Theo phản ánh của ông Nguyễn Quang Tùng quê ở Tân Yên (Bắc Giang), thi THPT quốc gia được 18,5 điểm, cộng với 1 điểm ưu tiên thuộc diện 07 đối với người khuyết tật, con trai ông là cháu Nguyễn Quang Hùng đã nhận được giấy báo trúng tuyển vào khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Gia đình ông đã tổ chức liên hoan trước khi cháu lên Hà Nội nhập học. Tuy nhiên, sau khi đến trường làm thủ tục nhập học thì cả hai bố con ông đều “chết điếng” khi nhận được thông báo cháu bị trượt do tình trạng khuyết tật của cháu nhẹ nên không được cộng 1 điểm ưu tiên.

Điều đáng tiếc là do chỉ thích theo học ngành Thú ý nên trong khi đăng ký hồ sơ, Hùng chỉ đăng ký duy nhất một nguyện vọng. Trong khi đó, ở một số trường đại học có đào tạo ngành này thì đều đã tuyển đủ chỉ tiêu trong đợt xét tuyển nguyện vọng 1.

“Hiện tại cả gia đình tôi rất hoang mang vì không biết phải làm sao. Nếu chỉ vì lý sai sót không đáng có này mà cháu bị chậm mất một năm đại học thì oan ức quá”-ông Tùng chua chát nói.

Giấy báo trúng tuyển vào khoa Thú Y do Học viện Nông nghiệp Việt Nam cấp cho thí sinh Nguyễn Quang Hùng.
Thí sinh Nguyễn Quang Hùng buồn bã khi nhận được thông báo từ đỗ thành trượt do sai sót trong cộng điểm ưu tiên.

 Điều đáng nói là câu chuyện từ đỗ thành trượt như của thí sinh Nguyễn Quang Hùng không phải là chuyện hi hữu trong đợt xét tuyển đại học năm nay. Trước đó, hơn 34 sinh viên đại học Huế và 20 thí sinh ở tỉnh Phú Yên cũng đã nhận giấy báo đỗ đại học nhưng khi đến trường lại được thông báo không đủ điểm đỗ, nguyên nhân được xác định là do nhầm lẫn trong cộng điểm ưu tiên.

Và gần đây nhất là trường hợp 15 thí sinh trúng tuyển vào trường đại học Sư phạm Huế cũng từ đỗ thành trượt chỉ vì vướng hạnh kiểm trung bình trong học bạ THPT. Theo phân tích của các chuyên gia giáo dục, để xảy ra những sai sót “chết người” trên có lỗi từ nhiều phía.

Về phía thí sinh, do đây là năm đầu tiên Bộ GD&ĐT lấy kết quả thi THPT quốc gia để xét tuyển đại học nên có những quy định mới thí sinh còn bỡ ngỡ, chưa tìm hiểu và nghiên cứu kỹ lưỡng dẫn đến việc nhầm lẫn, sai sót đáng tiếc.

Tuy nhiên, trong sự việc này còn có lỗi của một số các trường THPT, nơi các em học tập khi các thầy cô đã tư vấn, hướng dẫn không đầy đủ hoặc thiếu chính xác. Đó còn là lỗi của các trường đại học, nơi các em nộp hồ sơ đăng ký xét tuyển.

Đơn cử như với  trường hợp 15 thí sinh của trường đại học sư phạm Huế bị trượt do vướng hạnh kiểm trung bình. Do đây là năm học đầu tiên trường nhà trường áp dụng quy chế xét hạnh kiểm nên lẽ ra các trường phải tuyên truyền, phổ biến rộng rãi về quy định mới này đến thí sinh.

Mặt khác, do áp dụng quy định mới nên nhà trường cũng phải tiến hành rà soát hồ sơ, học bạ trước khi gửi giấy báo nhập học. Nếu nhà trường làm tốt hai nhiệm vụ trên thì chắc chắn sẽ không xảy ra chuyện đáng tiếc như vừa qua.

Hay trường hợp của thí sinh Nguyễn Quang Hùng, nếu nhà trường cẩn thận rà soát ngay trong quá trình nộp hồ sơ hoặc trước khi gửi giấy báo nhập học thì chắc chắn với số điểm trên Hùng hoàn toàn có thể đỗ vào ngành học này ở một trường có điểm chuẩn thấp hơn.

Về phía Bộ GD&ĐT cũng không hoàn toàn “vô can” khi thời gian chuẩn bị cho kỳ thi 2 chung đầu tiên, thi THPT kết hợp với xét tuyển đại học, cao đẳng diễn ra quá ngắn trong khi quy định mới thì quá nhiều.

Điều này đã khiến các trường THPT lẫn các trường đại học, cao đẳng đều rơi vào lúng túng vì chưa “thích ứng” kịp với các quy định mới. Thí sinh cứ “khai” và phần mềm của Bộ cứ cộng điểm trên cơ sở thông tin thí sinh khai báo, đến khi nhập học, các trường có điều kiện để “hậu kiểm” hồ sơ gốc thì mới vỡ ra nhiều… sai sót.

Ngoài ra, cách cộng điểm ưu tiên khu vực của Bộ GD&ĐT còn có điểm chưa thống nhất. Đơn cử như quy định cộng điểm ưu tiên trước năm 2014 theo nơi học và từ năm 2014 đến nay lại theo hộ khẩu cứ lẫn lộn hết cả, khiến cả nhà trường và thí sinh đều lúng túng.

Kết quả là, lỗi từ nhiều phía nhưng thí sinh lại là người “lĩnh” đủ hậu quả. Nhiều em từ đỗ thành trượt, mất đi cơ hội được học ngành nghề mình yêu thích. Thậm chí, có em phải bỏ lỡ hẳn cả một năm vì thời điểm này hầu hết các trường đại học đều đã hoàn thành khâu xét tuyển, cơ hội vào các trường khác đã khép lại.

Ngay cả việc các em được nhà trường linh động xét trúng tuyển vào các ngành nguyện vọng 2 và 3 thì cũng là điều bất đắc dĩ vì đó chưa phải là ngành các em yêu thích.

Trong khi đó, nếu như những sai sót này được phát hiện và sửa chữa ngay từ đầu thì có thể các em đã có cơ hội trúng tuyển vào ngành mình yêu thích đó ở một trường đại học khác có điểm chuẩn thấp hơn, không phải rơi vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan” như hiện nay.

Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT cho biết: Sau khi nhận được thông tin về tình trạng thí sinh đỗ thành trượt vì sai điểm ưu tiên, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo Cục Khảo thí và Kiểm định Chất lượng giáo dục rà soát lại, dù các trường chưa báo cáo cụ thể. Tuy nhiên, quan điểm của Bộ GD&ĐT là giải quyết vụ việc trên cơ sở đảm bảo quyền lợi hợp lý cho thí sinh, không trái Quy chế tuyển sinh.

“Việc giải quyết cụ thể phụ thuộc vào nguyên nhân sai sót đối với từng trường hợp. Nếu địa phương hướng dẫn sai, dẫn đến thông tin đăng ký dự thi của thí sinh sai, Bộ sẽ xem xét để đưa ra cơ chế giải quyết phù hợp; nếu trường hiểu sai Quy chế, Bộ sẽ chỉ đạo trường thực hiện theo đúng quy chế.

Cơ chế thời gian qua Bộ đã áp dụng với một số trường hợp là xác định điểm thực cho các em, nếu không trúng tuyển sẽ cho phép lựa chọn lại trường hoặc ngành học phù hợp với điểm thực đó. Nghĩa là, thí sinh không bị trượt oan nhưng cũng không hạ điểm trúng tuyển để giải quyết những sai sót này, nếu có. Nếu nhầm lẫn do thí sinh thì các em vẫn phải tự chịu trách nhiệm.

Thực tế là các em đã có ít nhất 3 lần để rà soát điều chỉnh thông tin. Tuy nhiên, Bộ cũng khuyến khích các trường nếu tính lại điểm thực của thí sinh vẫn đủ điều kiện trúng tuyển một ngành nào đó của trường và các em cũng có nguyện vọng thì trường quyết định cho theo học”-bà Phụng nhấn mạnh.

Huyền Thanh