Theo tài liệu chúng tôi có được, ngày 30-12-2015, UBND tỉnh Phú Yên ban hành Quyết định 2698/QĐ-UBND phê duyệt chủ trương đầu tư dự án “Chăn nuôi bò thịt và bò sữa” của Công ty CP Chăn nuôi Thảo Nguyên Phú Yên. Đến ngày 4-10-2016, UBND tỉnh Phú Yên ban hành Quyết định 2352/QĐ-UBND điều chỉnh chủ trương đầu tư thành dự án “Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao”.

Trước đó, vào ngày 15-9-2016, Bộ TN-MT đã có Quyết định 2133/QĐ-BTNMT phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với dự án này.  Theo các văn bản đó, tổng diện tích quy hoạch dự án 939,10ha, trong đó có 628,77ha rừng tự nhiên, 242,14ha rừng trồng, phần còn lại là đất chưa có rừng, nương rẫy và đất khác. Tổng diện tích dự án đề xuất chuyển đổi mục đích sử dụng 662,61ha, trong đó có 430,23ha rừng tự nhiên, 204,51ha rừng trồng.

Tháng 12-2016, UBND tỉnh Phú Yên đã ban hành các quyết định thu hồi đất, cho thuê đất và phê duyệt phương án bồi thường. Tiếp đó, ngày 18-1-2017, UBND tỉnh ban hành Quyết định 169/QĐ-UBND chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích không phải lâm nghiệp để thực hiện dự án “Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao”. Theo các quyết định nêu trên, tổng diện tích đất thu hồi và cho thuê là 463,37ha, trong đó có 342,44ha rừng tự nhiên và 108,38ha rừng trồng; diện tích chuyển đổi mục đích sử dụng 377,73ha, trong đó có 273,44ha rừng tự nhiên và 104,29ha rừng trồng.

Hiện trường vụ đốn hạ rừng tại tiểu khu 310 để thực hiện dự án… nuôi bò thịt.

Trước đó, vào ngày 28-11-2016, Sở NN-PTNT Phú Yên đã phê duyệt hồ sơ thiết kế và cấp giấy phép khai thác lâm sản tận thu trên diện tích 271,84ha rừng tự nhiên với tổng khối lượng 2.725,1m3 gỗ tròn, 10.065,5 ster củi.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Phú Yên, ngày 20-1-2017, Sở TN-MT Phú Yên bàn giao đất trên thực địa cho Công ty CP Chăn nuôi Thảo Nguyên Phú Yên thực hiện dự án. Ban quản lý rừng phòng hộ Sông Hinh là đơn vị đảm nhiệm thực hiện tận thu lâm sản, Công ty TNHH Cao Nguyên Lâm là doanh nghiệp trúng thầu khai thác 271,84 ha rừng tự nhiên.

Hơn một tuần qua, Công ty TNHH Cao Nguyên Lâm đã đưa phương tiện, nhân lực đốn hạ hơn 10ha rừng ở lô 29, khoảnh 3, tiểu khu 310 và lô 1, khoảnh 6, tiểu khu 311. Theo ông Huỳnh Xuân Quang – Phó Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm Phú Yên, với 195ha rừng tự nhiên đang khai thác, trữ lượng gỗ bình quân mỗi hec-ta 81m3, trong diện tích đó có 113m3 gỗ đường kính 25-40cm, 17m3 gỗ có đường kính lớn hơn 40 cm, còn lại là củi.

Tổng doanh thu gỗ, củi ước tính 6,3 tỉ đồng, sau khi khấu trừ hàng loạt chi phí, doanh nghiệp trúng thầu khai thác nộp ngân sách nhà nước 2,2 tỷ đồng. Nguồn gỗ, củi tận thu khi khai thác 76ha rừng tự nhiên ở tiểu khu 311 có tổng doanh thu 3,4 tỉ đồng, khấu trừ các khoản chi phí thì ngân sách nhà nước thu được hơn 2 tỉ đồng. Theo đó, sau khi 271,84ha rừng tự nhiên “xóa sổ”, tỉnh Phú Yên chỉ thu được hơn 4,2 tỉ đồng. Một con số quá rẻ so với sự sinh tồn hàng trăm hec-ta rừng tự nhiên trong hàng chục năm qua.

Vấn đề dư luận quan tâm là tại Quyết định 2133/QĐ-BTNMT ngày 15-9-2016 của Bộ TN-MT phê duyệt ĐTM dự án nêu trên có yêu cầu: “Chỉ được triển khai thực hiện dự án khi có phương án trồng rừng thay thế đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt”. Lạ lùng thay, đến thời điểm này UBND tỉnh Phú Yên chưa phê duyệt phương án trồng rừng thay thế, chủ đầu tư cũng chưa thực hiện nghĩa vụ trồng rừng theo quy định pháp luật.

Lý giải “dích dắc” này, ông Trần Hữu Thế - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên cho biết, phải chờ đến mùa mưa mới có thể trồng rừng, hơn nữa diện tích đất trồng rừng thay thế còn manh mún, các đơn vị đang tìm địa điểm, dự kiến trong tháng 4-2017 mới xác định được.

Ông Thế còn cho biết, việc chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích không phải lâm nghiệp để thực hiện dự án “Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao” được thực hiện bởi nghị quyết của HĐND tỉnh Phú Yên. Về nguyên tắc, nghị quyết của HĐND không bị điều chỉnh bởi một văn bản nào đó của Chính phủ thì đó là cơ sở pháp lý thực hiện.

Nguồn tin từ cơ quan chức năng ngày 31-3 cho biết, Bộ NN-PTNT đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về vụ việc nêu trên và kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND tỉnh Phú Yên rà soát việc triển khai thực hiện dự án “Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao” đúng quy định của pháp luật, kiên quyết thu hồi diện tích rừng, đất lâm nghiệp thuộc các dự án vi phạm pháp luật, không thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Bộ NN-PTNT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tạm dừng dự án "Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao" để cơ quan này thành lập đoàn thanh tra làm rõ vụ việc theo quy định pháp luật .

Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12-1-2017 của Ban Bí thư Trung ương về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng” đã yêu cầu: “Không chuyển diện tích rừng tự nhiên hiện có sang mục đích sử dụng khác; trừ các dự án phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh hoặc các dự án đặc biệt, cấp thiết do Chính phủ quyết định; dừng khai thác gỗ rừng tự nhiên trên phạm vi cả nước…”.
Phan Văn Lương