Đúng 8 giờ sáng ngày 7-11-1941, Lễ duyệt binh kỷ niệm 24 năm Cách mạng Tháng Mười bắt đầu trong giá lạnh và băng tuyết trên Quảng trường Đỏ ở Thủ đô Moscow. Giữa thời khắc trang nghiêm, Tổng Tư lệnh Stalin đã có bài phát biểu đi vào lịch sử khi kêu gọi Hồng quân chiến đấu hết mình để giải phóng toàn châu Âu khỏi Phát xít.

Binh sĩ Hồng quân tiến qua Quảng trường Đỏ trong lễ duyệt binh cách đây 77 năm. Ảnh: TASS

Trong tiếng quân nhạc hùng tráng, khối quân kỳ hùng dũng tiến qua lễ đài. Tiếp đó là khối các đơn vị bộ binh, với lớp tuyết dày trên vai áo, mang theo đầy đủ trang bị và súng đạn. Sau các khối bộ binh là các đơn vị kỵ binh, pháo binh... Đi cuối cùng là những chiếc xe tăng T-34, T-38 và T-60, trong đó có nhiều chiếc vừa được chuyển tới từ nhà máy còn chưa kịp sơn xe và số hiệu.

Ngay sau lễ duyệt binh, các binh sĩ Hồng quân không trở về đơn vị như thông lệ nữa nữa, mà họ đi thẳng ra chiến tuyến để chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đất Mẹ.Trong những ngày tháng sau đó, họ đã chiến đấu quên mình và rồi trở thành lực lượng đóng vai trò quan trọng nhất cho thắng lợi trước Phát xít Đức.

Vào những ngày tháng 10-1941, Phát xít Đức đang chuẩn bị cho cuộc tấn công tổng lực nhằm vào Moscow với hi vọng chiếm thủ đô, qua đó kiểm soát toàn bộ Liên Xô. 
Theo các tài liệu lịch sử, Hitler thậm chí còn nguông cuồng muốn cuộc tấn công diễn ra vào đúng ngày 7-11-1941, rồi sau đó duyệt binh chiến thắng ngay trên Quảng trường Đỏ, vào ngày mà Liên Xô thường tổ chức duyệt binh kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười.
Ở thời điểm quân thù đã ở ngay cửa ngõ. Trong tình thế vô cùng nguy hiểm, Tổng tư lệnh Stalin, với sự tham mưu của các tướng lĩnh cấp cao, đã ra một quyết định táo bạo: Vẫn tổ chức duyệt binh chào mừng Cách mạng Tháng Mười như thông lệ, nhưng sau đó, các binh sĩ sẽ tiến thẳng ra tiền tuyến.
Trong tiếng quân nhạc hùng tráng, khối quân kỳ hùng dũng tiến qua lễ đài. Tiếp đó là khối các đơn vị bộ binh, với lớp tuyết dày trên vai áo, mang theo đầy đủ trang bị và súng đạn.
Sau các khối bộ binh là các đơn vị kỵ binh, pháo binh... Đi cuối cùng là những chiếc xe tăng T-34, T-38 và T-60, trong đó có nhiều chiếc vừa được chuyển tới từ nhà máy còn chưa kịp sơn xe và số hiệu….
Nhân danh Ðảng và Nhà nước Liên Xô, nhà lãnh đạo Stalin đã kêu gọi các chiến sĩ Hồng quân: "Các dân tộc bị nô dịch của châu Âu đang sống dưới ách của bọn xâm lược Ðức trông chờ vào các đồng chí như là những người sẽ giải phóng cho họ. Sứ mệnh giải phóng vĩ đại đã trao cho các đồng chí. Các đồng chí hãy tỏ ra xứng đáng với sứ mệnh đó... Dưới ngọn cờ của Lênin, tiến lên giành thắng lợi!".
Diễn ra vỏn vẹn trong 25 phút, đây không chỉ là lễ duyệt binh ngắn nhất mà còn là lễ duyệt binh mạo hiểm nhất trong lịch sử Liên Xô, bởi diễn ra trong thời điểm không quân phát xít có thể tấn công Moscow bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, nguy hiểm không làm những người lính Hồng quân nao núng. 
Ngay sau buổi duyệt binh, từ Quảng trưởng Đỏ, các chiến sĩ Hồng quân đã tiến thẳng ra tiền tuyến, cách thủ đô Moscow không bao xa.
Trong những ngày tháng sau đó, họ đã chiến đấu quên mình và rồi trở thành lực lượng đóng vai trò quan trọng nhất cho thắng lợi trước Phát xít Đức...
Trong gần 8 thập kỷ qua, cuộc duyệt binh ngày 7-11-1941 chào mừng Cách mạng tháng Mười Nga vẫn luôn được xem là biểu tượng về lòng dũng cảm của chiến sĩ và nhân dân Xô Viết, và là cột mốc quan trọng của toàn nhân loại.
Tại Quảng trường Đỏ lịch sử giữa lòng thủ đô Moscow, Nga hôm nay (7-11) sẽ tổ chức lễ diễu binh quy mô lớn, tái hiện hoành tráng Cuộc duyệt binh huyền thoại năm 1941-kỷ niệm 24 năm Cách mạng Tháng Mười (ở thời điểm đó), và 77 năm ngày bắt đầu cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại (1941-1945).
Ảnh: Tư liệu TASS, RiaNovosti
Thiện Minh (Tổng hợp)