Bằng cái tâm và đức trọng con nhà võ, võ sư Kim cùng các học trò của mình đã đưa võ cổ truyền Việt quảng bá ra khắp năm châu, sánh ngang với các phái võ học trên thế giới…

Môn võ mang phong cách cung đình

Một ngày đầu Xuân Bính Thân 2016, tôi tình thăm gia môn của võ sư Trương Quang Kim nằm bên dòng sông An Cựu trong xanh (thuộc phường An Đông, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên – Huế). Nhìn dáng vẻ linh hoạt, giọng nói hào sảng, không ai nghĩ người võ sư này đã ngoài tuổi 60. Bên chén trà nóng như hòa quyện với tiết trời ấm áp ngày xuân, võ sư Kim say sưa kể lại một thời quá khứ hào hùng của môn phái võ Kinh.

Theo sử sách chép lại, vào thời vua Minh Mạng, các cuộc thi Tiến sĩ võ được triều đình tổ chức trọng thể để chọn ra người tài phò vua, giúp nước. Lúc ấy, võ học được chia làm 2 loại, gồm võ dân dã để áp tiêu, đánh đài và võ Kinh mang phong cách cung đình, đánh võ ra bộ, bộ kèm với tứ thơ (đọc thơ) để luyện khí. Lần giở gia phả của môn phái, võ sư Kim còn cho biết, vào thời vua Tự Đức (1829-1883), ông Trương Ngọc Giai (Tổ sư của võ sư Kim) vào cung ứng thí và vượt qua nhiều nhân tài võ học để trở thành cử nhân võ của triều đình, được sắc phong Chánh Đội trưởng Đội cấm thị vệ. 

Tiếp đến, võ sư Trương Đồng là thư ký và là người bảo vệ cụ Phan Bội Châu, kế tục võ học của phái võ Kinh. Sau khi cụ Đồng qua đời, cố võ sư Trương Thăng (cha võ sư Kim) kế tục sự nghiệp này. Võ sư Trương Thăng từng có câu nói bất hủ vẫn còn được lưu truyền trong giới võ học: “Võ Việt là di sản vô giá của người Việt, phải làm sao cho người dân Việt Nam sau này ai cũng được học võ Việt!”. 

Vì thế mà vào những năm 1970, khi võ hiện đại như karate, taekwondo... du nhập vào Việt Nam thì võ sư Thăng đã lập nên võ đường để truyền bá võ Việt cho hàng trăm môn sinh. Năm 2002, võ sư Trương Thăng truyền chức trưởng môn cho con trai mình là võ sư Kim, đồng thời đổi tên môn phái thành Võ Kinh Vạn An.

Khổ luyện để quảng bá võ Việt

Dù được xem là dòng võ học cung đình, chỉ được truyền dạy cho các hoàng tử, công chúa, các quan lại triều thần vào thời nhà Nguyễn, nhưng về sau, võ Kinh đã phát triển rộng rãi trên vùng đất Cố đô. Người có công lao này chính là võ sư Kim.

Năm lên 7 tuổi, cậu bé Kim đã theo cha học võ. Và tuổi thiếu niên, cậu bé đã say mê tập luyện công phu để rèn luyện ý chí và đức tính kiên trì. Đến bây giờ, mỗi khi nhớ lại những ngày đầu mới học võ, võ sư Kim vẫn không nghĩ là bản thân mình đã làm được điều kỳ diệu như thế. 

Võ sư Trương Quang Kim, người có công lao quảng bá võ cổ truyền Việt Nam ra thế giới.

Ông kể: “Một trong những công phu mà tôi mất thời gian tập luyện hơn 10 năm là Thiết sa chưởng. Để học được môn võ này, mỗi ngày tôi ngồi luyện tay đánh 4 nghìn cái vào bao cát trộn đá sỏi”. Ngoài nhất chỉ nhãn pháp công, thủ pháp hơn 40 bộ của đòn tay, Thiết sa chưởng, võ sư Kim còn luyện thành các bí kíp võ học thượng đẳng của võ Kinh, như: Thiết bố xam, Thiết hầu công, Thiết tí công, Cương khí hộ thân, 108 chiêu thức Lôi phong phiến... Ông còn luyện tập thành công tuyệt chiêu vận khí dùng yết hầu bẻ cong ngọn giáo. 

Năm 2007, tại Festival Tây Sơn được tổ chức ở Bình Định, võ sư Kim còn “trình làng” tuyệt đỉnh công phu khí công khi dùng một sợi dây dài siết vào cổ mình, 2 đầu dây móc vào 2 chiếc xe 125 phân khối. Mặc dù xe rồ hết ga, nhưng cổ của ông vẫn không hề hấn gì…

Với bản lĩnh võ học hơn người, võ sư Kim đã liên tục đánh bại nhiều cao thủ của các môn phái khác trong và ngoài nước đến thách đấu. Hơn 20 năm về trước, trong đoàn khách nước ngoài đến võ đường xem biểu diễn võ Kinh có ông Dichier Baricault và một võ sư danh tiếng phái võ cổ truyền Savate- Pháp. Dù là người thách đấu, nhưng vị võ sư này đã thua liên tiếp võ sư Kim 3 hiệp. Ngay sau đó, ông Dichier liền bái võ sư Kim làm sư phụ và năm nào đến dịp hè, ông cũng sang Việt Nam để học võ Kinh. Năm 2004, võ sư Kim đồng ý để ông Dichier mở võ đường Võ Kinh Vạn An tại thủ đô Paris…

Dùng võ làm du lịch…

Danh tiếng của võ Kinh Vạn An càng ngày vang xa khiến nhiều du khách nước ngoài khi đến Huế chỉ có mục đích duy nhất là xem biểu diễn võ Kinh. Vì thế mà hơn 3 năm qua, các võ đường của võ sư Kim đã trở thành địa chỉ du lịch hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.

Theo chân võ sư Kim lên võ đường Võ Kinh Vạn An nằm trên tuyến đường dẫn lên lăng Minh Mạng mới thấy hiệu quả từ việc “dùng võ làm du lịch” của vị võ sư này. Bên trong võ đường có hàng chục du khách đang mải mê xem biểu diễn võ thuật. 

Võ sư Kim hồ hởi cho biết: “Võ cổ truyền Việt Nam, nhất là võ Kinh với chiêu thức bài bản, đòn tấn công linh hoạt, uy dũng... Vậy thì tại sao chúng ta không quảng bá nó đến với du khách. Nghĩ vậy nên tôi đã tự kết nối với các hãng khách lữ hành, mỗi lần có đoàn nào ghé thăm lăng vua Khải Định, Minh Mạng thì đoàn sẽ ghé vào võ quán để xem biểu diễn võ thuật. Miết rồi cũng thành “thương hiệu”! Giờ mỗi ngày, võ đường đón từ 5 đến 7 đoàn khách quốc tế, mỗi năm trung bình đón khoảng 6 nghìn khách. Đây là cơ hội để mình quảng bá võ cổ truyền Việt Nam ra thế giới”.

Võ cổ truyền Việt Nam.

Một trong những điểm trọng của võ Kinh là lấy đức thu phục lòng người. Bởi thế, không phải hiển nhiên khi giữa võ đường Võ Kinh Vạn An lại treo 2 câu đối lớn “Vạn nhẫn công phu thành/An định quy đạo tâm” của cố võ sư Trương Thăng. Vì lấy đức làm trọng nên suốt hàng chục năm qua, võ sư Kim đã nhận nuôi, cưu mang và truyền dạy võ học cho hàng chục đệ tử xuất thân trong gia cảnh bần cùng, khốn khó, mồ côi. Đặc biệt, võ sư Kim đã thu nhận không ít thanh thiếu niên hư để nuôi dưỡng, giáo dục, cảm hóa họ “bỏ tối tìm sáng”. 

Môn sinh Nguyễn Văn Hùng (22 tuổi, ở phường Thủy Phương) là một trong những trường hợp như thế. Lúc Hùng mới 7 tháng tuổi, bố Hùng bỏ nhà đi biệt tăm để lại người vợ cùng 3 đứa con thơ dại. Năm 2008, tình cờ thấy Hùng bốc vác tại chợ Đông Ba, qua dò hỏi về gia cảnh, cảm thương số phận không may mắn của Hùng nên võ sư Kim đã dắt em về võ đường. “Nếu ngày đó em không gặp thầy thì giờ cuộc đời em không biết sẽ đi về đâu!”, Hùng cảm động chia sẻ. 

Ngoài ra, võ sư Kim còn nhận thêm nhiều trò là người ngoại quốc để truyền dạy võ học. Một trong số đó là nữ võ sinh Morgane Baricault (19 tuổi, quốc tịch Pháp) đã theo học võ Kinh hơn 1 năm nay, với mong muốn trở thành người dạy võ Kinh trên đất Pháp. Mới đây Morgane còn đại diện cho phái Võ Kinh Vạn An tham dự Đại hội quốc tế võ cổ truyền Việt Nam tại Hà Nội được tổ chức vào tháng 8-2015.

Hiện môn phái võ Kinh Vạn An có hàng chục ngàn môn sinh theo học tại 13 câu lạc bộ ở Huế và nhiều võ đường khắp 11 tỉnh, thành trong nước. Ngoài ra, môn phái này còn phát triển và có võ đường ở 13 quốc gia trên thế giới, trong đó ở Pháp có 7 võ đường; Mỹ 2 võ đường; Australia 1 võ đường... Riêng võ sư Kim hiện là Ủy viên BCH Tổng hội võ thuật cổ truyền thế giới; Ủy viên Ban chấp hành Hội Võ thuật cổ truyền châu Âu; ông đã đoạt nhiều huy chương vàng và các giải thưởng cao quý về võ cổ truyền Việt.

Võ cổ truyền Việt Nam, nhất là võ Kinh với chiêu thức bài bản, đòn tấn công linh hoạt, uy dũng... Vậy thì tại sao chúng ta không quảng bá nó đến với du khách...

Võ sư Trương Quang Kim

Một trong những công phu mà tôi mất thời gian tập luyện hơn 10 năm là Thiết sa chưởng. Để học được môn võ này, mỗi ngày tôi ngồi luyện tay đánh 4 nghìn cái vào bao cát trộn đá sỏi”.

Võ sư Trương Quang Kim

Anh Khoa