Ngày 18/9, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử vụ kiện tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nguyên đơn trong vụ án là ông Nguyễn Nghĩa cùng vợ là bà Hoàng Thùy Linh (ở Hà Nội). Bị đơn là bà Vũ Thị Viễn (ở Hà Nội), người được cho là đã khai tử bố mẹ chồng khi đang còn sống để chiếm nhà, đất. Hai cụ Đỗ Văn Hợp và cụ Nguyễn Thị An (cùng SN 1932, trú tại phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội, là bố mẹ chồng bà Viễn) được xác định là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự này. 

Trong đơn khởi kiện, bà Hoàng Thùy Linh đề nghị bà Vũ Thị Viễn phải trả lại nhà, đất cho ở nhờ tại thửa đất số 70 + 70A tờ bản đồ số 19, số 62A, ngõ 399 Âu Cơ (sổ cũ là tổ 7 cụm 1), phường Nhật Tân, quận Tây Hồ. Căn cứ để bà Linh khởi kiện là: Hợp đồng chuyển nhượng nhà ở và quyền sử dụng đất ở, số công chứng 225415 ngày 15/4/2015 tại Văn phòng công chứng số 3 thành phố Hà Nội, giữa bên chuyển nhượng là bà Vũ Thị Viễn với bên nhận chuyển nhượng là ông Nguyễn Nghĩa và bà Hoàng Thùy Linh; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 10103091022 do UBND TP Hà Nội cấp ngày 4/5/2015 mang tên Nguyễn Nghĩa và Hoàng Thùy Linh; Hợp đồng cho ở nhờ và thông báo đòi nhà ở nhờ.

Hai cụ Hợp-An và người thân tại phiên xử.

Trong văn bản gửi đến các cơ quan tố tụng, bà Vũ Thị Viễn đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, nhưng tất cả những lần TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử vụ kiện này (đây là lần thứ 5), bà Viễn đều có đơn xin xét xử vắng mặt.

Về nguồn gốc thừa đất đang tranh chấp trên, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trình bày: Năm 1998, vợ chồng cụ Đỗ Văn Hợp và cụ Nguyễn Thị An chia cho con trai cả là ông Đỗ Mạnh Tiến mảnh đất có diện tích hơn 180 m² ở ven Hồ Tây (Hà Nội). 7 năm sau, ông Tiến mắc bệnh hiểm nghèo và qua đời. Bà Viễn (vợ ông Tiến) cùng hai con gái ở lại trong ngôi nhà 3 tầng xây trên mảnh đất này. 

Sau khi ông Tiến mất, bà Viễn đến phòng Công chứng số 3 thành phố Hà Nội kê khai giấy tờ và làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế gồm ½ quyền sở hữu nhà và ½ quyền sử dụng đất. Các thủ tục trên được hai con gái của bà Viễn đồng thuận. Nhưng điều đáng nói ở đây là, dù bố mẹ chồng bà Viễn vẫn còn sống, nhưng bà Viễn lại kê khai là bố mẹ chồng đã chết để được nhận số tài sản trên.

Ngày 4/7/2006, trong giấy tờ thông báo về việc khai nhận di sản có xác nhận thông tin của bà Viễn ghi: “Người để lại di sản: Ông Tiến đã chết ngày 8/1/2005. Cha, mẹ đẻ của ông Tiến đã chết”. Căn cứ vào giấy tờ của bà Viễn, UBND phường Nhật Tân đã niêm yết thông tin về việc kê khai di sản thừa kế tại trụ sở, trong đó có ghi nội dung: “Hai cụ Đỗ Văn Hợp và Nguyễn Thị An đã chết”. 

Năm 2015, con gái cả của bà Viễn là chị Đỗ Thị Mai đã gặp cụ Hợp và thông báo, bà Viễn đã làm thủ tục nhận di sản thừa kế, sau đó làm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và bán toàn bộ tài sản cho vợ chồng ông Nguyễn Nghĩa và bà Hoàng Thuỳ Linh. Chỉ đến lúc này, vợ chồng cụ Hợp, cụ An mới biết sự việc. Tháng 4/2017, vợ chồng ông Nguyễn Nghĩa và bà Hoàng Thuỳ Linh làm thủ tục khởi kiện vụ án tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ ra TAND TP Hà Nội và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong giao dịch với bà Viễn.

Sau đó, HĐXX sơ thẩm TAND TP Hà Nội đã tống đạt quyết định triệu tập những người liên quan đến phiên tòa, nhưng đến phiên xử mở lần thứ 5 (ngày 18/9/2020), nhiều người liên quan và cả bị đơn là bà Viễn đều có đơn xin xử vắng mặt. Đối với UBND phường Nhật Tân, mặc dù TAND TP Hà Nội đã có công văn yêu cầu có mặt tại phiên tòa, nhưng UBND phường Nhật Tân không có mặt.

Sau khi hội ý về sự vắng mặt những người liên quan, HĐXX quyết định tiếp tục xét xử vụ kiện này. Căn cứ vào kết quả quá trình xét xử, HĐXX nhận thấy, việc bà Viễn khai tử bố mẹ chồng là cụ Đỗ Văn Hợp và cụ Nguyễn Thị An khi hai cụ đang còn sống là có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Do đó, HĐXX quyết định tạm dừng phiên tòa, chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng để làm rõ. HĐXX cho biết, trong trường hợp cơ quan chức năng kết luận, hành vi của bà Viễn không có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì HĐXX tiếp tục xét xử vụ kiện này. 

Được biết, vụ kiện tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã kéo dài gần 5 năm và Toà án đưa ra xét xử 5 lần. Vợ chồng cụ Hợp và cụ An đề nghị HĐXX tuyên huỷ toàn bộ giấy tờ do con dâu là bà Viễn lập ra, đồng thời trả lại đất cho hai cụ. Đến nay do sức khoẻ không đảm bảo nên hai cụ đã uỷ quyền cho con gái là bà Đỗ Thị Huyền tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền và nghĩa vụ liên quan đến vụ kiện này. 

Nguyễn Hưng