ninh lấy mẫu xét nghiệm COVID-19 cho người dân ở thị xã Đông Triều

Lưu ý thứ 3 mà Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị với các địa phương là phải chuẩn bị cho các phương án xét nghiệm và kịch bản cho xét nghiệm trong trường hợp nhiều người hơn. Các địa phương phải đưa ra kịch bản trong trường hợp dịch ở mức độ nào thì chúng ta xét nghiệm bao nhiêu và phải nâng công suất xét nghiệm lên trong thời gian rất ngắn thì mới khoanh vùng được dịch. “Bộ Y tế chỉ hỗ trợ được cho 1-2 địa phương, nếu dịch xảy ra ở nhiều địa phương thì Bộ không hỗ trợ được”, người đứng đầu ngành y tế lưu ý.

Đồng thời, cũng nhắc nhở tất cả cán bộ y tế cơ sở địa bàn phải tập huấn về lấy mẫu như: Lấy mẫu tại gia đình, tại cộng đồng và tại khu cách ly; xét nghiệm ở địa điểm nào, chỗ nào lập labo…Đề nghị các địa phương phải hết sức quan tâm về xét nghiệm như khoanh vùng rộng, lấy mẫu xét nghiệm rộng, phong tỏa nhanh. “Vai trò của xét nghiệm được đánh giá là mấu chốt trong việc kiểm soát dịch. Tổ chức xét nghiệm trên diện rộng thì mới ngay lập tức chặn được nguồn lây, nhất là biến thể mới này, phải chặn dịch chứ không đuổi theo, vì càng đuổi càng đuối”, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long đặc biệt nhấn mạnh.

Lưu ý thứ 4 là phải chuẩn bị cơ sở điều trị, không để tình huống khi dịch xảy ra không biết chuyển bệnh nhân đi đâu. Đồng thời đề nghị trong tình huống khi xảy ra ổ dịch, có nhiều bệnh nhân thì phải có các tình huống ứng phó về điều trị. Nếu bệnh nhân tăng, chúng ta không có cơ sở điều trị. Như dịch xay ra tại Hải Dương, ngay lập tức Bộ Y tế đã chỉ đạo thành lập 2 bệnh viện dã chiến.

Bộ trưởng Bộ Y tế cũng cho biết, Bộ luôn chỉ đạo các cơ sở y liên tục sàng lọc người đến khám chữa bệnh. Vì vậy, các địa phương không có dịch không được coi thường sàng lọc, xét nghiệm. Đề nghị các địa phương liên tục giám sát, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.

Trần Hằng