Theo đó, hàng chục doanh nghiệp lâu nay được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế sẽ gặp rất nhiều khó khăn…

Tìm hiểu được biết, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 đã được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 6-4-2016 và có hiệu lực từ ngày 1-9-2016.

Trong đó quy định các khu kinh tế cửa khẩu phải có hàng rào cứng và theo luật thuế này, các dự án đã đầu tư vào đây nhưng mức ưu đãi về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu thấp hơn mức ưu đãi; hoặc chưa được hưởng ưu đãi về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu quy định tại Luật này thì được hưởng mức ưu đãi theo quy định của Luật này cho thời gian hưởng ưu đãi còn lại của dự án; ngược lại mức ưu đãi cao hơn thì giữ nguyên mức ưu đãi đó cho thời gian hưởng ưu đãi còn lại của dự án.

Sau 17 năm đi vào hoạt động, Khu KT-TMĐB Lao Bảo đã trở nên sầm uất trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông-Tây.

Trong khi đó, các Khu KT-TMĐB Lao Bảo và Cầu Treo không có hàng rào cứng, điều này đồng nghĩa với việc những dự án đã đầu tư vào các khu này không còn được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế của Nhà nước, trong đó đặc biệt có việc hưởng chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) là 10% trên tổng giá trị hàng hóa và miễn thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) từ 20 đến 50% trên tổng giá trị hàng hóa. 

Trên thực tế, từ sau Quyết định 72/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 26-11-2013, quy định cơ chế chính sách tài chính đối với khu kinh tế cửa khẩu và Thông tư 109/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 15-8-2014, hướng dẫn thực hiện một số điều của Quyết định 72 nêu trên, nhiều chính sách ưu đãi ở những khu kinh tế này đã bị cắt giảm, nhiều mặt hàng không còn được hưởng chính sách hoàn thuế GTGT và không còn được hưởng miễn thuế TTĐB như trước đây.

Việc Chính phủ ban hành quyết định này xuất phát từ tình trạng không ít đối tượng, doanh nghiệp lợi dụng cơ chế, chính sách của Nhà nước để buôn lậu, gian lận thương mại, trục lợi Nhà nước hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm từ việc hưởng chính sách hoàn thuế GTGT và miễn thuế TTĐB.

Tuy nhiên, trong số những doanh nghiệp đầu tư vào các khu này vẫn có rất nhiều doanh nghiệp làm ăn chân chính, đã có những đóng góp tích cực cho địa phương. Vì lẽ đó, khi Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 có hiệu lực, họ sẽ vô tình bị… “cào bằng” và sẽ bị ảnh hưởng rất lớn đến kế hoạch sản xuất, kinh doanh, cũng như tiền của đã đầu tư...

Ông Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết: Khu KTTM-ĐB Lao Bảo đã được đầu tư trên 1.540 tỷ đồng để xây dựng kết cấu cơ sở hạ tầng. Cùng với một số chính sách ưu đãi hiện có, tỉnh Quảng Trị đã thu hút được 64 dự án đầu tư với tổng số vốn đăng ký gần 3.698 tỷ đồng; trong đó có 43 dự án đã đi vào hoạt động, có tổng vốn đầu tư 2.988 tỷ đồng và 13 dự án đang triển khai xây dựng.

Ngoài ra, còn có 380 phương án kinh doanh thương mại, dịch vụ được cấp giấy chứng nhận đầu tư, có tổng số vốn đăng ký 1.500 tỷ đồng…

Thông qua các dự án đầu tư, các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn đã giải quyết việc làm và thu nhập cho gần 4.500 lao động trực tiếp và khoảng 500 lao động gián tiếp, đồng thời đóng góp lớn vào nguồn thu ngân sách của tỉnh. Tuy nhiên, trong mấy năm trở lại đây, nhất là từ khi có Quyết định 72 và Thông tư 109, tình hình thu hút đầu tư vào khu kinh tế này ngày càng trở nên khó khăn…

Do điều kiện và địa hình đặc thù nên không thể xây dựng hàng rào cứng cho Khu KT-TMĐB Lao Bảo nhưng thực tế lâu nay ở đây vẫn đảm bảo điều kiện cho việc kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa giữa khu này với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu…

Trong trường hợp Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 không có “hướng mở” cho Khu KT-TMĐB Lao Bảo, điều đó đồng nghĩa với việc sẽ phải xóa bỏ khu này; sự giải thể của hàng trăm doanh nghiệp, cũng như phải đóng cửa các dự án đầu tư đang hoạt động và sự thất nghiệp của hàng nghìn người lao động, là việc gây lãng phí rất lớn tiền của Nhà nước, của các doanh nghiệp, các nhà đầu tư đã đặt niềm tin đầu tư vào đây, hoạt động trong suốt hơn 17 năm qua.

Phan Thanh Bình