Tại Hội nghị Tổng kết năm học 2016-2017 và phương hướng, nhiệm vụ năm học 2017-2018 các cơ sở giáo dục đại học, các trường sư phạm diễn ra tại Hà Nội vào ngày 11-8 với sự tham gia của hơn 1200 đại biểu ở cả ba đầu cầu Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ đã nêu lên hàng loạt vấn đề nóng của ngành giáo dục mà dư luận xã hội đặc biệt quan tâm trong thời gian qua như “mưa điểm 10”, nhiều thí ính điểm cao nhưng vẫn trượt đại học, sự bất hợp lý trong việc cộng điểm ưu tiên và điểm chuẩn vào các trường sư phạm thấp.

Sẽ tiếp tục hoàn thiện để đề thi phân hóa tốt hơn 

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ dẫn chứng, hiện tượng kỳ thi THPT Quốc gia 2017 có nhiều điểm 10 mà báo chí đưa bằng cụm từ “mưa điểm 10” liệu có thực sự chính xác? Theo ông, phương thức thi Trắc nghiệm khách quan nhìn một cách tổng thể thì chúng ta được nhiều hơn. 

Nếu như năm ngoái, điểm 10 thường rơi vào trường hợp rất giỏi hoặc học tủ thì năm nay có thay đổi một chút. Bởi lẽ, đề thi trắc nghiệm khách quan kiểm tra kiến thức rộng, trải dài, tạo cơ hội cho nhiều học sinh có cơ hội được điểm cao. Hơn nữa năm nay nội dung thi chỉ tập trung trong chương trình lớp 12, trong quá trình học tập học sinh có 3 lần được làm quen với dạng thức đề thi, tạo thuận lợi cho thí sinh ôn tập.Tuy kết quả có nhiều điểm tuyệt đối hơn nhưng theo số liệu thống kê, điểm 9-10 cũng chỉ chiếm 3% trong phổ điểm cả nước.

“Cái được lớn nhất của chúng ta là việc thay đổi hình thức thi đã cho kết quả rất minh bạch, khách quan, giảm tốn kém cho xã hội. Số điểm 9-10 tuy có nhiều hơn nhưng trung vị vẫn là 4-6 điểm chứ không hẳn là “mưa điểm 10” như dư luận bình luận”, Bộ trưởng Nhạ chỉ rõ.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị

Hay khi nhắc đến hiện tượng “30 điểm vẫn trượt”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng, năm nay chúng ta áp dụng minh bạch, công khai thông tin trong tuyển sinh. Do tính ưu việt của công nghệ thông tin, Bộ cho các em đăng ký nhiều nguyện vọng, có thể thay đổi nguyện vọng sau khi biết điểm, rất nhân văn. Vì sự minh bạch do công nghệ thông tin hỗ trợ rất tốt nên nhiều thí sinh cùng đăng ký vào một số trường tốt, ngành hot như Y, Dược, Công an, Quân đội... trong khi chỉ tiêu các trường này không tăng, thậm chí là giảm tới 50%, nên điểm chuẩn các trường/ngành này cao là điều dễ hiểu. 

Về hiện tượng này, ngành Giáo dục sẽ khắc phục bằng việc rút kinh nghiệm ra đề thi phân hóa rõ nét hơn nữa: “Năm đầu tiên chúng ta triển khai đề thi trắc nghiệm chuẩn hóa, kết quả như vậy đã là một sự cố gắng lớn, tuy nhiên cần phải hoàn thiện về mặt kỹ thuật để năm sau đề thi có sự phân hóa tốt hơn nữa”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nhấn mạnh.                    

“Trường có chất lượng tốt thì thí sinh sẽ yên tâm nhập học”

Liên quan đến thông tin trong mùa tuyển sinh đại học năm 2017, có hàng nghìn nhiều thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng: “Chất lượng kéo theo số lượng”, trường nào chất lượng tốt sẽ được nhiều người học quan tâm, lượng thí sinh trúng tuyển đăng ký nhập học cao hơn. Không quá khó hiểu hiện tượng có đến 110.000 thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học. Chúng ta cũng phải chấp nhận rằng các cơ sở giáo dục phải có sự cạnh tranh, phân tầng chất lượng. Các trường có chất lượng tốt thì thí sinh sẽ yên tâm hơn khi đăng ký nhập học”.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cũng lưu ý, các trường đại học phải nhìn vào cung- cầu của thị trường để cải thiện, nâng cao chất lượng cũng như định hướng phát triển. Không phải ngành nào có thế mạnh là đổ xô đào tạo trong khi thị trường không cần. Có ngành chúng ta có năng lực đào tạo rất tốt nhưng thị trường không cần thì phải giảm, thậm chí đóng cửa. Đặc biệt, trong điều kiện thế giới thay đổi nhanh và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ thì xu hướng ngành học càng thay đổi nhanh chóng. Vì vậy, giáo dục đại học hiện đại phải nghĩ đến tiếp cận theo hướng nhu cầu thị trường.

Xoay quanh vấn đề cộng điểm ưu tiên, Bộ trưởng Nhạ khẳng định đó là chủ trương tốt và đầy nhân văn, không chỉ ở nước ta mà nước khác cũng áp dụng. Và không chỉ cộng điểm ưu tiên khi thi mà còn có chính sách hỗ trợ, ưu tiên trong suốt quá trình. Tuy nhiên, hiện nay tình hình thay đổi, khu vực 1-2-3 sự chênh lệch điều kiện đã khác xưa thì phải điều chỉnh cho phù hợp. Và Bộ Giáo dục sẵn sàng lắng nghe để có điều chỉnh phù hợp.

Sẽ quy hoạch lại mạng lưới các trường sư phạm 

Một vấn đề nóng khác được dư luận “mổ xẻ” những ngày qua là ngành Sư phạm có điểm đầu vào ở mức thấp. Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, dư luận nên nhìn nhận toàn diện và thấu đáo. Bởi lẽ nếu phân tích thì không phải ngành Sư phạm nào năm nay cũng có đầu vào quá thấp. Có những phân ngành điểm trúng tuyển vẫn khá cao hoặc ở mức tương đối nhưng cũng có phân ngành điểm thấp, nhất là ở các trường cao đẳng có đào tạo ngành Sư phạm. Bên cạnh đó, qua theo dõi thực tế nhập học, đa số thí sinh nhập học có điểm thi cao hơn điểm trúng tuyển mà trường công bố.

Theo Bộ trưởng, sắp tới Bộ GD&ĐT quyết tâm xây dựng chuẩn trường Sư phạm. Sắp tới, Bộ sẽ có những buổi làm việc riêng với các trường sư phạm để có những tính toán sao cho phù hợp. Trong đó việc quy hoạch mạng lưới các trường sư phạm sẽ phải được ưu tiên làm ngay. Sẽ có những trường trung tâm, trường là phân hiệu và trường là vệ tinh. 

“Ngành sư phạm muốn nâng cao chất lượng đầu vào phải học tập kinh nghiệm từ ngành công an, quân đội là giao chỉ tiêu hàng năm, có chính sách ưu tiên về học phí và được phân công công việc sau khi ra trường. Có như vậy, đầu vào mới cao được. Nhưng tôi cũng lưu ý, điểm đầu vào chỉ là một yếu tố, quá trình tuyển chọn giáo sinh cho các trường sư phạm phải quan tâm tới năng khiếu có tính chất nghiệp vụ, chú ý tới năng lực phẩm chất nhà giáo. Dù thế  nào cũng phải làm sao giáo sinh vào trường sư phạm phải cảm thấy tự hào”.

Ngoài ra, có những chính sách nằm ngoài tầm kiểm soát của Bộ GD&ĐT thì bộ sẽ làm việc với Bộ Nội vụ để từng bước giải quyết. “Đây là việc khó vì trên thực tế mỗi trường có sứ mạng, vai trò, mục tiêu khác nhau nhưng không thể không làm, các trường phải cùng bắt tay nhau để làm quy hoạch vì lợi ích riêng của mỗi trường và vì sự phát triển chung của giáo dục đại học, phải làm sao để sang năm nhìn lại, quy hoạch giáo dục đại học đã có một bước tiến dài” - Bộ trưởng nêu rõ.

Thu Phương-Huyền Thanh