Viện SKTT từng tiếp nhận một cháu trai 14 tuổi được gia đình đưa đến khám sức khỏe tâm thần vì cháu sử dụng Facebook cả ngày, không đi học, không làm gì, hỏi cũng không trả lời. Một cháu khác đi học về là chúi vào dùng Facebook, mỗi ngày sử dụng tới 14 tiếng. Khi gia đình thu điện thoại để cháu không thể chơi được thì cháu bị co rúm người lại. Các bác sĩ kiểm tra thì phát hiện cháu bị hoang tưởng ảo giác, thường xuyên nghe có tiếng nói của ai đó giục bên tai “phải chơi đi”, khi thì tiếng đàn ông, lúc thì tiếng đàn bà và thường xuất hiện vào lúc chạng vạng tối. Đó là 2 bệnh nhân nghiện Facebook điển hình.

Nghiện Facebook có thể gây nhiều hậu quả

 Cũng theo bác sĩ Phương, mặc dù cho đến nay, Viện SKTT chưa tiếp nhận bệnh nhân vào điều trị nội trú đơn thuần liên quan đến nghiện Facebook, nhưng đã xuất hiện nhiều ca tư vấn khi có các bệnh là hậu quả của quá trình nghiện Facebook nói riêng, cũng như nghiện mạng xã hội nói chung. 

 Cũng có bệnh nhân nhập viện vì những rối loạn tâm thần khác, khi khai thác thông tin thì thấy có lạm dụng Facebook nhiều tiếng mỗi ngày, sử dụng điện thoại liên tục. Lạm dụng Facebook sẽ làm người dùng không quan tâm đến cuộc sống, không muốn ăn uống, giấc ngủ bị xáo trộn. Dù chưa có nghiên cứu cụ thể

Trả lời câu hỏi về những dấu hiệu nào cho biết một người đã bị nghiện Facebook và cần đưa đến BV để kiểm tra, bác sĩ Lê Thị Thu Hà (Viện SKTT) cho hay: Khi bạn hoặc con, em bạn đã cố gắng giảm việc sử dụng Facebook mà không thành công, vẫn cảm thấy sự thúc giục sử dụng ngày càng nhiều; trở nên bồn chồn hoặc gặp rắc rối nếu bị cấm sử dụng Facebook; sử dụng Facebook nhiều đến nỗi nó có tác động tiêu cực đến công việc/ học tập.

Cũng theo bác sĩ Lê Thị Thu Hà, nghiện Facebook có ở mọi lứa tuổi, giới tính. Những người nghiện Facebook thường có biểu hiện lo âu, rối loạn giấc ngủ, thiếu ngủ, ban đêm chơi Facebook còn ban ngày ngủ, phát sinh rối loạn tâm thần tiềm tàng.

Bác sĩ Nguyễn Doãn Phương –Viện trưởng Viện SKTT báo động về bệnh nghiện Facebook 

Chưa có mốc thời gian cụ thể về tần suất sử dụng Facebook nhưng khi không có mạng để vào Facebook hoặc người nhà không cho vào, bạn cảm thấy bồn chồn, khó chịu. Bạn vào Facebook mọi lúc, mọi nơi kể cả khi đang làm việc, đang học. Việc sử dụng Facebook làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc, học tập… đấy là các chỉ báo bạn nên ngừng lại.

Theo các bác sĩ, hệ quả của bệnh nghiện Facebook gây nên là mất ngủ, nghèo nàn các kỹ năng xã hội, giảm sút các mối quan hệ thật, hiệu suất công việc/ học tập giảm; có thể dẫn đến sử dụng ma tuý…

Với câu hỏi “Nếu nghiện Facebook có điều trị được không?” bác sĩ Lê Thị Thu Hà cho biết: Chưa có nghiên cứu về các thuốc có hiệu quả trong nghiện Facebook. Chỉ dùng thuốc khi bệnh nhân có các bệnh đồng diễn hoặc hậu qủa của nghiện Facebook như mất ngủ, trầm cảm… Song, những người nghiện Facebook cần phải được can thiệp về tâm lý.

Bác sĩ Nguyễn Doãn Phương cho biết thêm, cho đến nay, trên thế giới cũng chưa có mã bệnh nghiện Facebook. Vì thế cũng chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Do đó, đây chỉ là khuyến cáo của các nhà tâm lý của Viện SKTT.

Song, các bác sĩ cũng cho rằng: Facebook hoàn toàn không xấu, mà có nhiều mặt tích cực. Vấn đề là làm sao sử dụng cho hiệu quả, có mục đích, chứ không phải lệ thuộc vào Facebook một cách không có mục đích. Khi có con em bị nghiện Facebook, cần hạn chế các em sử dụng Facebook bằng cách đóng, hoặc xóa Facebook, hướng trẻ đến trò chơi khác để trẻ không sống ảo mà sống có ích hơn.

Tuy nhiên, bác sĩ Lê Thị Thu Hà nhấn mạnh: Lạm dụng Facebook không có mục đích rõ ràng mới là nghiện. Còn những người sử dụng Facebook cho công việc thì không coi là nghiện Facebook.

Theo các chuyên gia, tiêu chuẩn để coi là nghiện Facebook nghĩa là dành quá nhiều thời gian trên Facebook, ảnh hưởng đến các hoạt động quan trọng trong cuộc sống như làm việc, học tập hoặc duy trì mối quan hệ với bạn bè trong gia đình và bạn bè ở ngoài đời thực. Các dấu hiệu và triệu chứng của nghiện Facebook khác nhau. Thang đo nghiện Facebook của Bergen do các nhà nghiên cứu người Na Uy phát triển gồm sáu câu hỏi và nếu bạn trả lời là “thường xuyên” từ 4-6 câu, cho thấy bạn  bị nghiện Facebook:

1) Bạn dành nhiều thời gian suy nghĩ về Facebook hoặc lên kế hoạch sử dụng nó.

2) Bạn cảm thấy một sự thúc giục sử dụng Facebook càng ngày càng nhiều.

3) Bạn sử dụng Facebook để quên đi các vấn đề cá nhân.

4) Bạn đã cố gắng cắt giảm việc sử dụng Facebook mà không thành công.

5) Bạn trở nên bồn chồn hoặc gặp rắc rối nếu bạn bị cấm sử dụng Facebook.

6) Bạn sử dụng Facebook rất nhiều đến nỗi nó đã có tác động tiêu cực đến công việc/ học tập của bạn.


Thanh Hằng